به گزارش ایرنا، فارس را میتوان پیشتاز تولید خاکشیر و نماد خودکفایی کشاورزی ایران در سایه مدیریت منابع آب دانست.
این خطه پهناور با تثبیت جایگاه بیرقب خود در تولید خاکشیر، نه تنها به عنوان قطب اصلی این محصول دارویی در کشور مطرح است، بلکه به الگویی موفق در توسعه کشاورزی پایدار در شرایط کمآبی تبدیل شده است.
تداوم تولید و توسعه کشت گیاهان دارویی کمآببر از جمله خاکشیر، در راستای سیاستهای کلان کشور مبنی بر افزایش بهرهوری و صیانت از منابع آبی، از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ تجربه موفق استان فارس میتواند به عنوان یک الگو برای سایر مناطق کشور جهت مقابله با چالشهای کمآبی و تغییرات اقلیمی مورد توجه قرار گیرد.
کارشناسان حوزه کشاورزی فارس میگویند: رشد تولید خاکشیر در فارس علاوه بر ارتقای امنیت غذایی کشور، موجب کاهش فشار بر منابع آبی و تحقق سیاستهای کلان در حوزه بهرهوری آب شده است.
با استمرار حمایتهای دولت، گسترش آموزشهای تخصصی و بهرهگیری از فناوریهای نوین، انتظار میرود نقش استان فارس در تامین امنیت غذایی و ارتقای جایگاه ایران در صادرات گیاهان دارویی منطقهای و فرامنطقهای بیش از پیش تقویت شود.
خاکشیر به واسطه نیاز آبی پایین و مقاومت در برابر شرایط سخت اقلیمی، از مهمترین گزینهها برای مناطق نیمهخشک ایران است و ترویج آن میتواند نقش تعیینکنندهای در تحقق اهداف ملی در حوزه کشاورزی پایدار داشته باشد.
به گفته مسئولان جهاد کشاورزی فارس، کشت خاکشیر به دلیل کاهش هزینههای تولید و امکان برداشت مکانیزه، به افزایش درآمد کشاورزان منطقه کمک شایانی کرده است.
همچنین با توجه به سلامت بالای این محصول و عاری بودن آن از بقایای سموم و کودهای شیمیایی (به ویژه در منطقه مرودشت)، خاکشیر فارس قابلیت رقابت جدی در بازارهای داخلی و صادراتی را دارد.
نگاهی به آمار و ارقام تولید خاکشیر در فارس
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس به خبرنگار ایرنا گفت: این استان با ثبت رکورد بیسابقه در تولید گیاهان دارویی، اکنون به عنوان قطب استراتژیک و پایتخت بیرقب خاکشیر در ایران شناخته میشود.
احد بهجتحقیقی اظهار کرد: این استان با تسلط بر حدود ۹۰ درصد از کل سطح زیر کشت خاکشیر در پهنه کشور، توانسته است جایگاه بیبدیل خود را در امنیت تامین این محصول دارویی تثبیت کند.
به گفته وی، سطح زیر کشت این گیاه در استان به ۱۱ هزار و ۲۷۸ هکتار رسیده است که در تقسیمبندی فنی شامل ۱۰ هزار و ۵۲ هکتار زیر کشت دیم، ۱۲۳۵ هکتار زیر کشت آبی و ۱۱۴ هکتار سطح غیربارور دیم میشود.
بهجتحقیقی بیان کرد: میزان تولید سالانه خاکشیر در استان به ۳ هزار و ۸۹ تن رسیده است که معادل ۷۴.۵ درصد از کل تولید کشور محسوب میشود و این رقم نشاندهنده تمرکز بالای اکولوژیک منطقه فارس بر این گونه گیاهی است.
تاثیر شرایط اقلیمی مطلوب بر کیفیت محصول
این مقام مسئول با اشاره به شرایط اقلیمی سال جاری تاکید کرد: برخورداری از بارندگیهای مناسب و بهموقع در سال زراعی جاری، منجر به بهبود چشمگیر شاخصهای کیفی و کمی محصول شده است؛ به گونهای که کشاورزان منطقه با رضایت کامل از میزان عملکرد مزارع خود یاد میکنند.
وی ادامه داد: خاکشیر به دلیل ویژگیهای فیزیولوژیک خاص خود از جمله نیاز آبی بسیار پایین و مقاومت بالا در برابر آفات و بیماریها، یکی از بهترین گزینهها برای اجرای راهبرد ملی تغییر الگوی کشت است.
بهجتحقیقی افزود: کشت این گیاه دارویی با هدف توسعه گیاهان کمآببر و کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی انجام میشود و به دلیل سازگاری بالا با اقلیم نیمهخشک منطقه، از هزینههای تولید به شدت میکاهد.
سودآوری و سلامت محوری؛ مزیتهای رقابتی خاکشیر فارس
وی با اشاره به سودآوری بالای این محصول تصریح کرد: خاکشیر به دلیل پایین بودن هزینههای نهادهها و قابلیت برداشت به صورت کاملا مکانیزه، از مزایای رقابتی بسیار بالایی برخوردار است که باعث افزایش درآمد کشاورزان میشود.
به گفته بهجتحقیقی، محصول خاکشیر عاری از هرگونه بقایای سموم یا کودهای شیمیایی است؛ امسال با بهرهمندی از بارشهای مناسب و مدیریت مطلوب منابع، شاهد افزایش قابل توجه در میزان تولید و بهبود کیفیت خاکشیر هستیم.
وی یادآور شد: این ویژگی سلامتمحور در کنار قیمت مناسب فروش و تقاضای بالا در بازارهای داخلی و خارجی، میتواند نقش ویژهای در پایداری اقتصادی استان فارس و تقویت بخش کشاورزی در برابر چالشهای اقلیمی ایفا کند.
علاوه بر شهرستان مرودشت، شهرستانهای کازرون و بیضا دارای بیشترین میزان و حجم کشت و تولید محصول دارویی خاکشیر هستند.
تولید هزار تن خاکشیر دیم در بیضا
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بیضا نیز از برداشت خاکشیر از سطح ۱۶ هزار هکتار مزارع دیم این شهرستان خبر داد و گفت: امسال بیش از هزار تن محصول از اراضی زیر کشت این محصول برداشت شد؛ برداشت خاکشیر به صورت ۱۰۰ درصد مکانیزه، همزمان با برداشت محصول گندم و جو دیم از اواخر اردیبهشتماه آغاز شده و تا پایان خرداد ادامه خواهد داشت.
وی با اشاره به تمرکز عمده کشت خاکشیر در بخش مرکزی بیضا، تصریح کرد: بارندگیهای مناسب در سال زراعی جاری، وضعیت مطلوبی برای مزارع خاکشیر به همراه داشته و کشاورزان نسبت به کیفیت و کمیت محصول ابراز رضایت میکنند.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بیضا تاکید کرد: تمهیدات لازم برای تامین سوخت کمباینداران به منظور انجام عملیات برداشت انجام شده است و امیدواریم با توجه به لزوم اجرای الگوی کشت، تبدیل آیش زرد به سبز و پایداری تولید در مزارع دیم، با بهرهگیری از ظرفیتهای بالقوه شهرستان، کشت این محصول توسعه پیدا کند.
خاکشیر چه نوع گیاهی است و چه خواص دارویی دارد؟
خاکشیر گیاهی است از خانواده شببویان که به طور گسترده در مناطق مختلف ایران، به ویژه در نواحی کوهستانی، میروید؛ این گیاه که به طور معمول در فصل تابستان برداشت میشود، دارای دانههایی ریز و قهوهای رنگ است که کاربردهای فراوانی در طب سنتی و درمانهای خانگی دارد.
خاکشیر در واقع یک گیاه خودرو است که در بیشتر نواحی ایران و برخی کشورهای آسیایی رشد میکند؛ دانههای این گیاه به عنوان یکی از اجزای پرطرفدار در نوشیدنی ایرانی، علاوه بر طعم دلچسب، خواص درمانی زیادی نیز دارند.
این دانهها از دوران باستان در طب سنتی ایران استفاده میشدهاند و به عنوان یک داروی طبیعی برای رفع مشکلات گوارشی، پوستی و دیگر مسائل شناخته شدهاند.
برخی خواص درمانی خاکشیر
خاکشیر یکی از بهترین انتخابها برای افرادی است که با مشکلات گوارشی، به ویژه یبوست، مواجه هستند. این گیاه به عنوان یک ملین طبیعی شناخته میشود که حرکات رودهها را تسهیل کرده و به تسکین مشکلات گوارشی کمک میکند.
خاکشیر غنی از آنتیاکسیدانهاست که میتوانند به مبارزه با رادیکالهای آزاد و پیشگیری از بیماریها کمک کنند؛ مصرف منظم خاکشیر میتواند سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و به بدن در مقابله با عفونتها و بیماریها یاری رساند.
یکی از خواص کمتر شناختهشده خاکشیر، تاثیر مثبت آن بر سلامت قلب و فشار خون است؛ تحقیقات نشان دادهاند که مصرف خاکشیر میتواند به تنظیم فشار خون کمک کند و بهترین روش برای استفاده از این خاصیت، ترکیب آن با آب لیمو و عسل است.
مصرف شربت خاکشیر به همراه ترنجبین (نوعی شیره گیاهی) به دفع سنگهای کلیه کمک میکند و التهاب و ورم کلیهها را کاهش میدهد؛ این ترکیب طبیعی به ویژه برای افرادی که دچار مشکلات کلیوی هستند، میتواند به عنوان یک درمان مکمل مفید عمل کند.
یکی از خواص کمتر شناختهشده خاکشیر، توانایی آن در کاهش زردی نوزاد است؛ اگر مادر شربت خاکشیر میل کند و سپس نوزاد از شیر مادر تغذیه کند، این ترکیب به کاهش سریعتر زردی و بهبود وضعیت نوزاد کمک میکند.
خاکشیر به دلیل داشتن ترکیبهای خاصی مانند گلوکز اینولات که خاصیت آنتیبیوتیکی دارد، میتواند تب را کاهش دهد؛ با کاهش ترشح هورمون تیروکسین در بدن، خاکشیر متابولیسم بدن را کاهش میدهد و در نتیجه حرارت بدن پایین میآید.