گروه جامعه ایرنا- موضوع برگزاری امتحانات نهایی و تاثیر قطعی معدل پایه یازدهم و دوازدهم در کنکور سراسری، این روزها به یکی از چالشهای اصلی جامعه دانشآموزی تبدیل شده است. دانشآموزان پایه یازدهم و دوازدهم به همراه اولیای خود طی چند روز اخیر مقابل ساختمان مرکزی وزارتآموزش و پرورش و شورای عالی انقلاب فرهنگی حاضر شدند و آنها معتقدند که زیرساختهای آموزشی و آرامش روانی لازم برای برگزاری آزمونهایی با این سطح از حساسیت، تحت تاثیر وقایع یک سال اخیر قرار گرفته است.
در پی طرح موضوع تأثیر معدل پایه یازدهم در نتیجه کنکور، دو دیدگاه اصلی در میان خانوادهها و کارشناسان آموزشی شکل گرفته است؛ دیدگاههایی که یکی بر کاهش فشار روانی و هزینههای آموزشی تأکید دارد و دیگری آن را عاملی برای تحقق عدالت آموزشی میداند.
بر اساس دیدگاه نخست، بخشی از خانوادهها مخالف اعمال نمرات پایه یازدهم در کنکور هستند و معتقدند این تصمیم موجب افزایش یکساله فشار آموزشی و مالی بر دانشآموزان میشود. البته این دسته معتقد هستند که با گسترش تأثیر معدل، دانشآموزان ناچار خواهند بود تا از سالهای قبلتر در کلاسهای کنکور و دورههای تقویتی شرکت کنند که این موضوع هم هزینههای خانوادهها را افزایش میدهد و هم استرس تحصیلی را در طول دوران مدرسه طولانیتر میکند.
در مقابل، گروهی دیگر از خانوادهها و موافقان این طرح بر این باورند که اعمال نکردن تأثیر معدل پایه یازدهم میتواند به نابرابری آموزشی دامن بزند. آنان تأکید دارند در صورتی که تنها معدل پایه دوازدهم در کنکور اثرگذار باشد، خانوادههای برخوردار با توان مالی بیشتر قادر خواهند بود در سال پایانی تحصیل، با استفاده از کلاسهای خصوصی و آموزشهای تقویتی، شانس موفقیت فرزندان خود را افزایش دهند؛ امری که به گفته آنان، دانشآموزان کمبرخوردار از آن محروم میمانند؛ این گروه معتقدند در نظر گرفتن معدل پایه یازدهم میتواند تا حدی از تمرکز صرف بر سال پایانی تحصیل بکاهد و فرصت رقابتی عادلانهتری میان دانشآموزان با شرایط اقتصادی متفاوت را ایجاد کند.
پیش از این نهم خرداد علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش درباره موضوع تأثیر قطعی معدل در کنکور، اظهار کرد: وزارت آموزشوپرورش دیدگاهها و پیشنهادات خود را در این زمینه به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه کرده و طی نامهای نیز نظرات خود را به رئیسجمهور اعلام کرده است.
مطابق تصمیم ستاد عالی آزمونها، آموزش و پرورش آمادگی برگزاری امتحانات نهایی پایه یازدهم و دوازدهم را از روز شنبه ۱۳ تیر دارد. بر اساس این پیشنهاد، زمان بندی امتحانات نهایی دانش آموزان پایه یازدهم و دوازدهم با هدف هماهنگی با تقویم مناسبتی کشور و آزمونهای سراسری پس از دریافت مجوزهای لازم، از ۱۳ تیرماه آغاز و پیش از فرارسیدن اربعین حسینی (تا ۷ مرداد) به پایان خواهد رسید.
تأثیر معدل در کنکور؛ سیر تحولات یک مصوبه از تصویب تا اجرا
حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ۱۶ خرداد درباره تأثیر قطعی معدل پایه یازدهم در کنکور، گفت: مصوبه تأثیر قطعی معدل دروس پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم در کنکور، حدود پنج سال پیش تصویب و سه سال نیز اجرا شد. هنگامی که به شورا وارد شدم، با مشورت همکاران، تأثیر پایه دهم حذف و تأثیر پایههای یازدهم و دوازدهم به صورت قطعی باقی ماند. این سازوکار در دولت شهید رئیسی دو سال اجرا شد.
وی درباره تغییرات اخیر تصریح کرد: در دولت چهاردهم، وزارت آموزش و پرورش و شورای عالی آموزش و پرورش پیشنهاد اصلاحاتی را ارائه دادند؛ بر این اساس، مصوبه جدیدی در سال ۱۴۰۳ و پیش از برگزاری کنکور، با مشارکت و تأیید وزارت آموزش و پرورش در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد که مبنای اجرای کنکور ۱۴۰۴ قرار گرفت. حتی برخی از اعضای شورا نظیر شهید لاریجانی انتقاد داشتند که چرا مصوبات را تغییر میدهید، اما ما استدلال کردیم که قصد داریم با دولت و دستگاههای اجرایی همراهی و همکاری داشته باشیم، نمیخواهیم باری بر دوش آنها باشیم.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به محتوای مصوبه اخیر توضیح داد: بر اساس تصمیم شورا، برای کنکور سال ۱۴۰۴، تأثیر ۶ درس پایه یازدهم که دانشآموزان در خرداد ۱۴۰۳ امتحان دادهاند، به صورت مثبت در نظر گرفته شد همچنین مقرر شد که تأثیر این دروس برای کنکور ۱۴۰۵ (ویژه دانشآموزان پایه یازدهم امسال) به صورت قطعی اعمال شود.
خسروپناه تأکید کرد: دانشآموزانی که پارسال پایه یازدهم را گذراندند و امسال کنکور میدهند، در شرایطی قرار دارند که آزمون آنها قبلاً در شرایط غیرجنگی برگزار شده و تغییر ناگهانی قوانین میتواند به ضرر آنها تمام شود. اگر قرار باشد تغییری به خاطر جنگ ایجاد شود، منطقیتر آن است که درباره پایه دوازدهم یا دانشآموزانی که هنوز امتحان ندادهاند، تصمیمگیری شود، نه کسانی که آزمون آنها پایان یافته است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به تجمعات و اعتراضات اخیر گروهی از داوطلبان کنکور، توضیح داد: بخش عمدهای از معترضان، داوطلبان پشتکنکوری هستند که در گفتوگوهای دبیرخانه شورا با آنها، دغدغههای خود را مطرح کردند. مهمترین مطالبه آنها این است که در فاصله زمانی کوتاه باقیمانده، امکان آمادهسازی برای تمام دروس را ندارند و خواستار تسهیلات بیشتر در فرآیند ترمیم نمره هستند.
خسروپناه راهکارهای پیشنهادی شورا برای کاهش دغدغه این گروه از داوطلبان را برشمرد و گفت: پیشنهاد دبیرخانه شورا که البته ورود مستقیم به امور اجرایی از اختیارات وزارت آموزش و پرورش است، شامل سه محور اصلی است اول امکان ترمیم تکدرس است، به دانشآموز اجازه داده شود تنها دروسی را که نیاز به بهبود نمره دارد امتحان دهد، نه اینکه ملزم به شرکت مجدد در امتحان تمام دروس باشد. امکان استفاده از فرصت ترمیم نمره در نوبتهای متعدد (دو یا سه بار) فراهم شود تا فشار روانی و زمانی بر داوطلب کاهش یابد.
وی سومین پیشنهاد را افزایش فاصله زمانی امتحانات افزود: زمان برگزاری امتحانات نهایی از ۲۰ روز به ۳۰ روز افزایش یابد تا دانشآموزان با فرصت و فراغ بال بیشتری در آزمونها شرکت کنند. اگر وزارت آموزش و پرورش این تسهیلات را بپذیرد و اجرا کند، به نظر میرسد بخش قابلتوجهی از اعتراضات داوطلبان پشتکنکوری برطرف خواهد شد.
خسروپناه با تفکیک دیدگاههای دو گروه از دانشآموزان تصریح کرد: داوطلبانی که امسال برای اولین بار در کنکور شرکت میکنند (پایه دوازدهم)، عمدتا موافق تأثیر قطعی معدل پایه یازدهم هستند؛ چرا که آنها از قبل برنامهریزی کرده، درس خوانده و امتحان دادهاند و حذف این تأثیر به معنای نادیده گرفتن زحمات یکساله آنهاست. در مقابل، پشتکنکوریها که ممکن است شرایط متفاوتی داشته باشند، خواهان تسهیلات بیشتر هستند. هنر سیاستگذاری این است که بدون نادیده گرفتن حقوق هیچیک از این دو گروه، راهکارهای میانه و عادلانه ارائه دهد.
۲ پیشنهاد کلیدی آموزش و پرورش
حسین صادقی رئیس مرکز اطلاعرسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش در گفتوگو با خبرنگار ایرنا از ارائه پیشنهادهای ویژهای برای کاهش میزان استرس و فشار تحصیلی و تغییر در نحوه محاسبه سوابق تحصیلی دانشآموزان خبر داد.
وی گفت: آموزش و پرورش بر اساس شرایط کشور و تصمیم ستاد عالی آزمون ها، خواستار کاهش تعداد دروس نهایی و تأثیرمثبت معدل پایه یازدهم در کنکور سراسری از شورای عالی انقلاب فرهنگی شده تا دانشآموزان و داوطلبان با دغدغه کمتری به رقابت برای پذیرش در دانشگاه بپردازند.
صادقی، به رویکردهای جدید این وزارتخانه در مواجهه با شرایط فعلی کشور اشاره کرد و گفت: با توجه به این که کشور در شرایط جنگی قرارداشته و دانشآموزان نیازمند توجه بیشتر برای افزایش تابآوری هستند، اولویت در حال حاضر فراهم کردن سلامت روان و تسهیل مسیر تحصیلی دانش آموزان است.
وی با اشاره به ضرورت بازنگری در قوانین آموزشی متناسب با شرایط اضطراری، دو پیشنهاد کلیدی را از سوی وزارت آموزش و پرورش مطرح کرد و افزود: بیش از دو ماه پیش با توجه به شرایط کشور، وزیر آموزش و پرورش تغییر در تأثیر معدل پایه یازدهم از قطعی به مثبت را به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد داد تا دانش آموزان و داوطلبان با دغدغه کمتری به رقابت برای پذیرش در دانشگاه بپردازند؛ همچنین خواستار کاهش تعداد دروس نهایی پایه یازدهم به ۶ درس شد تا بخشی از دغدغه ها و فشار تحصیلی بر دانشآموزان کاهش یابد.
صادقی افزود: از آنجا که وزارت آموزش و پرورش خود را مجری قوانین مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی می داند، به محض تصویب هر یک از پیشنهادهای مطرح شده نتیجه به اطلاع دانشآموزان و داوطلبان خواهد رسید.
رئیس مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به نگاه ویژه رئیس جمهور به مسائل آموزش و پرورش که ریاست شورای عالی انقلاب فرهنگی را بر عهده دارند، ابراز امیدواری کرد که با توجه به نگاه مثبت وی این موضوع به سرعت به نتیجه برسد.
وی تأکید کرد: در این طرح آنچه به صلاح دانشآموزان باشد مورد انتظار است و تلاش خواهیم کرد به تصمیمی دست یابیم که در نهایت بتواند فشار روانی و تحصیلی آنها را در این شرایط سخت کاهش دهد.
احتمال تغییر در مصوبه تاثیر قطعی معدل در کنکور
پیش از این نیز محمدرضا احمدی سنگر عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی گفته بود که با توجه به اینکه مصوبه مربوطه از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی صادر شده است، از نظر قانونی مجلس شورای اسلامی تنها میتواند از طریق توصیه یا پیشنهاد اقدام کند و امکان ابطال مستقیم مصوبه این شورا وجود ندارد؛ چرا که ابطال یا اصلاح این مصوبه تنها در صلاحیت اعضای خود شورای عالی انقلاب فرهنگی است.
وی درباره دغدغه بسیاری از خانوادههایی که مخالف تاثیر قطعی معدل در کنکور، افزود: در پی نشست اخیر اعضای کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی که با حضور حمیدرضا حاجیبابایی نایب رئیس مجلس شورای اسلامی و علیرضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش و معاونان وزیر آموزش و پرورش تشکیل شد، موضوع تعیین تکلیف تأثیر قطعی و تأثیر مثبت معدل سال یازدهم مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
احمدی سنگر اضافه کرد: در همین راستا، مقرر شد وزیر آموزش و پرورش و کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی بهطور مجزا با رئیسجمهور که رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی است در این باره مکاتبه کنند. هدف اصلی از این مکاتبات، لغو «تأثیر قطعی» معدل سال یازدهم و بازگشت به الگوی مشابه سال گذشته است.
شورای عالی انقلاب فرهنگی تصمیم میگیرد
مصطفی آذرکیش معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش نیز در گفتگو با خبرنگار ایرنا درباره «تأثیر قطعی» معدل سال یازدهم، گفت: سهشنبه ۱۹ خرداد در شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره این موضوع تصمیمگیری خواهد شد و باید منتظر نظر نهایی شورا بمانیم چراکه وزارت آموزش و پرورش تابع قانون و اعلام نظر نهایی شورا است.