به گزارش روز شنبه ایرنا به نقل از پایگاه خبری «فوکوس آفریکا»، در دیدار رئیس جمهور جدید بنین با رئیس دولت انتقالی نیجر با هدف احیای روابط تیره شده از سال ۲۰۲۳، تصمیمهایی برای بازگشایی دوباره مرز دو کشور گرفته شد.
نیجر هیاتی از کارشناسان را مأمور ارزیابی شرایط بازگشایی مرز خود با بنین ظرف ۱۵ روز کرده است؛ تصمیمی که روز جمعه ۵ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۵ خرداد) در نیامی پایتخت نیجر اتخاذ شد.
این کمیته پس از دیدار رسمی روز سهشنبه ۱۲ خرداد ماه «روموالد واداگنی» رئیس جمهور جدید بنین با «عبدالرحمن چیانی» رئیس دولت انتقالی نیجر تشکیل میشود. هر دو کشور قصد دارند روابطی را که از سال ۲۰۲۳ تیره شده بود، احیا کنند و موانع همکاری دوجانبه را از میان بردارند.
مرز نیجر و بنین از ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۳ (تیر ۱۴۰۲) پس از بحران سیاسی و قدرتگیری نظامیان در نیجر و تنشهای بعدی بین دو کشور و سازمان «جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا» (اکوواس) بسته شد. نیجر در آن زمان دولت بنین را به حمایت از طرحهای نظامی فرانسه با هدف ایجاد بیثباتی در نیجر متهم کرده بود.
بر اساس این گزارش، واداگنی و چیانی توافق کردند که همکاریها را در سطوح سیاسی، اقتصادی، علمی و فرهنگی تقویت کنند. دو طرف همچنین قصد دارند جلسات منظم کمیسیون همکاری مشترک را برگزار کنند.
سفر به نیامی یکی از اولین اقدامات سیاست خارجی واداگنی پس از مراسم تحلیفش در ۲۴ مه (۳ خرداد ۱۴۰۵) است. رئیس جمهور جدید بنین تنها چند روز پس از آغاز به کار خود، به نیجر و بورکینافاسو دو همسایه شمالی و عضو «ائتلاف ساحل» متشکل از مالی، بورکینافاسو و نیجر سفر کرد.
نمایندگانی از نیجر، بورکینافاسو و مالی پیش از این در مراسم تحلیف واداگنی حضور داشتند. نخست وزیر نیجر، «کاراموکو ژان ماری ترائوره» وزیر خارجه بورکینافاسو و «عبدالله دیوپ» وزیر خارجه مالی در این مراسم شرکت کردند. واداگنی پنجمین رئیس جمهور منتخب بنین از زمان احیای دموکراسی در این کشور غرب آفریقا در سال ۱۹۹۰ است که جانشین «پاتریس تالون» میشود. واداگنی در انتخابات ۱۲ آوریل (۲۳ فروردین) با کسب بیش از ۹۴ درصد آراء به پیروزی رسید.
مساله مرز نه تنها بر دیپلماسی و امنیت، بلکه بر تجارت و تدارکات نیز تأثیر میگذارد. نیجر کشوری محصور در خشکی و بهطور سنتی به بندر «کوتونو» در جنوب بنین به عنوان دروازه حیاتی تجارت بینالمللی متکی است. بسته شدن مداوم مرز، روابط اقتصادی، مسیرهای حمل و نقل و زنجیرههای تأمین منطقهای را تحت تأثیر قرار داده است.
پیش از تیرگی روابط بنین و نیجر، ترانزیت، تجارت و لجستیک بندری، پیوندهای کلیدی بین دو کشور بودند. بندر کوتونو برای بنین، یک پروژه اقتصادی حیاتی است و برای نیجر، دسترسی به بنادر دریایی با هدف واردات، صادرات و درآمد دولت از تجارت ضروری است.
تاکید نیجر و بنین بر مبارزه با تروریسم در غرب آفریقا
مذاکرات در نیامی همچنین بر وضعیت امنیتی در غرب آفریقا متمرکز بود. واداگنی و چیانی اعلام کردند که کشورهایشان باید در مبارزه با تروریسم و راهزنی در منطقه با یکدیگر متحد شوند.
بنین چندین سال است که بهطور فزایندهای تحت تأثیر حملات گروههای مسلح در شمال کشور قرار گرفته است. گروههای وابسته به القاعده در سالهای اخیر حملاتی را علیه نیروهای امنیتی بنین انجام دادهاند.
رویکرد دولت قبلی بنین، با عملیات «میرادور»، بر حضور نظامی قویتر در شمال متمرکز بود. واداگنی، طبق اظهارات قبلی خود، قصد دارد بیشتر بر نظارت، فناوری، تجهیزات بهتر و هماهنگی منطقهای تمرکز کند.
روابط بین بنین و نیجر پس از به قدرت رسیدن ارتش در نیامی در ژوئیه ۲۰۲۳ رو به وخامت گذاشت. مقامات نیجر، «پاتریس تالون»، رئیس جمهور وقت بنین و دیگر رهبران غرب آفریقا را به حمایت از تحریمهای اکوواس علیه نیجر متهم کردند. این تحریمها شامل بستن مرزها و تهدید مداخله نظامی احتمالی برای بازگرداندن «محمد بازوم» رئیس جمهور برکنار شده بود.
واداگنی اکنون در منطقهای روی کار آمده است که معماری امنیتی غرب آفریقا به طرز چشمگیری تغییر کرده است. بورکینافاسو، مالی و نیجر از اکوواس خارج شدهاند. در عین حال، گروههای مسلح از منطقه «ساحل» همچنان به سمت کشورهای غرب آفریقا گسترش مییابند. بنابراین، رهبری جدید بنین در تلاش است تا بدون کنار گذاشتن مشارکتهای موجود کشور، همکاری با کشورهای ساحل را از سر بگیرد.