به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، محدودسازی و بسته شدن مسیرهای تجاری گذشته به خاطر جنگ تحمیلی آمریکایی و صهیونی، تلنگری برای شناسایی و فعال سازی ظرفیت های جدید تجاری از کشورهای همسایه بود.
توسعه فرصتهای نوظهور تجاری، تقویت و توسعه کریدورهای ریلی بینالمللی، بهرهبرداری از ظرفیتهای دریای خزر، برقراری مسیر ارتباطی ایران با کشورهای آسیا میانه و روسیه، تمرکززدایی از مسیر دریایی جنوب، حل چالشهای پیشروی تجارت در دریای شمال و بهره مندی از توافقنامه های تجاری با همسایگان مسیر جدیدی را پیش روی تجار ایران باز کرده است.
شناسایی ۱۰ کریدور تفکیک شده برای تامین کالای اساسی ضروریات تولید، غذا و دارو و تجهیزات پزشکی و سایر موارد یکی از مهمترین اقداماتی است که از سوی سازمان توسعه تجارت به عنوان متولی بخش تجاری کشور در جنگ چهل روزه صورت گرفته و اکنون به مرحله فعالسازی رسیده است.
این مسیرهای جدید تجاری و بهره مندی از ظرفیت دریای خزر به عنوان یک موقعیت ژئوپلیتیک زمینه را برای تعامل گسترده تر با قزاقستان، شرق آسیا و چین، گرجستان، ترکیه و اروپا را فعال کرده است. شناسایی این مسیرها نه تنها منجر به تقویت تعامل دیپلماسی اقتصادی می شود بلکه قدمی برای شناسایی فرصت بازار واردات و صادرات است.
جنگ تحمیلی سوم زمینه اهتمام بیشتر با موافقتنامههای تجاری ایران در قالب دوجانبه و چند جانبه با کشورهای مختلف را فراهم کرده است تا به سرعت و با قدرت بیشتری دنبال شود، موافقتنامههای دو جانبه تجارت ترجیحی با ۵ کشور پاکستان، تونس، کوبا، ترکیه و بوسنی، موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، موافقتنامههای تجارت ترجیحی چند جانبه با سازمانهای دی هشت و سازمان همکاری اسلامی دارای ظرفیت عظیم و مغفول مانده ای هستند که بایستی مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
اکنون یکی از کلیدی ترین اقداماتی در مسیر تجارت خارجی، تقویت مناسبات تجاری با کشورهای همسو و همسایه برای تامین و تضمین تداوم جریان تولید در کشور است.
تمام کریدورهای جایگزین فعال و تأمین کالاهای اساسی بدون وقفه ادامه دارد
درباره تشریع آخرین وضعیت مسیرهای تجاری خارجی، سیدمحمدصادق قنادزاده، معاون خدمات تجاری سازمان توسعه تجارت ایران به خبرنگار اقتصادی ایرنا می گوید: از همان روزهای اول، اولویت اصلی دولت این بود که هیچ کالایی در گمرکات رسوب نکند و نیازهای ضروری کشور بدون وقفه تأمین شود.
وی با اشاره به نخستین مصوبه شورای عالی امنیت ملی در این دوره جنگ تحمیلی اضافه می کند: در آن مصوبه دستگاههایی مثل وزارتخانههای متولی ثبت سفارش، بانک مرکزی، وزارت صمت، وزارت بهداشت و گمرک مکلف شدند حداقل اسناد، حداقل فرایندها و حداقل رویهها را اجرا کنند تا ترخیص کالا در سریعترین زمان ممکن انجام شود.
قنادزاده می گوید: کنترلها و آزمایشهای تکراری و موازی هم در قالب همان مصوبات یا لغو شد یا تسهیل شد تا کالا بدون توقف وارد کشور و وارد خطوط تولید شود.
معاون خدمات تجاری سازمان توسعه تجارت درباره حمایت از فعالان اقتصادی نیز ادامه می دهد: بهخاطر مشکلات نقلوانتقال مالی و لجستیک، رفع تعهدات ارزی صادرات و واردات را تعویق دادیم. الان هم این تعویقها هر دو ماه تمدید میشود. تمدید خودکار ثبت سفارشها و تبدیل خودکار کارتهای بازرگانی منقضیشده هم انجام شده تا فعالیت اقتصادی متوقف نشود.
تقویت مسیرهای زمینی و ریلی تجاری
وی درباره اختلال در مسیرهای دریایی جنوب کشور توضیح می دهد: بهخاطر شرایط جنگ، بخش عمده تجارت دریایی ما دچار مشکل شد. برای همین کارگروههای مشترکی با وزارت راه، وزارت اقتصاد، وزارت صمت و دستگاههای دیگر تشکیل شد و همه مسیرهایی که میتوانستند فعال شوند، فعال شدند یا در حال فعالسازی هستند.
قنادزاده اعلام می کند: مسیرهای زمینی و ریلی در شمال، شرق و غرب را تقویت کردیم. با طرفهای مقابل درباره افزایش ظرفیت ناوگان جادهای و ریلی مذاکره شد و روی استانداردها و ضوابط فنی هم به توافقاتی رسیدیم.
گمرک مسیر عبور است نه توقف کالا
وی درباره وضعیت گمرکات تأکید می کند: گمرکات اصلی را بهگونهای تنظیم کردهایم که ترخیص چندساعته - سه تا چهار ساعته - انجام شود. هدف ما این است که گمرک مسیر عبور باشد، نه مسیر توقف کالا.
وی در واکنش به برآوردهایی مبنی بر اینکه ظرفیت مسیرهای زمینی و ریلی فقط ۳۰ تا ۴۰ درصد حملونقل دریایی را پوشش میدهد، می گوید: این عددها دقیق نیست، اما مهمتر از آن این است که الان اولویت وارداتی ما مانند قبل از جنگ نیست. واردات کالاهای مصرفی و غیرضروری را کنار گذاشتهایم و تمرکزمان فقط روی کالای اساسی و نهادههای تولید است.
معاون سازمان توسعه تجارت، ادامه می دهد: وقتی نیاز مصرفی کاهش پیدا میکند، فشار بر شبکه لجستیک هم کمتر میشود. تحلیلها نشان میدهد کریدورهای جایگزین میتوانند نیازهای اساسی کشور را تأمین کنند ضمن اینکه اکنون ذخایر ما خوب است، انبارها فعال شدهاند و اگر مشکل جدیدی پیش نیاید، در تأمین نیازهای اساسی مردم و تولید، با چالش جدی مواجه نخواهیم شد.