13:44 - 1405/03/26
کد خبر: 86184408
آینده انرژی درشرق  آسیا روی لبه بحران؛ هشدار جهانی درباره شوک‌های نفتی

تهران-ایرنا- آژانس بین‌المللی انرژی در گزارشی هشدار داد که وابستگی بیش از حد جنوب شرق آسیا به نفت و گازی که از طریق تنگه هرمز منتقل می‌شود، این منطقه را در برابر شوک‌های ناشی از جنگ ایران به‌طور ویژه آسیب‌پذیر کرده است؛ موضوعی که یک «زنگ خطر» برای امنیت انرژی این منطقه به شمار می‌رود.

به گزارش ایرنا از روزنامه «استریتس تایمز»، بر اساس گزارشی که آژانس بین‌المللی انرژی امروز (سه‌شنبه) منتشر کرد، جنگ علیه ایران خطرات بزرگی را برای جنوب شرق آسیا آشکار کرده است که در صورتی‌که منابع انرژی سریع‌تر متنوع نشود، می‌تواند میلیاردها دلار هزینه به این منطقه تحمیل کند.
در همین حال، فاتح بیرول مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) با اشاره به پیامدهای بحران انرژی ناشی از جنگ علیه ایران، به روزنامه «استریتس تایمز» گفت که بحران انرژی ناشی از جنگ میزان وابستگی آسیای جنوب شرقی به واردات پرهزینه انرژی را آشکار کرده و ضرورت اتخاذ اقدامات فوری و جسورانه برای محافظت از این منطقه در برابر شوک‌های آتی را برجسته ساخته است.
وی در آستانه انتشار گزارش «چشم‌انداز انرژی آسیای جنوب شرقی ۲۰۲۶» اعلام کرد که این منطقه در نقطه‌ای سرنوشت‌ساز قرار دارد و تصمیم‌هایی که اکنون در حوزه سیاست‌های انرژی اتخاذ می‌شود، نه تنها بر آینده کشورهای منطقه بلکه بر اقتصاد جهانی نیز تأثیر عمیقی خواهد گذاشت.
بیرول افزود که «آسیای جنوب شرقی در خط مقدم تأثیرات بحران کنونی انرژی قرار دارد. کشورها اکنون امنیت انرژی را در اولویت قرار داده‌اند و تا حد امکان به دنبال بهره‌گیری از منابع داخلی تولید انرژی هستند.»
مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی اظهار داشت: به نظر من، بزرگ‌ترین برندگان این شرایط انرژی‌های تجدیدپذیر، انرژی هسته‌ای و خودروهای برقی خواهند بود؛ زیرا علاوه بر مزیت هزینه‌ای، مزایای بی‌نظیری در زمینه امنیت انرژی دارند.
وی همچنین بر اهمیت اجرای طرح «شبکه برق آسه‌آن» (ASEAN Power Grid) تأکید کرد و گفت این پروژه با ایجاد اتصال‌های فرامرزی میان شبکه‌های برق کشورهای عضو، به متعادل‌سازی عرضه و تقاضا، ادغام منابع تجدیدپذیر و کاهش هزینه‌ها کمک خواهد کرد.
بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، آسیای جنوب شرقی با جمعیتی نزدیک به ۷۰۰ میلیون نفر یکی از سریع‌ترین مناطق در حال رشد اقتصادی جهان است و طی دهه آینده ۲۰ درصد از رشد تقاضای جهانی انرژی را به خود اختصاص خواهد داد؛ رقمی که پس از هند در رتبه دوم قرار می‌گیرد.
این گزارش نشان می‌دهد که وابستگی منطقه به واردات سوخت همچنان رو به افزایش است. به گفته آژانس، ۶۰ درصد واردات نفت خام آسیای جنوب شرقی از خاورمیانه تأمین می‌شود و نزدیک به نیمی از فرآورده‌های نفتی پالایش یا مصرف‌شده در منطقه نیز از نفت خام خاورمیانه تولید می‌شود.
آژانس بین‌المللی انرژی همچنین هشدار داد که این وابستگی، منطقه را در برابر شوک‌های احتمالی آینده آسیب‌پذیر نگه می‌دارد و بر ضرورت تنوع‌بخشی به منابع سوخت و تمرکز بر تولید داخلی انرژی تأکید می‌کند.
بر اساس پیش‌بینی این نهاد، هزینه واردات انرژی کشورهای منطقه در سال جاری به رکورد ۱۸۵ میلیارد دلار خواهد رسید و در صورت تداوم سیاست‌های فعلی، تا اواسط قرن ممکن است به ۴۰۰ میلیارد دلار، معادل ۵ درصد اقتصاد منطقه، افزایش یابد.
در این گزارش آمده است که سیاست‌های مبتنی بر توسعه انرژی‌های پاک، برقی‌سازی بخش حمل‌ونقل، افزایش بهره‌وری انرژی و سرمایه‌گذاری در شبکه‌های برق می‌تواند این ریسک را کاهش دهد.
آژانس بین‌المللی انرژی همچنین اعلام کرد که تقاضای برق در آسیای جنوب شرقی با سرعتی ۲ برابر رشد مصرف کل انرژی در حال افزایش است. به گفته بیرول، این منطقه در دهه آینده ظرفیتی معادل کل تولید برق ژاپن به شبکه خود اضافه خواهد کرد.



نیروگاه حرارتی «لوزون جنوبی» در شهر کالاکا در فیلیپین

رشد سریع استفاده از خودروهای برقی، توسعه مراکز داده، گسترش فعالیت‌های صنعتی و شهری و افزایش استفاده از سامانه‌های تهویه مطبوع از عوامل اصلی افزایش تقاضای برق عنوان شده است. بر اساس این گزارش، تعداد دستگاه‌های تهویه مطبوع خانگی در منطقه تا سال ۲۰۳۵ سه برابر خواهد شد.
بیرول همچنین اظهار داشت که کشورهای منطقه در دهه آینده برای احداث نیروگاه‌های جدید و توسعه و نوسازی شبکه‌های برق به حدود ۶۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز خواهند داشت.
گزارش آژانس همچنین انرژی هسته‌ای را یکی از حوزه‌های مهم رشد تولید برق تا اواسط قرن معرفی کرده و پیش‌بینی کرده است که در صورت تحقق اهداف اعلام‌شده دولت‌ها، انرژی هسته‌ای بتواند نزدیک به ۱۰ درصد رشد تقاضای برق تا سال ۲۰۵۰ را تأمین کند.
بر اساس این گزارش، ویتنام، اندونزی و فیلیپین برنامه‌هایی برای راه‌اندازی راکتورهای هسته‌ای اعلام کرده‌اند و نخستین واحدها پس از سال ۲۰۳۰ وارد مدار خواهند شد. سنگاپور نیز در حال بررسی امکان استفاده از انرژی هسته‌ای و همکاری با «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» برای انجام یک ارزیابی جامع از سال ۲۰۲۷ است.
آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرد که ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر در منطقه تا سال ۲۰۳۵ بر اساس سیاست‌های کنونی تقریباً سه برابر شود و در صورت تحقق اهداف اعلام‌شده دولت‌ها، این رقم به پنج برابر افزایش یابد.
بیرول با اشاره به تحولات اروپا پس از جنگ اوکراین اظهار داشت که وابستگی انرژی اروپا به روسیه به شدت کاهش یافته و ظرفیت انرژی بادی و خورشیدی این قاره سه برابر شده است. وی افزود که «انتظار دارم روندی مشابه در آسیا و به‌ویژه در آسیای جنوب شرقی نیز رخ دهد.»