به گزارش ایرنا، این درخت با نام علمی ' Taxus baccata '، گونهای درخت با برگ های سوزنی از تیره سرخداران است که از نظر تنوع زیستی و حفظ ذخائر ژنتیکی و بومشناسی از گونههای منحصر به فرد و مهم منطقه هیرکانی و باقی مانده از دوران سوم زمینشناسی محسوب می شود.
سرخدار، درختی سوزنی برگ، سایه پسند و دارای پوست فلسدار است که چوب درون آن به رنگ قرمز شاه بلوطی و برگهای آن دائمی و همیشه سبز است و در قسمت پایینی درخشان و براق به نظر می رسد و نیاز به خاک مرطوب دارد.
بلندی درخت به ۹ تا ۳۰ متر و قطر آن به سه متر میرسد. رشد سرخدار بسیار کند و رویش ارتفاعی آن سالانه ۱۰ سانتی متر است. میوه نوع ماده این درخت به رنگ قرمز و نوع نر آن به رنگ زرد است که هر دو غیر سمی هستند.
بذر سرخدار توسط پرندگان از جمله قرقاول پخش میشود و سنجابها نیز به انتشار بذر این درخت کمک میکنند. بر اساس مطالعات فسیلشناسی، دیرینگی درختان سرخدار بیش از ۱۹۰ میلیون سال تخمین زده می شود.
گفته می شود انسانهای ماقبل تاریخ این درخت را میشناختند و از برگ آن نوعی ماده سمی تهیه و برای آلوده کردن نیزههایشان استفاده میکردند.
در تمام انواع سرخدار، مادهای به نام ' تاکسول ' وجود دارد که از آن داروی ضد سرطان میسازند. در دانشگاه ' کالیفرنیا '، گونهای از سرخدار را به همین منظور پرورش میدهد و هنگامی که به ارتفاع یک تا ۱/۵ متر رسید، آن را قطع میکنند. تاکسول، مادهای گران قیمت است که برای درمان سرطان رحم و سینه کاربرد دارد.
در این پیوند مدیرکل صداوسیمای مازندران از آغاز پخش سریال «سرخدار» از روز سهشنبه هفته جاری از شبکه یک سیما خبر داد و گفت: این مجموعه تلویزیونی به صورت همزمان از تمامی شبکههای استانی کشور نیز پخش خواهد شد.
داود سیروس با اشاره به اینکه این سریال با مشارکت سازمان صداوسیما و سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور تولید شده است، افزود: «سرخدار» به موضوع زیستبوم مازندران، جنگلهای ارزشمند هیرکانی و چالشهایی همچون قاچاق چوب، زمینخواری و تخریب منابع طبیعی میپردازد.
وی گفت: در این مجموعه تلاش شده است بخشی از مجاهدتها، ایثارگریها و تلاشهای شبانهروزی جنگلبانان و حافظان منابع طبیعی به تصویر کشیده شود و مخاطبان با اهمیت حفاظت از این سرمایههای ملی بیشتر آشنا شوند.
مدیرکل صداوسیمای مازندران یکی از نقاط قوت این مجموعه را بهرهگیری از هنرمندان بومی استان در کنار بازیگران شناختهشده کشور دانست و گفت: حضور هنرمندان مازندرانی در کنار چهرههای ملی، به باورپذیری و جذابیت بیشتر این اثر کمک کرده است.
سریال «سرخدار» در ۲۷ قسمت، به سفارش معاونت امور استانهای سازمان صداوسیما و به تهیهکنندگی و کارگردانی مسعود فرخنده و نویسندگی اکبر روح و سارا رشیدی ساخته شده است.
داستان این سریال درباره «مازیار»، جنگلبانی متعهد و مسئولیتپذیر است که در مسیر حفاظت از جنگلهای سرخدار، با دسیسههای قاچاقچیان چوب، زمینخواران و همچنین برخی مشکلات خانوادگی روبهرو میشود. تقابل مدافعان منابع طبیعی با سودجویان، محور اصلی روایت این مجموعه را شکل میدهد.
در این سریال، عمار تفتی در نقش جنگلبان و مجید پتکی در نقش یکی از قاچاقچیان چوب به ایفای نقش پرداختهاند و جمعی دیگر از هنرمندان ملی و استانی نیز حضور دارند
استان مازندران حدود ۲ میلیون و چهار هزار هکتار مساحت دارد که از این مقدار حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار آن عرصه های طبیعی شامل جنگل و مرتع است.
جنگل های هیرکانی در زبان رایج و عامیانه مردم ایران جنگل های شمال نامیده می شود و این جنگل ها متراکم ترین ناحیه جنگلی ایران را تشکیل می دهند. این جنگل ها که در جنوب دریای خزر قرار گرفته اند بین کشورهای ایران و آذربایجان مشترک هستند. جنگل های هیرکانی از سال های بسیار دور به جا مانده اند و حتی برخی عمر آنها را با دایناسورها (دوره سوم زمین شناسی) برابر می دانند.
البته این جنگل ها را به دلیل قرار گیری در مجاورت دریای خزر، به نام کاسپینی – هیرکانی (Caspian Hyrcanian mixed forests) نیز می شناسند.
ارتفاع رویش درختان هیرکانی از سطح دریا آغاز می شود و تا ۲ هزار و ۸۰۰ متری ادامه می یابد. این پوشش گیاهی زمانی ۵۵ هزار کیلومتر مربع مساحت داشت که تاکنون ۵۱ درصد آن منقرض شده و تنها از ۱۰ درصد آن حفاظت صورت می گیرد.
همچنین در حال حاضر جنگلهای هیرکانی از غنی ترین اکوسیستم های جهان محسوب می شوند به طوری که بیش از ۲۹۶ گونه پرنده و در حدود ۶۰۰ گونه پستاندار، ۶۷ گونه ماهی، ۲۹ گونه خزنده و ۱۵۰ گونه درختی و بوته ای بومی (اندمیک) مانند درختان انجیلی و شمشاد در این جنگل ها زندگی می کنند.
از گونه های پرندگان ساکن در اکوسیستم جنگلهای هیرکانی می توان به گنجشک سانان، سار، دارکوب، اردک نوک پهن، قرقاول خزری، کبک، بلدرچین، کبوتر جنگلی، شاهین، قوش، دال، قرقی، اردک خاکستری، عقاب و جغد اشاره کرد و از گونه های پستانداران ساکن در این زیست بوم می توان مرال، شوکا، گرگ، گراز، خرس قهوه ای، روباه سر دو سیاه، شغال، سمور، تشی، خارپشت، موش جنگلی، خرگوش، گربه وحشی، گورکن و اسبچه خزر را نام برد.
درختان این جنگل ها از نوع مختلط پهن برگ حاشیه جنوب دریای خزر است که با آب و هوای نیمه مدیترانه ای و مرطوب سازگارند. جنگل های هیرکانی بر اساس ارتفاعی که در آن هستند (سطح دریا، کوهپایه های کم ارتفاع، کوهپایه های بلند، نقاط خیلی مرتفع) غالباً پوشش گیاهی متفاوتی دارند. از معروف ترین درختان این جنگل ها می توان راش، بلوط، توسکا، نارون، زبان گنجشک و شمشاد را نام برد.
به طور کلی از نظر علمی در عرض های جغرافیایی بیش از ۴۰ درجه جنگل، شرایط برای رشد درختان راش وجود ندارد، اما در جنگل های هیرکانی ایران که به طور متوسط در عرض ۳۸ درجه قرار گرفته اند، توده های فشرده درخت راش به صورت انبوه رشد کرده اند که از این نظر منحصر بفرد هستند.