به گزارش ایرنا از روابط عمومی نشر، مجموعه ۲۰ جلدی «داستانهای شاهنامه» نوشته محسن دامادی و منتشرشده از سوی انتشارات کتابسرای نیک، در یکی از نشستهای «عصر پنجشنبههای بخارا»، با حضور جمعی از شاهنامهپژوهان، نویسندگان، استادان و علاقهمندان فرهنگ و ادب فارسی رونمایی شد. در این مراسم، سخنرانان ضمن بررسی جایگاه بازنویسی شاهنامه برای مخاطب امروز، از ضرورت ایجاد پلی میان متن سترگ فردوسی و نسل جدید سخن گفتند.
بهرام پروینگنابادی با اشاره به استقبال مخاطبان از این مجموعه، سابقه بازنویسی و گزیدهسازی شاهنامه را به قرنها پیش بازگرداند و نمونههایی از نخستین گزیدهها و ترجمههای شناختهشده این اثر را معرفی کرد.
پروینگنابادی یادآور شد که در روزگار معاصر نیز نویسندگان و هنرمندان بسیاری کوشیدهاند شاهنامه را در قالبهای گوناگون از جمله نثر، نمایش، سینما، انیمیشن و بازیهای رایانهای به نسل جدید معرفی کنند. به باور او، بدون بهرهگیری از این شیوههای نوین، نمیتوان انتظار داشت نوجوان امروز بهطور مستقیم با متن اصلی شاهنامه ارتباط برقرار کند.
نویسنده و پژوهشگر ادبیات معاصر، شاهنامه را بخشی از حافظه فرهنگی ایرانیان دانست و با نقل خاطرهای از زندهیاد مهرداد بهار، بر نقش روایتهای شفاهی در انتقال این میراث تاکید کرد. او همچنین از تجربه شخصی خود در آشنایی با شاهنامه از طریق پدربزرگش سخن گفت و این آشنایی را یکی از عوامل گرایشش به ادبیات و فرهنگ ایران دانست.
پروین گنابادی یکی از دلایل موفقیت این مجموعه را نگاه سینمایی نویسنده دانست و گفت: برجسته شدن عناصر دراماتیک داستانها باعث میشود مخاطب، بهویژه جوانان و نوجوانان، ارتباط عمیقتری با شخصیتها و حوادث شاهنامه برقرار کنند. او در عین حال بر ضرورت توجه به دستاوردهای پژوهشهای نسخهشناسی و وفاداری به متون معتبر شاهنامه تاکید کرد.
شاهنامه کتاب جنگ نیست؛ کتاب زندگی است
در ادامه مراسم، محسن دامادی درباره انگیزههای خود از بازنویسی داستانهای شاهنامه سخن گفت. او با اشاره به نقش فردوسی در حفظ هویت فرهنگی ایرانیان اظهار کرد: شاهنامه حاصل دغدغه اندیشمندانی است که میخواستند شناسنامه تاریخی و فرهنگی ایران را برای نسلهای بعد حفظ کنند. هرچند همواره توصیه به خواندن این اثر را میشنوم، اما دشواری زبان آن، مانعی برای ارتباط بسیاری از مخاطبان بوده است؛ در حالی که فردوسی شاهنامه را برای عموم مردم سروده بود، نه صرفاً برای پژوهشگران و دانشگاهیان.
او تاکید کرد: «شاهنامه کتاب جنگ و نبرد نیست؛ کتاب زندگی است.» دامادی معتقد است این اثر بزرگ علاوه بر تقویت هویت ملی و عشق به میهن، آموزگار اخلاق، انسانیت و احترام به ارزشهای انسانی است و هر خانواده ایرانی باید فرزندان خود را با آن آشنا کند.
روایتی سینمایی از شاهنامه برای جامعه امروز
علی دهباشی با معرفی این مجموعه، آن را اثری متناسب با نیازها و دغدغههای جامعه امروز توصیف کرد و با اشاره به فعالیت پنجساله محسن دامادی در بازنویسی داستانهای شاهنامه به زبانی ساده و امروزی، گفت: تجربه طولانی او در عرصه فیلمنامهنویسی و سینما موجب شده است تا ظرفیتهای نمایشی و روایی داستانهای شاهنامه در این مجموعه بهخوبی برجسته شود.
دهباشی همچنین تاکید کرد: نویسنده در کنار روایت داستانها، بر جنبههای انسانی، اخلاقی و تربیتی شاهنامه نیز توجه ویژه داشته و کوشیده است این مفاهیم را با بیانی روشن و قابل فهم در اختیار مخاطبان قرار دهد.
تعادلی موفق میان امانتداری و سادهنویسی
در بخش دیگری از این نشست، مریم طاهریمجد مجموعه «داستانهای شاهنامه» را اثری ارزشمند برای نسل نوجوان و جوان دانست و گفت: طراحی مناسب، خوشدست بودن کتابها و کاربردی بودن آنها از جمله ویژگیهایی است که مطالعه این مجموعه را برای مخاطبان امروزی آسانتر میکند.
طاهریمجد همچنین بر ضرورت بازنویسی شاهنامه برای گروههای مختلف مخاطبان تاکید کرد و افزود: انتقال شکوه و موسیقی کلام فردوسی به نثر کار آسانی نیست، اما این مجموعه توانسته است میان وفاداری به متن اصلی و نیازهای مخاطب امروز تعادل مناسبی برقرار کند.
به اعتقاد او، نگاه سینمایی نویسنده در روایت داستانها از نقاط قوت مجموعه به شمار میرود.