گروه جامعه ایرنا- در میان شلوغی موسم حج، گرمای هوا و ازدحام جمعیت، درمانگاههای هلالاحمر برای بسیاری از زائران ایرانی فقط یک مرکز درمانی نیست؛ جایی است برای چند دقیقه آرام گرفتن، نفس تازه کردن و پیدا کردن اطمینان در دل سفری که فشار جسمی و روحی زیادی به همراه دارد. مرکز پزشکی حج و زیارت هلالاحمر امسال مسئولیت پوشش سلامت بیش از ۸۰ هزار زائر ایرانی را برعهده گرفته و برای این منظور، دهها پزشک، پرستار، نیروی امدادی و کادر پشتیبانی در مکه و مدینه مستقر شدهاند تا روند خدمترسانی بدون وقفه ادامه پیدا کند.
در کنار همه آمارها و تجهیزات آنچه بیشتر از همه در این مراکز به چشم میآید، حضور آدمهایی است که بیسروصدا تلاش میکنند زائران در غربت احساس تنهایی نکنند؛ نیروهایی که شاید کمتر دیده شوند اما بخش مهمی از آرامش زائران در روزهای سخت و شلوغ حج به حضور آنها وابسته است.
شبهایی که در درمانگاههای مکه تمام نمیشود
در روزهایی که بیشتر نگاهها به شلوغی مراسم حج و حضور هزاران زائر در سرزمین وحی است، بخشی از نیروهای هلالاحمر در سکوت، دور از دوربینها و هیاهو، مشغول کاری هستند که شاید کمتر دیده شود. زائران یکی پس از دیگری وارد میشوند و کادر درمانی، بیوقفه بین تختها، اتاقها و بخشهای مختلف در رفتوآمد است.
بسیاری از زائرانی که وارد این مراکز میشوند، فقط بیمار نیستند، خستهاند. خستگی راه، گرمای هوا، ازدحام جمعیت و فشار سفر، خودش را روی صورت آدمها نشان میدهد. بعضیها فقط چند دقیقه روی صندلی مینشینند تا نفس تازه کنند و بعضی دیگر نیاز به مراقبت جدیتری دارند. همین باعث شده فضای درمانگاهها همیشه در حال تغییر باشد؛ لحظهای آرام و چند دقیقه بعد، شلوغ و پر از مراجعهکننده.
در چنین شرایطی، کار کادر درمان فقط به نسخه نوشتن و تزریق دارو خلاصه نمیشود. خیلی وقتها آرام کردن یک زائر نگران، بخشی از درمان است. اینکه کسی در آن شلوغی احساس نکند تنها مانده، برای خیلیها به اندازه دارو اهمیت دارد.
عملیات اعزام زائران ایرانی حج تمتع ۱۴۰۵ از هفتم اردیبهشت آغاز شده و بر اساس برنامهریزی انجامشده، پروازهای اعزام تا ۲۵ اردیبهشت ادامه خواهد داشت. امسال حدود ۳۰ هزار زائر ایرانی عازم سرزمین وحی میشوند.
۶ درمانگاه در مکه، ۲ مرکز در مدینه و یک بیمارستان مجهز
برای پوشش درمانی زائران ایرانی، هلالاحمر امسال مجموعهای از مراکز درمانی ثابت و سیار را در عربستان مستقر کرده است. در حال حاضر ۶ درمانگاه در شهر مکه ۲ درمانگاه در مدینه و یک بیمارستان مجهز در مکه مکرمه فعال است تا خدمات درمانی بهصورت ۲۴ ساعته در اختیار زائران قرار گیرد.
پلیکلینیک فوق تخصصی اسیل نوران درمانگاه میدان ارکان بکه افادالضیافه، ابراج نوازی و ایلاف قنوان از جمله مراکزی هستند که در نقاط مختلف مکه مستقر شدهاند تا زائران در هر منطقه دسترسی سریعتری به خدمات پزشکی داشته باشند.
این مراکز فقط محل درمانهای ساده نیستند. خدمات تخصصی، ویزیت پزشکان، تزریقات، پانسمان، خدمات آزمایشگاهی، رادیولوژی، سونوگرافی، اکو و خدمات تخصصی در حوزههایی مانند داخلی و چشمپزشکی هم در این مراکز ارائه میشود تا زائران تا حد امکان نیازی به مراجعه به مراکز درمانی عربستان نداشته باشند.
در کنار مراکز ثابت، بیمارستان مجهز هلالاحمر در مکه نیز بهعنوان مرکز پشتیبان درمانی فعالیت میکند؛ مرکزی که دارای بخشهای اورژانس، بستری، کلینیکهای تخصصی، آزمایشگاه و رادیولوژی است و در صورت نیاز بیماران از درمانگاههای مختلف به آن منتقل میشوند.
مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر از ابتدای عملیات حج، به ترتیب ۹ هزار و ۲۶۵ خدمت بهداشتی و درمانی در مراکز هلال احمر ایران در مدینه و هفت هزار و ۴۵۵ خدمت بهداشتی و درمانی در مراکز هلال احمر ایران در مکه به حجاج ارائه شده است و در این مدت در مجموع ۶ هزار و ۲۰۹ مورد ویزیت عمومی در مطبهای هتلهای محل اقامت زائران ایرانی و ۲۷۹ ویزیت پزشکان متخصص به حجاج ارائه شد همچنین تاکنون ۲۸ زائر برای مداوا در بیمارستان های کشور میزبان بستری شدند که اکثر آنها مرخص و اکنون چهار زائر در مدینه و پنج زائر در مکه تحت درمان قرار دارند.
روایتی از پشت صحنه خدمت به ۳۰ هزار زائر
پوشش درمانی حج فقط به چند روز حضور در عربستان محدود نمیشود. روند آمادهسازی برای این عملیات از ماهها قبل آغاز شده است. از مهر سال گذشته، معاینات زائران، غربالگری سلامت، تأمین دارو و تجهیزات پزشکی و هماهنگی برای استقرار نیروهای درمانی آغاز شد تا همهچیز برای روزهای شلوغ حج آماده باشد.
بر اساس پیشبینیهای انجامشده، امسال حدود ۳۰ هزار زائر ایرانی راهی سرزمین وحی میشوند و به همین دلیل حجم گستردهای از دارو و تجهیزات پزشکی، حتی بیش از برآورد اولیه، به عربستان منتقل شده تا کمبودی در روند درمان ایجاد نشود. در مجموع ۱۸۶ نفر از نیروهای هلالاحمر شامل پزشکان عمومی، متخصصان، پرستاران، نیروهای امداد و نجات و عوامل پشتیبانی برای پوشش درمانی زائران به عربستان اعزام شدهاند. نیروهایی که بخش زیادی از روزهای خود را دور از خانواده و در فضای فشرده درمانگاهها سپری میکنند تا روند خدمترسانی متوقف نشود.
درمانگاههایی که در هتلها برپا شد
یکی از بخشهای کمتر دیدهشده خدمات هلالاحمر، راهاندازی درمانگاه در محل اقامت زائران است. امسال در ۶ هتل محل استقرار کاروانهای ایرانی، درمانگاههایی ایجاد شده تا زائران بدون نیاز به جابهجایی طولانی بتوانند به پزشک دسترسی داشته باشند. در این مراکز چند پزشک بهصورت همزمان حضور دارند و خدمات درمان سرپایی ارائه میشود. همین موضوع باعث شده بسیاری از مشکلات اولیه زائران در همان محل اقامت مدیریت شود و فشار مراجعات به مراکز درمانی اصلی کاهش یابد.
مسئولان هلالاحمر میگویند در برنامهریزی اولیه قرار بود به ازای هر ۵ هزار زائر یک پزشک در نظر گرفته شود، اما با مدیریت انجامشده و افزایش ظرفیت، دسترسی زائران به خدمات پزشکی آسانتر و سریعتر شده است.
از نظارت بر غذا تا کنترل شرایط بهداشتی زائران
فعالیت هلالاحمر در حج فقط به درمان محدود نیست؛ همزمان با استقرار تیمهای پزشکی گروههای بهداشتی نیز بهصورت مستمر مراکز اقامتی زائران، نحوه تهیه و توزیع غذا و شرایط بهداشتی محل اسکان را بررسی میکنند. این نظارتها از زمان آغاز اعزام زائران شروع شده و تا پایان عملیات حج ادامه خواهد داشت. هدف از این اقدامات، کاهش احتمال بروز بیماریهای واگیر و حفظ سلامت عمومی زائران در شرایط ازدحام و گرمای هواست.
در چنین شرایطی، کوچکترین بیدقتی میتواند تعداد زیادی از زائران را درگیر کند و به همین دلیل، تیمهای بهداشتی هلالاحمر تقریباً بهصورت دائمی در حال بررسی شرایط هستند.
بیمارستانهای سیار در عرفات و منا
با نزدیک شدن به روزهای اصلی مناسک حج و افزایش حجم جمعیت، بخشی از خدمات درمانی هلالاحمر بهصورت سیار ارائه میشود. در عرفات یک بیمارستان و چند درمانگاه سیار در مشعر دو واحد درمانی سیار و در منا نیز بیمارستان سیار مستقر خواهد شد تا زائران در شرایط شلوغ و فشرده مناسک دسترسی آسانتری به خدمات درمانی داشته باشند.
در این مراکز، خدمات اولیه درمانی و امدادی بهصورت شبانهروزی ارائه میشود تا در صورت بروز هرگونه مشکل، روند رسیدگی در کوتاهترین زمان ممکن انجام شود.
آرامشی که زائران در غربت به آن نیاز دارند
در میان همه آمارها، تجهیزات و درمانگاهها شاید مهمترین بخش ماجرا همان حس آرامشی باشد که زائران در این مراکز پیدا میکنند. اینکه در کشوری دیگر، در شلوغترین روزهای سفر جایی وجود دارد که میتوان به آن پناه برد و مطمئن بود کسی هست که پیگیر حال آدمها باشد.
پروازهای بازگشت حجاج به کشور از روز ۱۱ خردادماه ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد و شاید بسیاری از زائران بعد از بازگشت، نام درمانگاهی را که به آن مراجعه کردهاند فراموش کنند اما حتماً لحظهای را به خاطر خواهند داشت که در اوج خستگی و نگرانی، چند نفر بیوقفه تلاش کردند حالشان بهتر شود همان تصویری که معنای واقعی خدمت در هلالاحمر را نشان میدهد.