به گزارش ایرنا از وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، علیرضا رئیسی در جلسه وبیناری «پزشک خانواده و نظام ارجاع» ویژه مدیران و کارشناسان روابط عمومی دانشگاههای علوم پزشکی کشور،با قدردانی از تلاشهای روابط عمومیها و مدیران آموزش سلامت دانشگاهها، اظهار کرد: روابط عمومیها نقش مهمی در آگاهیبخشی و فرهنگسازی دارند و موفقیت برنامه پزشکی خانواده تا حد زیادی به تبیین درست اهداف و مزایای آن برای مردم وابسته است.
وی با اشاره به برخی پرسشها و ابهامات موجود درباره این برنامه افزود: یکی از مهمترین سؤالاتی که از سوی مردم مطرح میشود این است که چرا اکنون اجرای پزشکی خانواده در دستور کار قرار گرفته و آیا این برنامه نیز مانند برخی طرحهای گذشته مقطعی خواهد بود یا خیر. پاسخ روشن این است کهبرنامه پزشکی خانواده یک مدل ارائه خدمت در نظام سلامت است و نه یک پروژه موقت.
معاون بهداشت وزیر بهداشت با بیان اینکه کشورهای مختلف جهان از الگوهای متفاوتی برای ارائه خدمات سلامت استفاده میکنند، عنوان کرد: هر نظام سلامت متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و منابع خود، مدلی را برای ارائه خدمات انتخاب میکند. پزشکی خانواده و نظام ارجاع نیز یکی از موفقترین و کارآمدترین الگوهای ارائه خدمت در دنیا محسوب میشود که در کشورهای توسعهیافته و همچنین کشورهای با درآمد متوسط به اجرا درآمده است.
رئیسی، عدالت در دسترسی به خدمات سلامت را از مهمترین اهداف اجرای پزشک خانواده برشمرد و گفت: منابع عمومی کشور باید بهگونهای مدیریت شود که همه مردم، صرفنظر از محل زندگی، از فرصت برابر برای دریافت خدمات سلامت برخوردار باشند. نمیتوان پذیرفت که فردی در مناطق محروم از حداقل خدمات محروم بماند، در حالی که در برخی مناطق برخوردار، استفاده از خدمات تخصصی و پاراکلینیکی بدون ضرورت و خارج از مسیر علمی انجام شود.
وی با تاکید بر ضرورت مدیریت صحیح منابع حوزه سلامت اظهار کرد: حتی کشورهای ثروتمند جهان نیز برای جلوگیری از هدررفت منابع و افزایش بهرهوری نظام سلامت، پزشکی خانواده و نظام ارجاع را به عنوان الگوی اصلی ارائه خدمات انتخاب کردهاند. این برنامه علاوه بر ارتقای کیفیت خدمات، از انجام اقدامات غیرضروری و تحمیل هزینههای اضافی به نظام سلامت جلوگیری میکند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: یکی از اهداف مهم پزشک خانواده، ساماندهی مسیر دریافت خدمات سلامت، جلوگیری از اسراف منابع و ایجاد عدالت در دسترسی به خدمات درمانی و بهداشتی است؛ موضوعی که در شرایط اقتصادی کنونی کشور بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به ضرورت اصلاح شیوه ارائه خدمات سلامت در کشور، گفت: برآوردها نشان میدهد سالانه حجم قابل توجهی از منابع حوزه سلامت صرف داروها، آزمایشها و خدمات تشخیصی غیرضروری میشود که بخش مهمی از آن با اجرای پزشک خانواده و نظام ارجاع قابل مدیریت است.
رئیسی با بیان اینکه بسیاری از کشورهای توسعهیافته نیز برای کنترل هزینهها از نظام ارجاع استفاده میکنند، تصریح کرد: حتی در کشورهای ثروتمند، دسترسی به پزشکان متخصص از طریق پزشک خانواده مدیریت میشود تا از مراجعات غیرضروری و انجام اقدامات تشخیصی و درمانی زائد جلوگیری شود.
وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در نظام سلامت کشور خاطرنشان کرد: امروز هم مردم، هم ارائهدهندگان خدمت و هم دولت از وضعیت موجود رضایت کامل ندارند. در عین حال، هزینههای سلامت بسیار بالاست و برآوردها نشان میدهد سالانه حدود یک هزار و ۶۰۰ همت در این حوزه هزینه میشود که سرانهای بیش از ۲۰ میلیون تومان برای هر ایرانی را شامل میشود.
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: مسئله اصلی کمبود هزینهکرد نیست، بلکه نحوه تخصیص و مدیریت منابع است. به همین دلیل اجرای پزشک خانواده و نظام ارجاع با هدف بازنگری در شیوه ارائه خدمات، افزایش بهرهوری، کاهش هزینههای غیرضروری و ارتقای عدالت در سلامت در دستور کار قرار گرفته است.
رئیسی تأکید کرد: پزشکی خانواده به معنای محدود کردن دسترسی مردم به خدمات تخصصی نیست، بلکه به معنای هدایت صحیح بیمار در مسیر درمان، دریافت خدمات مورد نیاز در زمان مناسب و جلوگیری از سردرگمی و تحمیل هزینههای اضافی به مردم است.
تاکید بر اجرای هماهنگ نسخه ۰۳ پزشکی خانواده
سیدحسن امامی رضوی رئیس دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی نیز در این برنامه وبیناری با اشاره به پرسشهای مکرر درباره نسخه ۰۳ برنامه افزود: در این نسخه، با همکاری کارشناسان، دستورالعمل خلاصه اجرایی آماده شده و هفته آینده بهصورت مشترک از سوی دفاتر مرتبط در حوزه فرهنگسازی و اطلاعرسانی ارسال خواهد شد.
امامی رضوی با بیان اینکه در نسخه ۰۳ رویکرد برنامه کاملاً اجراییتر شده است، گفت: در نسخههای قبلی چارچوبهایی وجود داشت، اما نسخه جدید با هدف رفع ابهامات و تسهیل اجرا تدوین شده است.
وی با تأکید بر اینکه این برنامه یک کار مشترک ملی است، تصریح کرد: نباید اجرای آن به نام یک فرد یا مجموعه ثبت شود؛ همه ظرفیتها از ستاد تا دانشگاهها باید در یک مسیر واحد و هماهنگ عمل کنند. این موضوع شامل روابط عمومی، حوزه سلامت و سایر بخشها میشود و هر ساختاری میتواند در چارچوب خود نقشآفرینی کند.
وی با اشاره به گروههای هدف برنامه گفت: مخاطبان این برنامه دو گروه اصلی هستند؛ نخست مردم بهعنوان گیرندگان خدمت و دوم مجموعه دستگاههای اجرایی از سطح فرمانداری و استانداری تا سایر نهادهای اثرگذار. همچنین ارائهدهندگان خدمت نیز در این چرخه قرار دارند.
امامی رضوی ادامه داد: لازم است در سطح استانها جلسات هماهنگی بهصورت منظم، هفتهای یک تا دو ساعت برگزار شود تا روند اجرای برنامه بهصورت مستمر پیگیری شود. در استانهایی که هنوز وارد فاز اجرایی نشدهاند نیز باید این جلسات از هماکنون آغاز شود.
وی با اشاره به تفاوت شرایط مناطق مختلف اظهار کرد: اقتضائات هر شهرستان متفاوت است و باید برای هر منطقه آمادگی پاسخگویی و مدیریت شرایط وجود داشته باشد و در صورت بروز مقاومت یا چالش، اقدامات لازم با هماهنگی انجام شود.
رئیس دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی بر لزوم ارتباط دوطرفه در اجرای برنامه تأکید کرد و گفت: هیچ ابهامی در حوزه محتوا و پیامرسانی نباید بدون پاسخ باقی بماند و همه سوالات باید از مسیرهای رسمی مطرح و برطرف شود.
وی با اشاره به اهمیت پیامرسانی مثبت در نظام سلامت افزود: تجربه جلسات اخیر نشان داده است که تمرکز صرف بر مشکلات کافی نیست و باید دستاوردها و نکات مثبت نیز بهدرستی منتقل شود. باور قلبی به پیام سلامت، شرط اساسی موفقیت در فرهنگسازی این برنامه است.
دکتر امامی رضوی با اشاره به چالشهای حوزه سلامت از جمله دارو اظهار کرد: بخشی از مشکلات موجود ناشی از عدم استقرار کامل نظام ارائه خدمات و مدیریت تقاضای القایی است و اگر این مسیر اصلاحی زودتر اجرا میشد، بسیاری از مشکلات امروز وجود نداشت.
وی در پایان با بیان اینکه اجرای برنامه پزشکی خانواده فرصتی برای اصلاح ساختار نظام سلامت است و باید تهدیدهای موجود به فرصت تبدیل شود، افزود: حدود ۲۰۰ سوال رایج در حوزه اجرای این برنامه جمعآوری شده که امروز در اختیار همکاران قرار میگیرد تا پاسخها بهصورت یکپارچه در سطح دانشگاهها مورد استفاده قرار گیرد.