گروه جامعه ایرنا- هلال احمر در سالهای اخیر تلاش کرده نگاه خود به آینده را فقط در عملیاتهای امدادی خلاصه نکند و بخشی مهمی از این نگاه معطوف به ساختن نسلی است که در شرایط سخت، آموزش دیده و آماده باشد در لحظههای بحران نقش موثر ایفا کند. این مسیر از مدرسه آغاز میشود؛ جایی که نوجوانان برای اولین بار با مفاهیم اولیه امداد کمکهای اولیه و مسئولیت اجتماعی آشنا میشوند.
در ادامه، این آموزشها از سطح آشنایی اولیه فراتر میرود و به شکلگیری تیمهای دانشآموزی و جوانان داوطلب در قالب طرحهای مختلف منجر میشود. در نهایت مجموعه این برنامهها تلاش دارد شبکهای از نیروهای آماده و آگاه سازد که در کنار ماموریتهای اصلی هلال احمر در جامعه نیز نقش فعال داشته باشند.
مطابق آخرین آمار جمعیت هلال احمر، اکنون چهار میلیون و ۹۷۴ هزار و ۱۱ نفر داوطلب در این نهاد امدادی عضویت دارند که سه میلیون و ۲۵۷ هزار و ۴۵۵ از جوانان زیر ۳۵ سال هستند.
آغاز مسیر از مدرسه؛ آموزش مهارتهای پایه زندگی
یکی از گستردهترین بخشهای فعالیت هلال احمر در سال گذشته ورود به فضای مدارس بوده است. آموزشهای اولیه امدادی در قالب «طرح ماهر» یا «مهارت آموز» هلال احمر، در ۹ هزار مدرسه اجرا شده و حدود ۳۵۰ هزار دانش آموز در این برنامهها آموزش دیدهاند. این آموزشها بیشتر از اینکه صرفا فنی باشند، روی شناخت موقعیتهای خطر، رفتار درست در زمان حادثه و یادگیری مهارتهای ساده اما حیاتی تمرکز دارند. هدف این است که دانش آموزان در مواجه با شرایط غیرمنتظره دستوپا بسته نباشند و بتوانند تصمیمهای اولیه درست بگیرند.
در ادامه همین مسیر، طرح «دادرس» یا دانشآموز آماده در روزهای سخت نیز اجرا شده که یکی از گستردهترین برنامههای آموزشی در میان دانشآموزان محسوب میشود. در این طرح، میلیونها دانشآموز آموزش دیدهاند و بخشی از آنها نیز بهصورت عملی در برنامهها مشارکت داشتهاند.
دادرس؛ از آموزش تا تجربه کار تیمی
طرح دادرس فقط یک دوره آموزشی نیست؛ بیشتر شبیه یک تجربه جمعی برای آمادهسازی دانشآموزان در شرایط بحرانی است. در این طرح، دانشآموزان با اصول امداد، مدیریت اولیه حادثه و کار گروهی آشنا میشوند و در قالب تمرینهای عملی، نقشهای مختلف را تجربه میکنند.
بیش از ۱۲۷ هزار دانشآموز در بخشهای مشارکتی این طرح حضور داشتهاند و ۱۲ هزار و ۶۰۰ نفر نیز بهعنوان فرماندهان سیستم دادرس پیشرفته آموزش دیدهاند. این ساختار کمک میکند که آموزشها از سطح کلاس درس فراتر برود و به یک شبکه سازمانیافته در مدارس تبدیل شود؛ در واقع هدف این است که اگر روزی حادثهای رخ داد، در همان محیط مدرسه یا جامعه کوچک، افرادی باشند که حداقل آموزشهای لازم را دیدهاند و بتوانند واکنش اولیه نشان دهند.
جوانان در هلالاحمر؛ از داوطلبی تا حضور در میدان
بخش دیگری از این فعالیتها مربوط به جذب جوانان زیر ۳۵ سال برای حضور در پایگاههای امدادی است. این نیروها به عنوان داوطلبان فعال در کنار تیمهای امداد و نجات در شرایط مختلف به ارائه خدمات کمک میکنند. در کنار این موضوع، طرحهای متنوع اجتماعی و فرهنگی نیز برای جوانان اجرا شده است. «طرح یاس» برای ۳۵۰۰ نفر، پویش «قرار مهربانی» برای حدود هزار نفر و طرح «شوق رویش» برای بیش از ۶۰۲ هزار نفر، بخشی از این برنامهها هستند که با هدف افزایش مشارکت اجتماعی طراحی شدهاند. این فعالیتها فقط جنبه آموزشی ندارند بلکه بیشتر تلاش میکنند حس مسئولیت اجتماعی را در میان نسل جوان تقویت کنند و آنها را درگیر کارهای جمعی و داوطلبانه کنند.
حمایتهای روانی، اهدای خون و فعالیتهای فرهنگی
در کنار آموزشهای امدادی، جمعیت هلال احمر به حوزه حمایتهای روانی نیز توجه داشته است. «طرح سحر» با ۴۵۰ تیم فعال در نقاط مختلف کشور در شرایط بحران و حوادث مختلف وارد عمل میشود و تلاش میکند از نظر روحی و اجتماعی به آسیبدیدگان کمک کند. در بخش فعالیتهای فرهنگی نیز رویدادهایی مانند قدم به قدم در مسیر بهشت برگزار شده که ترکیبی از فعالیتهای آیینی و مذهبی را در قالب برنامههای جمعی دنبال میکند. در کنار این موارد، مشارکت در اهدای خون هم همچنان یکی از بخشهای مهم فعالیت داوطلبانه بوده و در سال گذشته بیش از ۸ هزار نفر در این اقدام انساندوستانه مشارکت داشتهاند.
ساختن نسل آماده برای آینده
مجموعه این طرح ها نشان میدهد که هلال احمر تنها در لحظه بحران فعال نیست بلکه بخشی از تمرکز خود را روی ساختن نسل آینده گذاشته است. نسلی که از مدررسه با مفاهیم امداد آشنا میشود در طرحهای داوطلبانه تجربه کسب میکند و در نهایت میتواند در شرایط واقعی نقش موثر داشته باشد.