به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، محمود نجفی عرب روز چهارشنبه در رویداد تخصصی پیامدهای زیست محیطی جنگ و تاب آوری اقتصادی با تشریح وضعیت بحرانی منابع طبیعی کشور در چهار دهه گذشته اظهار داشت: بررسی دادههای مراجع مختلف نشان میدهد روند تخریب جنگلها، افت کیفیت مراتع در اثر چرای بیرویه و خشکسالی، و نرخ فرسایش خاک (که سالانه به ۱۶ تا ۲۰ تن در هکتار رسیده)، پایههای تولید ملی را بهشدت سست کرده است.
وی افزود: از سال ۱۳۵۷ تاکنون، کشور با افت شدید کیفیت سرزمین مواجه بوده است، این معضل فنی و مدیریتی که ریشه در رشد جمعیت، تغییر کاربری اراضی، چرای مفرط و ضعف حکمرانی یکپارچه منابع طبیعی دارد، مستقیماً به بخش خصوصی آسیب میزند. تخریب محیطزیست هزینههای آب و انرژی صنایع را بالا میبرد، ریسک سرمایهگذاری را افزایش میدهد و زنجیره تأمین غذا و امنیت غذایی کشور را شکننده میکند.
وی ادامه داد: برای بخش خصوصی و اتاق بازرگانی، موضوع حفاظت از خاک و آب، صرفاً یک وظیفه مدنی نیست؛ بلکه نجات پایههای تولید و کاهش هزینههای پنهان تجارت و صنعت است.
نجفی عرب در ادامه به تشریح پیشنهادات اجرایی تشکل بخش خصوصی برای برونرفت از این چالش پرداخت و گفت: تدوین گزارش ریسک سرزمین ضروری است تا ارزیابی دقیق اثرات تخریب محیطزیست بر بنگاههای تولیدی، سرمایهگذاری و لجستیک کشور تهیه شود.
وی بیان داشت: انتشار منظم و بدون سانسور دادههای مربوط به وضعیت جنگلها، مراتع، بیابانزایی و فرسایش خاک و ترجمه خسارتهای زیستمحیطی به زبان «هزینه تولید» و «ریسک کسبوکار» در تریبونهای اقتصادی وتشکیل اتاق فکر مشترک بین بخش خصوصی، سازمان منابع طبیعی و سازمان حفاظت محیطزیست برای سیاستگذاری مبتنی بر داده در دستور کار قرار گیرد.
وی بر تسهیل شرایط برای مشارکت بخش خصوصی در پروژههای آبخیزداری، احیای مراتع و کنترل فرسایش خاک تاکید کرد و گفت: تهران دارای ۳ پارک ملی بینظیر (لار، خجیر و سرخحصار) در حاشیه خود است. پارک ملی لار نهتنها یک سرمایه طبیعی زیستمحیطی، بلکه از اصلیترین آبراهها و منابع تأمین آب شرب کلانشهر تهران است.
وی با انتقاد از وضعیت فعلی مدیریت پارک ملی لار تصریح کرد: متأسفانه حضور بیش از حد دام و چرای بیرویه عشایر، اکوسیستم این منطقه را نابود کرده و پوشش گیاهی مرتعی را به پوششهای هرز و مهاجم تبدیل کرده است. این امر فرسایش خاک شدیدی ایجاد کرده که در زمان بارندگی، حجم عظیمی از رسوبات را روانه سد لار میکند.
نجفی عرب با ارائه پیشنهادی مشخص به متولیان امر و سازمان حفاظت محیطزیست گفت: از دولت و دستگاههای مسئول درخواست داریم با تأمین بودجه لازم، حقوق عرفی تعلیف دام عشایر در پارک ملی لار را خریداری کنند و برای همیشه حضور دام در این منطقه استراتژیک را ممنوع اعلام کنند. همچنین در فصل تابستان که این پارک به تفرجگاه عمومی تبدیل شده و منابع آبی آن آلوده میشود، باید محدودیتهای جدی اعمال شود تا این سرمایه حیاتی برای نسلهای آینده حفظ شود.
وی با اشاره به آسیبهای محیطزیستی ناشی از جنگ نیز پرداخت و گفت: جنگ معمولاً خسارتهایی شدید، فوری و متمرکز ایجاد میکنند. انفجارها، آتشسوزیها، تخریب زیرساختها، نشت سوخت و مواد شیمیایی، نابودی زیستگاهها و آلودگی خاک و منابع آب، از پیامدهای مستقیم درگیریهای نظامی هستند. این خسارتها در مدت کوتاهی رخ میدهند و میتوانند یک منطقه را برای سالها تحت تأثیر قرار دهند.
نجفی عرب خاطر نشان کرد: با این حال، این نوع آسیبها معمولاً به مناطق مشخصی محدود میشوند و پس از پایان جنگ، در صورت اجرای برنامههای بازسازی و احیای اکوسیستم، بخشی از این خسارتها قابل ترمیم است.