به گزارش خبرنگار کتاب ایرنا، کتاب «صلح گرم؛ نظریهای برای گذار از صلح سرد» را می توان یک نظریه ایرانی و بومی دانست. مساله اصلیِ «نظریه صلح گرم» این است که وضعیت جاریِ جوامعِ دارای «صلح سرد» را به عنوان جوامع هدف بشناسد، در مرحله بعد وضعیت «صلح گرم» را که یک شرایط مطلوبِ دست یافتنی است تصویر کند و در مرحله سوم در جهت گذار از وضعیت «صلح سرد» به وضعیت «صلح گرم»؛ مبانی، اصول و راهبردهایی ارائه دهد. پرسش اصلیِ که نویسنده در این تحقیق در پی پاسخ به آن برآمده این است که «صلح سرد» به عنوان یک وضعیت نامطلوب و «صلح گرم» به عنوان یک وضعیت مطلوبِ ممکن، دارای چه علل، ویژگیها و پیامدهایی هستند و چگونه میتوان از «صلح سرد» به «صلح گرم» گذر و آن را نهادینه کرد؟
نویسنده در این کتاب در دو طرفِ یک طیف، دو وضعیت «صلح سرد» و «صلح گرم» را برای جوامع بشری تصویر میکند و به تبیین ویژگیهای هر کدام میپردازد. او سپس تلاش میکند راههای گذارِ جامعه از صلح سرد به صلح گرم را نشان دهد.
وی در مقدمه کتاب مینویسد: «خشونتها و جنگها پدیدههای «خلقالساعه» نیستند بلکه در طول زمان زمینههای بروز و ظهور و مولفههای شکلدهنده آنها به تدریج و اندکاندک پدید میآیند. وقتی این مولفهها از یک حدی قویتر و تعداد آنها بیشتر شود وضعیتی پدید میآوَرَد که آن را «صلح سرد» نامیدهایم که هم علت انواع خشونت و عقبماندگی است و هم میتواند به جنگ منجر شود. وضعیت «صلح سرد»؛ ابتدا اقتصاد، آموزش، تربیت، اعتقادات و خانواده را ویران میکند و در پی آن «اخلاق» و سرمایه اجتماعی به افول میگراید. چنین جامعهای کمتر روی آسایش، آرامش و سعادت را خواهد دید. در مقابلِ «صلح سرد»، وضعیتِ «صلح گرم» قرار دارد که در ادامه طیف از کم تا زیاد وضعیتی مطلوب است».
«صلح گرم» نظریهای است که با تمرکز بر علل و عوامل داخلی با رویکرد سیاسی، در صدد برآمده وضعیت جوامع را از نظر میزان و کیفیتِ صلح نشان دهد. در یک طرف وضعیت «صلح سرد» قرار دارد که بسیاری از «خشونتهای بیصدا» در آن دیده میشود و هم مرز با خشونتهای آشکار است و در طرفِ دیگر وضعیت «صلح گرم» واقع شده است. هر کدام از این دو وضعیت، ویژگیها و پیامدهای علّی خاص خودشان را در تمامی ابعاد از جمله زندگی مردم و رشد و توسعه کشور دارند و جامعه روی یک طیف به هر سمتی حرکت کند پیامدها به ضرر طرف دیگر خواهد بود.
کتاب «نظریه صلح گرم» در سه بخشِ کلی تدوین شده که هر بخش دارای سه فصل است.
نویسنده بحثی نیز در باب مرجع محققکننده وضعیتِ مطلوب و مرجع تشخیصدهنده وضعیت صلح گرم و سرد مطرح می کند و در ادامه یک الگوی نموداری برای گذار از صلح سرد به صلح گرم ترسیم کرده است.
کتاب در پایان دارای پنج پیوست است که بارها در داخل متن کتاب به آن ها ارجاع داده شده است. پیوست نخست متن کوتاهی در توصیف «تعصب» است. پیوست دوم شامل رتبه بندی سرمایه گذاریِ تحقیق و توسعه در کشورهای مختلف جهان و سرانه تولید ناخالص داخلی است. پیوست سوم رتبه بندی شفافیت و شخص اداراک فساد در کشورهای مختلف جهان است. پیوست چهارم رتبه بندی جهانیِ فساد در کشورهای مختلف را در سال ۲۰۲۵ نشان می دهد و سی کشور دارای کمترین و بیشترین فساد را روی نمودار آورده است. پیوست پنجم رتبه بندی جهانی رفاه را در کشورهای مختلف جهان در سال ۲۰۲۵ نشان می دهد و سی کشور دارای بیشترین رفاه را روی نمودار آورده است.
کتاب «صلح گرم؛ نظریهای برای گذار از صلح سرد» نوشته علیاکبر علیخانی در قطع رقعی، جلد شومیز، در ۵۸۰ صفحه توسط نشر نگاه معاصر منتشر شد.