به گزارش ایرنا، شهید سپهبد عبدالرحیم موسوی از چهره‌های برجسته و اثرگذار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بود که عمر خود را در راه دفاع از کشور، امنیت ملی و آرمان‌های انقلاب اسلامی صرف کرد. او با سال‌ها حضور در مسئولیت‌های مهم نظامی، به عنوان فرماندهی متعهد، بااخلاق و باتجربه شناخته می‌شد و نقش مهمی در تقویت توان دفاعی و انسجام نیروهای مسلح ایفا کرد.
وی علاوه بر توانمندی‌های تخصصی و مدیریتی، به روحیه ایثار، ساده‌زیستی، انضباط و وفاداری به مأموریت‌های ملی و دینی شهرت داشت. همین ویژگی‌ها باعث شده بود که در میان هم‌رزمان و مردم، از احترام و جایگاه ویژه‌ای برخوردار باشد. نام شهید سپهبد موسوی برای بسیاری یادآور فداکاری، مسئولیت‌پذیری و خدمت صادقانه به میهن است.

شهادت او ضایعه‌ای بزرگ برای کشور به شمار می‌آید، اما راه و منش وی همچنان الهام‌بخش نسل‌های آینده خواهد بود؛ نسلی که از زندگی این فرماندهان می‌آموزد، عزت، امنیت و استقلال یک ملت، مرهون تلاش و ازخودگذشتگی فرزندان وفادار آن است. خبرگزاری جمهوری اسلامی در خصوص شخصیت و منش اخلاقی و حرفه ای این شهید بزرگوار با امیر سرتیپ دوم شاهین تقی‌خانی دستیار و مشاور فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران در امور فرهنگی گفت‌وگویی داشته است.
امیر شاهین تقی خانی در گفت‌وگو با خبرنگار دفاعی ایرنا، درباره نگاه شهید امیر سپهبد سید عبدالرحیم موسوی به حوزه رسانه،گفت: از زمانی که افتخار آشنایی با امیر موسوی را داشتم، به باور من این شهید عزیز نگاه ویژه‌ای به حوزه رسانه و تأثیر آن در ارائه عملکرد ارتش و نیز تأثیر اقدامات ارتش بر افکار عمومی داشت. این نگاه را به‌روشنی می‌شد در اندیشه، بیان، قلم، تصمیمات و حتی در پیشنهادهایی که خودشان ارائه می‌کردند، احساس کرد. از روزهایی که فرمانده دانشگاه افسری امام علی(ع) بود، تا زمانی که فرماندهی منطقه شمال شرق را بر عهده داشت، همچنین در مقاطع مسئولیت در طرح و برنامه نیروی زمینی و پس از آن در ستاد ارتش و دیگر مسئولیت‌های رده‌بالا، این رویکرد کاملاً مشهود و مشخص بود.
وی افزود: شهید موسوی از تمام ابزارهای مرتبط با رسانه به‌خوبی استفاده و مجموعه را نیز ترغیب می‌کرد که از این ظرفیت‌ها، هنرمندانه بهره ببرند. نگاه او به حوزه رسانه، بسیار فراتر از آن چیزی بود که معمولاً از یک فرمانده نظامی در این عرصه انتظار می‌رود. به‌طور طبیعی، زمانی که با فرماندهان ارتباط می‌گیریم، انتظار اصلی ما از آنان، فرماندهی در حوزه‌های نظامی، هدایتِ یگان، راهبری ستاد و آماده‌سازی مجموعه برای رزم است، اما او بخشی از این آمادگی و این رزم را با نگاه وسیع و عمیق خود در حوزه رسانه می‌دید.
شهید موسوی شناخت دقیق از رسانه داشت
دستیار فرمانده کل ارتش اظهار کرد: البته منظور شهید موسوی از رسانه، صرفاً صدا و سیما یا رسانه‌های مرسوم نبود، بلکه رسانه را در معنایی گسترده و جامع می‌فهمید. از نگاه او، یک موسیقی خوب نیز رسانه‌ای بسیار قوی بود؛ کتاب، رسانه‌ای مؤثر به‌شمار می‌رفت؛ سخنرانی‌ها و افرادی که در مجامع مختلف سخن می‌گفتند نیز از منظر او ابزارهایی مهم و اثرگذار در حوزه رسانه بودند. توجه شهید موسوی به این جزئیات تا آن اندازه دقیق بود که اعتقاد داشت همین اجزای ظاهراً کوچک، هنگامی که در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، می‌توانند نتیجه مطلوب را در حوزه رسانه و در تأثیرگذاری بر افکار عمومی رقم بزنند.
سرتیپ تقی خانی گفت: از سوی دیگر، به نظر من او شناختی بسیار عمیق از دشمن داشت، اینکه دشمن از چه مسیرهایی وارد می‌شود، چه اقداماتی انجام می‌دهد و چگونه می‌تواند بر ذهن این مجموعه بزرگ، یعنی ارتش، اثر بگذارد. برای مقابله با این روند نیز دارای برنامه‌ریزی و نظمی فکری بود و دقیقاً می‌دانستند که باید از کجا آغاز کرد و از چه موضوعاتی نباید غافل شد.
وی با بیان اینکه او معتقد بود که گاهی یک دیالوگ خوب در یک فیلم می‌تواند تأثیری بسیار عمیق بر فرماندهان داشته باشد، یادآور شد: به خاطر دارم در زمانی که سریال مختارنامه پخش می‌شد، وی با دقت این دیالوگ‌ها را دنبال می‌کرد، بخش‌هایی را جدا می‌کرد و سپس به مجموعه روابط عمومی می‌فرستاد و تأکید می‌کرد که این بخش‌ها در کنار هم قرار گیرد؛ به‌گونه‌ای که گاهی یک اثر سه‌دقیقه‌ای یا پنج‌دقیقه‌ای آماده می‌شد. بعد نیز توصیه می‌کرد، هنگامی که فرماندهان در جمع حاضر می‌شوند، این بخش‌ها برای آنان پخش شود. واقعاً دقت‌نظر شهید در این انتخاب‌ها، حکایت از عمق نگاه او به تأثیر رسانه بر افکار عمومی داشت.
دستیار فرمانده کل ارتش تاکید کرد: در حوزه موسیقی نیز بسیار علاقه‌مند بود که با رصد و بررسی آثار تأثیرگذار منطقه، چه از سوی مسلمانان و چه از سوی کشورهای منطقه، الگوهای مناسب شناسایی و از آن‌ها بهره‌برداری شود. معتقد بود این آثار می‌تواند به‌عنوان الگوهایی ارزشمند برای تولید آثار فاخر، در اختیار هنرمندان و آهنگسازان مجموعه ارتش قرار گیرد.
سرتیپ تقی خانی با بیان اینکه امیر موسوی اعتقاد داشت که ارتش، ظرفیت‌های فوق‌العاده‌ای دارد تا نقش خود را به‌عنوان یک جامعه کامل، هرچند در ابعادی کوچک‌تر از ایران، اما مؤثر برای کل کشور و حتی فراتر از منطقه، ایفا کند، گفت: بر همین اساس و با چنین اعتقادی، همواره تأکید می‌کرد که این ظرفیت‌ها باید شناسایی شوند و هر یک در جای خود برای افزایش اثرگذاری رسانه‌ای به‌کار گرفته شوند.
سرلشکر موسوی برای جنگ نرم چه کرد؟
وی با تاکید براینکه یکی از موضوعاتی که امیر موسوی تمرکز ویژه‌ای بر آن داشتند، مسئله جنگ نرم بود، خاطرنشان کرد: در واقع، پی‌ریزی و آغاز حرکت ارتش در حوزه نرم، به‌صورت گسترده، عمیق و بنیادین، تا حد زیادی به‌واسطه نگاه و اقدامات او شکل گرفت. آنچه امروز نیز تا حدودی در این مسیر مشاهده می‌کنیم، ریشه در همان بنیان‌گذاری و پایه‌ریزی دارد که در آن دوره انجام شد و ارتش اکنون در ادامه آن مسیر در حال حرکت است.
دستیار فرمانده کل ارتش افزود: شهید موسوی هرگز از یادگیری غافل نبود؛ یادگیری از هر عامل، هر ظرفیت و هر بستری که می‌توانست در حوزه جنگ نرم و شناختی به فرماندهی کمک کند. این ویژگی را ما در جلسات متعدد که در محضر وی برگزار می‌شد و نیز در همایش‌هایی که برای فرماندهان ترتیب می‌دادند، به‌وضوح مشاهده می‌کردیم. وی واقعاً به جنگ شناختی، که امروز بسیار از آن سخن گفته می‌شود، اشراف داشتند و فرماندهان و مجموعه را ترغیب می‌کردند که در این حوزه باید یاد گرفت، تلاش کرد، فعالیت کرد و برنامه‌ریزی داشت.

سرتیپ تقی خانی اظهار کرد: اعتقاد وی این بود که حجم و گستره اقدامات دشمن آن‌قدر وسیع، سنگین و سازمان‌یافته است که اگر حتی لحظه‌ای غفلت کنیم، با آسیب‌های جدی مواجه خواهیم شد. به‌عنوان نمونه، وی نسبت به حوزه سینما و فیلم هم، علاقه‌مند بودند و هم اشراف داشت. همچنین از حافظه‌ای بسیار خوب در گزینش بخش‌های مختلف آثار سینمایی برخوردار بود و می‌توانستند به‌گونه‌ای راهنمایی کنند که مجموعه، چارچوب‌های ذهنی مورد نظر ایشان را در عمل پیاده کند. این نگاه را ما به‌روشنی در ورود ارتش به حوزه سینما در سال‌های گذشته و در دوره‌هایی که او مسئولیت فرماندهی ارتش، جانشینی ارتش و ریاست ستاد ارتش را بر عهده داشتند، احساس می‌کردیم.
وی درباره نگاه امیر موسوی به شهدا، گفت: او بر این باور بود که ما در ارتش، از شهدای خود و فرماندهان شهیدمان می‌توانیم سخنانی بگوییم که نیازی به داستان‌پردازی‌های خیالی نداشته باشد. به اعتقاد وی، در برخی آثار هنری گاهی شاهد نوعی اغراق و بزرگ‌نمایی عجیب هستیم، به‌گونه‌ای که دشمن با بهره‌گیری از تکنیک‌ها و تاکتیک‌های خود، چنان قدرتمند و دست‌نیافتنی جلوه داده می‌شود که ممکن است جوانان ما تصور کنند این نیرو در چنین سطحی از توانمندی قرار دارد. اما امیر موسوی معتقد بود که ما نیز این قدرت را داریم، هرچند شاید توان بروز و ظهور آن در ما ضعیف باشد، البته نه به‌دلیل نبود ظرفیت، بلکه تا حدی به سبب محدودیت‌های تکنولوژیک و منابع مالی. با این حال، شهید موسوی می‌گفت من با تمام توان آمادگی دارم که این ظرفیت را به صحنه بیاورم و در این مسیر کمک کنم.
دستیار فرمانده کل ارتش اضافه کرد: برای نمونه، او درباره شهید فلاحی، به‌عنوان فرماندهی که در برهه‌ای خاص، فرماندهی نیروی زمینی بزرگ و پیچیده‌ای را در شرایط بسیار دشوار پس از انقلاب، و پس از شهادت شهید قرنی، بر عدهده گرفت، نگاه ویژه‌ای داشت. در آن مقطع، کشور با چالش‌های جدی از جمله حضور ضدانقلاب در کردستان مواجه بود و این وضعیت به اوایل جنگ و روزهای عملیات ثامن‌الائمه نیز می‌رسید؛ روزهایی که شهید فلاحی فرماندهی می‌کرد. امیر موسوی اعتقاد داشت که در وجود این مرد و در رخدادهایی که با همراهی یاران ایشان و با نبوغ فکری شهید فلاحی رقم خورده بود، چنان ظرفیت و عمقی وجود دارد که اگر درست و دقیق بیان شود، می‌تواند تأثیر اغراق‌آمیز بسیاری از تبلیغات دشمن را بر ذهن جوانان ما کاهش دهد. ایشان نمی‌گفتند این تأثیر را صددرصد از بین می‌بریم، اما باور داشت که می‌توانیم اثرگذار باشیم و در برابر دشمن حرکت‌هایی مؤثر انجام دهیم. این نگاه فقط به فیلم شهید فلاحی محدود نبود؛ درباره شخصیت وی نیز چنین بود. امیر موسوی مقدماتی را فراهم کرد و مسیری را هموار ساخت تا این کار انجام شود، اما متأسفانه خودشان موفق نشدند نتیجه آن را ببینند.
سرتیپ تقی خانی افزود: در مورد کتاب نیز همین‌گونه بود. شهید موسوی کتاب‌های متعددی را مطالعه می‌کرد و از خلال آن‌ها راهکارهایی می‌یافت تا مجموعه ارتش بتواند از این ظرفیت ارزشمند نیز بهره ببرد. جالب آن‌که یادداشت‌هایی که پس از مطالعه کتاب‌ها ارائه می‌داد و توصیه‌هایی که برای پرداختن به جنبه‌های مختلف زندگی و شخصیت شهدا مطرح می‌کرد، از نگاه من نشان‌دهنده ضریب هوشی بالا و شناخت دقیق وی از همان عرصه‌ای بود که دشمن می‌خواهد بر ذهن جوانان ما اثر بگذارد.
وی گفت: در کنار این، غفلتی که ما داشته‌ایم نیز قابل توجه است؛ اینکه نتوانستیم از این دریای وسیعِ علم، ایمان و تجربه‌ای که در طول جنگ هشت‌ساله و حتی تا جنگ دوازده‌روزه در اختیار داشته‌ایم، به‌درستی برای معرفی به مردم استفاده کنیم. به هر حال، تصور من این است که ما به اندازه‌ای که امیر موسوی این ظرفیت‌ها را می‌شناخت، نتوانسته‌ایم او را بشناسیم. وی واقعاً دلشان می‌خواست کارهای بزرگی در این حوزه انجام شود، و از سوی دیگر ما نیز نتوانستیم آن‌گونه که باید، از این ظرفیت بزرگ و از آن لطفی که خداوند در مدت حیات ایشان بر مجموعه ارتش جمهوری اسلامی ایران ارزانی داشته بود، با آن اندیشه عمیق، فکر روشن و نگاه بصیرشان بهره بگیریم.

دستیار فرمانده کل ارتش درباره انتخاب فرماندهان از سوی امیر موسوی افزود: امیر موسوی در انتخاب فرماندهان نیز دقت‌نظر بسیار بالایی داشت. به این معنا که اگر قرار بود فرماندهی در رأس یک مرکز عالی آموزشی ارتش قرار بگیرد، فردی را برمی‌گزیدند که حتماً با تأمل و دقت به موضوع جنگ‌های امروز، تأثیر رسانه، جنگ نرم و جنگ شناختی نگاه کرده باشد. نمونه روشن این رویکرد را می‌توان در انتصاب امیر ولیوند به‌عنوان فرمانده دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران مشاهده کرد.

سرتیپ تقی خانی گفت: نخستین جرقه و اولین اقدام جدی برای تبیین جنگ شناختی از ارتش، با فرماندهی امیر موسوی و با تأکید او بر دانشگاه فرماندهی و ستاد شکل گرفت. او(شهید موسوی) این پی‌ریزی را به‌گونه‌ای انجام داد که فرماندهانی که قرار بود از آنجا فارغ‌التحصیل شوند و در رأس تیپ‌ها، لشکرها، پایگاه‌ها، مناطق و معاونت‌های ارتش قرار گیرند، حتماً بخشی از نگاه و تحلیل خود را معطوف به حوزه جنگ شناختی کنند. در این مسیر، همایش‌های مختلفی برگزار شد، مقالات متعددی گردآوری شد و در همان دانشگاه فرماندهی و ستاد، بخشی ویژه برای این موضوع ایجاد کرد. خروجی‌های این روند نیز مبنای حرکت‌های بعدی در دستگاه‌های کشوری و لشکری شد؛ نه فقط در نیروهای مسلح، بلکه در دیگر مجموعه‌ها نیز می‌توان آثار و نتایج آن را مشاهده کرد. اگر به سوابق مراجعه کنید، روشن می‌شود که از همان نخستین جرقه‌ای که در دافوس ارتش زده شد، این نگاه هم‌زمان در سازمان‌های دیگر نیز در حال شکل‌گیری بود.

وی افزود: امیر موسوی این نگرش را در همه مراکز آموزشی نیز تسری داده بودند؛ از دانشگاه‌های افسری گرفته تا مراکز آموزش و عقیدتی، و حتی مرکز آموزش اطلاعات ارتش. در همه این مجموعه‌ها، تلاش او بر این بود که نگاه‌ها صرفاً تک‌بعدی نباشد و موضوع جنگ نرم و جنگ شناختی از دایره توجه و غفلت خارج نشود.
دستیار فرمانده کل ارتش گفت: امیر موسوی با وجود همه مشغله‌هایی که داشت و با توجه به جایگاه مهمی که در مقام جانشینی ارتش و فرماندهی کل ارتش بر عهده گرفته بود، به‌خوبی می‌دانست مردم از ارتش چه انتظاری دارند. بر اساس قانون اساسی، انتظار اصلی از ارتش پاسداری از استقلال، تمامیت ارضی و حفظ نظام جمهوری اسلامی ایران است. امیر موسوی نیز بر این باور بود که برای موفقیت در انجام این مأموریت، باید اشرافی کامل به موضوع جنگ شناختی داشت و از همه ظرفیت‌های موجود، به‌درستی و به‌طور حداکثری بهره گرفت.
روایت جالب از پیگیری شهید موسوی به فعالیت‌های فرهنگی
سرتیپ تقی خانی گفت: او با وجود حجم بالای مسئولیت‌ها، برنامه‌ریزی خود را به‌گونه‌ای تنظیم کرده بود که حتی از لحظات کوتاه میان جلسات نیز به‌خوبی استفاده کنند. برای نمونه، اگر قرار بود از یک جلسه به جلسه‌ای دیگر بروند، در همان فاصله زمانی، در خودرو یک تبلت کوچک همراه داشتند و فیلم‌های قابل بهره‌برداری را مشاهده می‌کردند، یادداشت برمی‌داشتند و با توجه به حافظه بسیار خوبشان، این موارد را به شکلی زیبا و دقیق در ذهن کنار هم می‌گذاشتند. به‌گونه‌ای که وقتی این بخش‌ها در کنار هم قرار می‌گرفت، واقعاً احساس می‌شد آن پنج دقیقه، معادل چندین کلاس درس چندساعته برای فرماندهانی است که بخواهند از آن بهره‌برداری کنند.
وی یادآور شد: این نیز بازتابی از نبوغ امیر موسوی در شناخت هنر و چگونگی استفاده از این ابزار مهم بود. او نه‌تنها خود چنین نگاهی داشت، بلکه مجموعه را نیز ترغیب می‌کردند که بروند این فیلم‌ها را ببینند و این کتاب‌ها را مطالعه کنند. تأکید وی این بود که فرماندهی امروز، بدون توجه و عنایت به حوزه جنگ شناختی، نمی‌تواند فرماندهی موفق، کارآمد و کامل باشد.
دستیار فرمانده کل ارتش گفت: امیر موسوی یک شعاری را در واقع برگرفته از قرآن سرلوحه کار ارتش قرار داده بود و هم در واقع این فراز از آیه شریفه قرآن بود که «اشدا علی الکفار رحماء بینهم» یعنی امیر موسوی اعتقاد داشت که ارتش یک جنبه اقتدار و محکم در مقابل دشمن و یک جنبه ارتباط و عاطفی با مردم دارد و اعتقاد داشت که مردم در خصوص این جنبه عاطفی و فدا شدن ارتش برای مردم آگاهند، بصیرند، علاقمندند اما باید جلوهایی از این اقدام، باز بیشتر برای مردم عیان شود بنابراین یک یادآوری‌هایی را در برهه‌های مختلف داشت و معتقد بودند که شما نیازی نیست که در تبلیغات بیاید آن را فقط به لفظ و بیان بگویید، اصلاً ضرورتی ندارد؛ شما همین که در کشور سیل و زلزله عظیمی رخ می‌دهد و عاشقانه سربازان، درجه داران، امیران برای کمک اعزام می‌شوند، در واقع ارتش فدای ملت را عملی نشان می‌دهند، یعنی هیچ چیزی بالاتر از این ارتباط و فدایی ارتش برای ملت بودن را نهادینه نمی‌کند بنابراین می‌خواهم بگویم، امیر موسوی از عمق وجود به فدا شدن برای ملت، برای ایران اسلامی و برای پرچم اعتقاد داشت و تمام تلاشش این بود که این را در عمل به مردم نشان دهد؛ این هم باز حاکی از هوش و ذکاوت بالای فرماندهی او بود.
سرتیپ تقی خانی گفت: شهید موسوی با اعتقاد می‌گفت من حاضرم هزار بار جان فدای این ملت شوم. شاید ما به عنوان عناصر رسانه کوتاهی‌هایی در معرفی بزرگانی مثل امیر موسوی به مردم داشته‌ایم. امیدوار هستم بتوانیم بخش هایی از ناگفته های مربوط به امیر موسوی را به مردم منتقل کنیم تا جوانان و مردم عزیز ما بدانند که این فرماندهان عزیز در چه بستری رشد کردند و با چه اعتقاد، استقامت و باوری توانستند اینگونه سربلند شوند و با افتخار جانشان را فدای کشور کنند.