به گزارش روز یکشنبه ایرنا از وزارت راه و شهرسازی، نشست هم‌اندیشی با تشکل‌های حرفه‌ای بخش ساختمان با حضور وزیر راه و شهرسازی، معاونان و مدیران کل حوزه مسکن، مدیران بانک مسکن و نمایندگان بخش خصوصی در حوزه مسکن و ساختمان شامل انبوه‌سازان، انجمن‌های تخصصی حوزه مسکن و ساختمان، سرمایه‌گذاران و ... برگزار شد و چالش‌ها، عملکردها و مسائل مرتبط با بخش مسکن و ساختمان در آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
در این نشست، مفهوم «تاب‌آوری صنعت ساختمان» به‌عنوان یکی از محورهای اصلی مورد تأکید قرار گرفت. تأکید شد که بحران‌ها، در صورت مدیریت هوشمندانه، می‌توانند به جهشی تاریخی در صنعت ساختمان کشور منجر شوند و ضرورت گذار از «مدیریت بحران سنتی» به «معماری پادشکننده» در این صنعت، از جمله مباحث کلیدی این نشست بود.


چشم‌انداز صنعت ساختمان در افق ۱۴۱۵


چشم‌انداز صنعت ساختمان در افق ۱۴۱۵ با رویکردی سریع، کارآمد و پادشکننده از محورهای اصلی مورد طرح و بررسی در این جلسه بود. همچنین بر ضرورت بهره‌گیری از رویکردهای نوین مدیریت بحران تاکید شد.


الگوهای سنتی ساخت‌وساز در ایران به‌عنوان یکی از گلوگاه‌های اصلی صنعت ساختمان مورد نقد قرار گرفت و بی‌توجهی به اصول توسعه پایدار، نگاه جزئی‌نگر در فرآیندها و لزوم بهره‌گیری از فناوری‌های روز از دیگر چالش‌های این حوزه عنوان شد.


مهمترین چالش‌های ساختاری صنعت ساختمان


در بخش دیگری از این نشست، وضعیت موجود صنعت ساختمان مورد تحلیل قرار گرفت و نبود زنجیره تأمین منسجم، فقدان هماهنگی میان حلقه‌های تولید تا مصرف، فقدان پایگاه داده جامع برای مدیریت انرژی، چالش‌های حوزه مصالح و ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، کمبود نیروی انسانی متخصص، ضعف نظام آموزشی در حوزه مهارت‌های تخصصی ساختمان و عدم بهره‌مندی از فناوری‌های نوین و فاصله با استانداردهای جهانی صنعتی‌سازی به‌عنوان مهم‌ترین چالش‌های ساختاری این صنعت برشمرده شد.


راهبردهای کلان برای ارتقای تاب‌آوری صنعت ساختمان


در ادامه، راهبردهای کلان این حوزه نیز مورد بررسی قرار گرفت که از جمله آن‌ها به تشکیل «قرارگاه ملی تاب‌آوری» برای مدیریت یکپارچه بحران‌ها، فعال‌سازی ذخایر راهبردی مصالح برای جلوگیری از نوسانات قیمت، ایجاد بانک نخاله ساختمانی به منظور بازیافت و بهره‌وری مجدد، توسعه شبکه ملی لجستیک مصالح برای تسهیل توزیع، طراحی قراردادهای پیش‌خرید به منظور تأمین مالی پروژه‌ها، ایجاد شهرک‌های نمایشگاهی برای معرفی فناوری‌های نوین، بازنگری فوری در مقررات ملی ساختمان و توسعه قطب‌های صنعتی ساخت مسکن، اشاره شد.
همچنین ضرورت بهره‌گیری از مدل‌های اجرایی نوین و تأمین مالی پروژه‌ها بدون تحمیل بار اضافی بر بودجه دولت مورد تاکید قرار گرفت.


توسعه زیست‌بوم نوآوری و تمرکز بر مسکن استطاعتی


در بخش دیگری از این نشست، «طرح پیشران؛ تحول فناورانه و صنعتی‌سازی در صنعت ساختمان و شهرسازی ایران» تشریح شد. در این طرح، طراحی و اجرای زیست‌بوم نوآوری و فناوری در صنعت ساختمان با تأکید بر مسکن استطاعتی در دستور کار قرار دارد.


همچنین چالش‌های موجود صنعت ساختمان، بررسی چارچوب‌های قانونی و الزامات اجرایی طرح پیشران و فرآیندهای عملیاتی آن مورد بحث قرار گرفت.


دستورالعمل ماده ۸ بسته مدیریت اجاره


در ادامه، دستورالعمل ماده ۸ بسته مدیریت اجاره مورد بررسی قرار گرفت و بر محوریت بخش خصوصی در اجرای طرح مسکن استیجار و تامین واحدهای مورد نیاز در این طرح تاکید شد.


سهم ۵۰ درصدی سازنده در طرح مسکن استیجاری


براساس توضیحات ارائه شده، اولویت تخصیص زمین برای احداث واحدهای اجاره ای، با سرمایه‌گذاران بخش خصوصی برخوردار از پروانه صلاحیت ساخت مسکن از مراجع ذی‌صلاح (سازمان برنامه وبودجه یا وزارت راه و شهرسازی) است.


سازندگان و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی مشارکت کننده در طرح ساخت مسکن استیجاری از مشوق‌های شهرسازی و معافیت‌های مالیاتی برخوردار می‌شوند و مقرر شده است تا به منظور تشویق و حمایت از حضور و مشارکت بخش خصوصی در طرح آشیان، ۵۰ درصد از واحدهای احداثی با اجاره‌بهای حمایتی به متقاضیان واجد شرایط واگذار شود و ۵۰ درصد واحدها نیز به منظور عرضه به بازار اجاره با نرخ روز در اختیار سازنده قرار گیرد.


اجاره‌بهای واحدهای استیجاری واگذار شده به متقاضیان واجد شرایط، براساس دهک‌های درآمدی آن‌ها نیز در بازه‌ای بین ۳۵ تا ۶۵ درصد قیمت بازار تعیین خواهد شد.


شیوه‌های تأمین مالی پروژه‌های انبوه‌سازی


در بخش دیگری از این نشست، شیوه‌های تأمین مالی پروژه‌های انبوه‌سازی با استفاده از ابزارها و سازوکارهای بازار سرمایه ، دریافت تسهیلات بانکی، جذب سرمایه‌گذاری خارجی، مدل‌های مشارکت عمومی و خصوصی PPP)، بهره‌گیری از ظرفیت بازار سرمایه (صندوق‌های سرمایه‌گذاری، انتشار اوراق بدهی، شرکت‌های سهامی عام پروژه) مورد بررسی قرار گرفت.


همچنین تشکیل صندوق زمین و مسکن برای پروژه‌های بزرگ و متوسط، ایجاد صندوق‌های املاک و مستغلات، صندوق‌های کالایی مبتنی بر گواهی سپرده و استفاده از سکوهای تأمین مالی برای پروژه‌های کوچک و متوسط از دیگر راهکارهای مطرح‌شده در این نشست بود.


نظام ملی تأیید صلاحیت تولیدکنندگان


سپس، نظام ملی تأیید صلاحیت تولیدکنندگان، کارخانه‌ها، سیستم‌ها و محصولات صنعتی ساختمان که قابلیت ارزیابی، استعلام و ردیابی دارد، به‌عنوان یکی از ابزارهای کلیدی برای ارتقای شفافیت و کیفیت در صنعت ساختمان تشریح شده و اهمیت آن مورد تأکید قرار گرفت.


روسای انجمن‌ها و تشکل‌ها نیز به بیان نقطه‌نظرات خود پرداختند که مورد توجه وزیر راه و شهرسازی قرار گرفت.


پیشنهاد بهره‌گیری از پروژه‌های نیمه‌تمام در طرح مسکن استیجاری


در ادامه جلسه، همچنین از طرف نمایندگان بخش خصوصی، پیشنهاد استفاده از ظرفیت پروژه‌های نیمه‌تمام برای اجرای طرح مسکن استیجاری و نیز تبدیل کاربری ساختمان‌های تجاری به مسکونی با حمایت شهرداری‌ها و وزارت نیرو از طریق تسهیل شرایط و اعمال برخی معافیت‌ها و مشوق ها، مطرح شد.


سپس از وزارت راه و شهرسازی درخواست شد تا نسبت به رفع برخی موارد میان پیمانکاران و سازندگان با وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی، مذاکراتی انجام شود.


کمبودی در حوزه تامین فولاد داخلی وجود ندارد


در حوزه فولاد نیز مطرح شد که با وجود موانع موجود مانند ناترازی برق و گاز در فصول گرما و سرما، افزون بر ۳۲ میلیون تن فولاد در کشور تولید و یک‌سوم آن صادر می‌شود. همچنین در دوران جنگ تحمیلی ۴۰ روزه، به رغم آنکه بخشی از ظرفیت صادراتی فولاد کشور آسیب دید، اما برای مصارف صنعت ساختمان کشور، هیچ‌گونه کمبودی در تأمین مایحتاج داخلی در زمینه تولید میلگرد و محصولات فولادی، وجود ندارد.


در این نشست اعلام شد که بخشی از رشد قیمت‌ها در این حوزه مربوط به اثر روانی تهاجم به برخی واحدهای بزرگ تولیدکننده فولاد بوده است که پس از مدتی، قیمت‌ها متعادل شده و مشکلی از این بابت در تامین محصولات فولادی برای ساخت و ساز داخلی وجود ندارد.


موانع ساخت‌وساز و نقش شرکت‌های بزرگ‌مقیاس


استفاده از ظرفیت مبحث یازدهم مقررات ملی ساختمان، چالش‌های صنعت ساختمان، دلایل طولانی شدن زمان ساخت مسکن و افزایش هزینه‌ها، همچنین نقش شرکت‌های بزرگ‌مقیاس در صنعتی‌سازی تولید ساختمان از دیگر مواردی بود که توسط نمایندگان بخش خصوصی در این نشست مطرح شد.