به گزارش خبرنگار ایرنا، کتاب «خیام، چنان که هست» نوشته محمد بقایی (ماکان) اثری پژوهشی و تحلیلی است که می‌کوشد سیمای واقعی و تاریخی عمر خیام نیشابوری را از دل روایت‌ها، رباعیات و پژوهش‌های معتبر بیرون بکشد و از برداشت‌های سطحی یا افسانه‌پردازانه فاصله بگیرد.
این کتاب بخشی از مجموعه پژوهشی بقایی با عنوان «چنان که هست...» است که پیشتر آثاری درباره مولوی و سعدی نیز در آن منتشر شده بود.
این کتاب در فصل اول و دوم زندگی و زمانه خیام را با تکیه بر منابع معتبر مرور می‌کند و این شاعر را معمای بی‌پاسخ می‌خواند.
در فصل سوم این کتاب موضوعات فراطبیعی از دیدگاه خیام بررسی شده و مباحثی چون خیام و ندانم گرایی، خدا در تصور خیام، خیام و تقدیر گرایی، خیام از ندانم گرایی تا هیچ‌انگاری، شادمانی و شادخواری، خواب و مرگ، خیام و مرگ‌اندیشی، بخش‌های مختلف فصل سوم را در بر می‌گیرند.
در بخش چهارم جایگاه او را در میان دانشمندان و شاعران معاصرش توضیح می‌دهد و مقایسه‌هایی میان خیام و دیگر اندیشمندان ایرانی و جهانی ارائه می‌دهد تا جایگاه فکری او روشن‌تر شود، سنایی، ابو العلاء معری، اقبال، هرمان هسه، محمد غزالی، از جمله نام‌هایی هستند که در فصل چهارم مطرح می‌شوند.
در فصل چهارم با عنوان خیام و نوروزنامه، درباره عناوینی چون خیام و سرمستی و خیام و گاه شمار جلالی می‌خوانیم و در فصل ششم درباره خیام و صاحب نظران.
در ادامه نیز رباعیات خیام را از منظر مضمون، زبان و اندیشه بررسی کرده و نشان می‌دهد که چرا بسیاری از رباعیات منسوب به او محل تردید هستند به همین دلیل فصل هفتم به نمایه رباعیاتی که در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته است اختصاص یافته است.
بقایی ماکان با تکیه بر منابع کهن و پژوهش‌های معتبر، تصویری نزدیک‌ به واقعیت از خیام ارائه می‌دهد و تلاش می‌کند که اندیشه‌های خیام در کنار متفکران بزرگ ایران و جهان بررسی شود تا عمق فلسفی او دیده شود.
«خیام، چنان که هست»، نوشته محمد بقایی (ماکان)، در ۱۸۰ صفحه، توسط نشر تهران منتشر شده است.