10:31 - 1405/02/23
کد خبر: 86153167
نشست ترامپ-شی، آزمونی تعیین‌کننده برای توازن راهبردی جنوب آسیا

تهران-ایرنا- در آستانه برگزاری نشست رؤسای‌جمهور آمریکا و چین در پکن، کشورهای جنوب آسیا با نگرانی از رقابت قدرت‌های بزرگ، پیامدهای جنگ ایران و اختلال در تنگه هرمز که معادلات اقتصادی و امنیتی این منطقه را پیچیده‌تر کرده، در موقعیتی حساس برای حفظ توازن میان واشنگتن و پکن قرار گرفته‌اند.

به گزارش روز چهارشنبه ایرنا از نشریه آسیا تایمز، همزمان با دیدار «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا و «شی جین‌پینگ» رئیس‌جمهور چین در پکن، تلاش برای کاهش تنش‌ها میان دو اقتصاد بزرگ جهان در شرایطی دنبال می‌شود که اختلافات بر سر تعرفه‌ها، فناوری‌های نوین و مواد معدنی راهبردی همچنان پابرجاست.
در این میان، پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و اختلال در تنگه هرمز، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی، فشار مضاعفی بر اقتصادهای وابسته به انرژی در آسیا وارد کرده و مهم‌ترین عامل تأثیرگذار بر این مذاکرات است.
در همین حال، کشورهای جنوب آسیا تلاش می‌کنند موازنه میان دو قدرت را حفظ کنند، اما نشست پکن ممکن است آن‌ها را ناچار به انتخاب‌های دشوار کند.
اگرچه این نشست به‌طور رسمی به‌عنوان تلاشی برای کاهش تنش‌ها در روابط دوجانبه معرفی شده اما نتایج آن فراتر از روابط دوجانبه ارزیابی می‌شود و می‌تواند فضای مانور راهبردی کشورهای جنوب آسیا را تحت تأثیر قرار دهد؛ منطقه‌ای با نزدیک به ۲ میلیارد جمعیت که بقای اقتصادی و امنیت ملی در آن به‌شدت به یکدیگر وابسته شده‌اند.
کشورهای جنوب آسیا در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند با حفظ نوعی ابهام راهبردی و حساب‌شده، همزمان از سرمایه‌گذاری‌های چین در زیرساخت‌ها بهره‌مند شوند و در عین حال روابط امنیتی و تجاری خود را با غرب حفظ کنند.
بر اساس این گزارش، بیشتر این کشورها خواهان تداوم رقابت کنترل‌شده میان آمریکا و چین برای حفظ قدرت چانه‌زنی هستند؛ به‌گونه‌ای که نه به رکود جهانی منجر شود و نه آنان را به انتخاب میان دو قدرت مجبور کند.
در این میان، دهلی‌نو در مرکز این موازنه قرار دارد؛ کشوری که سیاست امنیت خارجی خود را بر چارچوب «گفت‌وگوی امنیتی چهارجانبه» موسوم به «کوآد» (QUAD) با مشارکت کشورهای هند، ژاپن، استرالیا و آمریکا و گسترش همکاری‌های دفاعی پیشرفته با آمریکا بنا کرده است، اما همچنان به تعامل اقتصادی محدود با چین ادامه می‌دهد و نسبت به پیامدهای احتمالی کاهش تنش میان واشنگتن و پکن نگرانی‌هایی دارد.
در مقابل، پاکستان با اتکا به پروژه «کریدور اقتصادی چین-پاکستان» (CPEC) وابستگی بیشتری به چین پیدا کرده و همکاری‌های صنعتی و زیرساختی خود را با پکن گسترش داده است.
کشورهای کوچک‌تر منطقه از جمله بنگلادش، افغانستان، بوتان، سریلانکا و مالدیو نیز با اتخاذ رویکردهای منعطف‌تر، در تلاش برای بهره‌گیری همزمان از فرصت‌های اقتصادی چین و روابط با دیگر قدرت‌ها هستند، هرچند فشارهای بدهی و نیازهای توسعه‌ای، گزینه‌های آنان را محدود کرده است.
تحلیلگران معتقدند نتیجه نشست پکن به‌تنهایی تعیین‌کننده مسیر آینده جنوب آسیا نخواهد بود، بلکه نحوه تطبیق داخلی کشورها با تحولات جهانی، از جمله تنوع‌بخشی به شرکای اقتصادی و تقویت تاب‌آوری، نقش تعیین‌کننده‌تری در مواجهه با شوک‌های ناشی از جنگ ایران و رقابت قدرت‌های بزرگ خواهد داشت.