14:19 - 1405/02/21
کد خبر: 86151544
ورمی کمپوست غنی‌شده با نیتروژن آلی، گامی بزرگ برای کشاورزی پایدار

تهران- ایرنا- سمانه احمدی قشلاقی پژوهشی را در قالب رساله دکتری و با راهنمایی ناصر علی اصغرزاد در دانشگاه تبریز، با عنوان «کاربرد لئوناردیت و گوگرد عنصری برای بهبود همگون‌سازی میکروبی نیتروژن در ورمی کمپوست غنی‌شده با اوره» با حمایت بنیاد ملی علم ایران به انجام رسانده است.

به گزارش روز دوشنبه گروه علمی ایرنا از روابط‌عمومی بنیاد ملی علم ایران (INSF)، احمدی قشلاقی درباره این طرح توضیح داد: کودهای آلی از جمله کمپوست و ورمی‌کمپوست، در سراسر جهان به‌طور موفقیت‌آمیزی در تولید محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
وی ادامه داد: عرضه این کودها شرایط فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک خاک را ارتقا می‌بخشد. علاوه بر این، ورمی‌کمپوست حاوی عناصر غذایی مورد نیاز گیاه از جمله نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، گوگرد، آهن، منگنز، روی، مس و بور است که می‌تواند مقادیر این عناصر را در بخش‌های مختلف گیاه مانند ریشه، بخش هوایی و میوه بهبود بخشد.
وی افزود: موفقیت در اجرای کشاورزی پایدار تا حد زیادی مستلزم دسترسی به کودهای آلی با کیفیت، غنی از عناصر غذایی و ارزان برای کشاورزان است. یکی از موانع توسعه صنعت ورمی‌کمپوست، قیمت بالای آن است که استفاده گسترده از آن را برای کشاورزان، به‌ویژه کشاورزان خرده‌پا و کم‌درآمد ایرانی، دشوار می‌سازد. ورمی‌کمپوست حاوی درصد متغیری نیتروژن است و در صورت غنی‌سازی و افزایش غلظت عناصر غذایی، می‌توان مقدار مصرف آن را کاهش داد.
این پژوهشگر ادامه داد: برای فراهم کردن مداوم نیتروژن مورد نیاز گیاه و افزایش کارایی نیتروژن (NUE)، تثبیت نیتروژن به شکل همگون‌سازی آن، به گونه‌ای که نیتروژن کود وارد مخزن نیتروژن آلی شود، بسیار مهم است. ورمی‌کمپوست از نظر جمعیت و تنوع میکروبی، به‌ویژه از قارچ‌ها، باکتری‌ها و اکتینومیست‌ها غنی است. آمونیوم موجود در خاک می‌تواند توسط باکتری‌ها، مخمرها، جلبک‌ها، قارچ‌ها و گیاهان همگون‌سازی شود.
به گفته وی اغلب ورمی‌کمپوست به همراه کودهای شیمیایی، مخصوصاً اوره مصرف می‌شود. این شیوه مصرف می‌تواند در ناپایدارسازی نیتروژن اوره نقش بسزایی داشته باشد، اما امکان افزایش فعالیت آنزیم اوره آز، تصعید آمونیاک و اتلاف نیتروژن نیز وجود دارد. برای حل این مشکلات زیست‌محیطی، می‌توان مواد افزودنی را برای کاهش اتلاف به آن اضافه کرد.
احمدی قشلاقی در تشریح راهکارها بیان کرد: لئوناردیت یک کانی زیستی طبیعی است که اخیراً به‌عنوان اصلاح‌گر خاک و منبع اسید هومیک برای بهبود عملکرد گیاهان و خاک شناخته شده است. یکی از راهکارها برای افزایش کارایی مصرف نیتروژن اوره، ترکیب آن با اسیدهای هومیک است، زیرا این اسیدها دارای ویژگی‌های شیمیایی مانند ظرفیت تبادل کاتیونی (CEC) بالا هستند که می‌تواند به نگهداشت آمونیوم و کاهش تصعید آمونیاک کمک کند. افزودن گوگرد عنصری به کود آلی یا خاک نیز می‌تواند pH را کاهش داده و در نتیجه میزان تصعید آمونیاک را کمتر کند.
این پژوهشگر اذعان داشت که با توجه به یافته‌های این تحقیق کود اوره می‌تواند با افزایش معنی‌دار نیتروژن آلی و نیتروژن کل گزینه مناسبی برای غنی‌سازی ورمی کمپوست باشد. این کود غنی‌شده با کمک به جذب عناصر غذایی و افزایش عملکرد گیاه می‌تواند یک محصول کاربردی برای کشاورزان جهت استفاده برای افزایش حاصلخیزی خاک باشد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: علاوه براین ورمی کمپوست غنی‌شده با نیتروژن آلی، در مقایسه با کود شیمیایی نقش بیشتری در حفظ و نگهداشت نیتروژن در خاک داشت که می‌تواند قدمی بزرگ در راستای کشاورزی پایدار باشد.