حمید بابایی در گفتوگو با خبرنگار کتاب ایرنا، با تاکید بر اینکه حادثه عاشورا به اتفاقهایی که از صبح تا ظهر افتاده، تقلیل داده شده است، افزود: حسینبنعلی(ع) پهلوان بزرگ تاریخی و حضرت زینب(س) به شدت شجاع، جسور و قوی است سطح این حماسه نباید فقط به سخنرانی و اتفاقات محدود شود در حالی که اینطور نیست و اصل ماجرا برای بعد از این اتفاقها است.
نویسنده کتاب «دهتَن» با اشاره به اهمیت تاثیرگذاری ادبیات بر مخاطب، گفت: میخواستم رمانی بنویسم تا انسانها در ابعاد مختلف، به مساله عاشورا فکر کنند و بدانند بعد از این ماجرا چه اتفاقی افتاده است. بعدها حقانیت امام حسین(ع) ثابت شد، ما در حالی فقط به روز عاشورا میپردازیم که باید بیشتر توجه خود را به بعدِ آن معطوف کنیم.
او افزود: سیستم اموی به حدی کارکرده بود که دیدگاه بسیاری بر این اساس بود که خون هرکس از خلیفه خروج کند مباح است و برای همین امام حسین(ع) را شهید کردند؛ با افتخار این کار را کردند، مساله این بود. شیعیان و طرفداران امام حسین(ع) هم در آن دروان تحت فشار بودند و نمیتوانستند قیام کنند؛ زمانی که یزید میمیرد، توابین(گروهی از اهالی کوفه که به رهبری سلیمان بن صُرَد خُزاعی در سال ۶۵ق برای خونخواهی امام حسین(ع) علیه حکومت بنیامیه قیام کردند و بیشتر آنان در جنگ با سپاه ابنزیاد در عینُ الوَرده به شهادت رسیدند.) و سایر افراد قیام میکنند و خونخواه امام حسین(ع) میشوند.
حمید بابایی نویسنده
پرداختن به مساله عاشورا برای انسان ایجاد مسئولیت میکند
بابایی درباره چرایی شروع رمان «دهتَن»، یک سال بعد از واقعه عاشورا توضیح داد: اصل حادثه عاشورا و اتفاقهایی که رخ میدهد، بعد از روز عاشورا است. کل ماجرای عاشورا و به شهادت رسیدن امام حسین (ع) صبح تا ظهر اتفاق میافتد؛ اما اصل ماجرا و خفقانی که در جامعه آن دوران حکمفرما است یک تا دو سال بعد ادامه دارد.
نویسنده کتاب «پیاده» با اشاره به تصور فانتزی که از واقعه عاشورا در جامعه شکل گرفته است، گفت: فکر میکنیم امام حسین(ع) شهید شدند، حضرت زینب(س) روشنگری کردند و یزید سرنگون شد؛ در حالی که اینگونه نیست. پرداختن به این مساله برای ما به عنوان انسان و بعد به عنوان فرد مسلمان و شیعه ایجاد مسئولیت میکند.
«دهتَن» در ژانر حماسی و تاریخی نوشته شده است
او با بیان اینکه «دهتَن» در ژانر حماسی و تاریخی نوشته شده است، اظهار کرد: بهعنوان نویسنده نمیخواهم درباره ژانر کتابم صحبت کنم، در این رمان از تاریخ هم استفاده شده است. رمان بدون پژوهش نوشته نمیشود. برای این رمان تاریخ اعراب و مقاتل مختلف را خواندم؛ زیرا نوشتن رُمان تاریخی درباره ائمه، هزاران متولی دارد و هیچ متولی ندارد؛ یعنی تا زمانی که رمان را ننوشتید کسی کاری با شما ندارد، اما زمانی که رمان را نوشتید، سند آن را میخواهند و نویسنده باید اسناد را ارائه بدهد.
او با اشاره به پژوهشهایی که برای تالیف رمان «دهتَن» درباره حادثه عاشورا کرده است، گفت: برای این کتاب درباره حادثه عاشورا و تاریخ بعد از آن مطالعه کردم، ادعایی ندارم که همه منابع را خواندم، اما تاجایی که توان داشتم تلاش کردم تا منابع مختلف را از تاریخ طبری تا لهوف، مقتل خوارزمی و دیگر منابع را رصد کنم و هر چه به ذهنم میرسید، خواندم.
جلد کتاب
برخی از شخصیتهای «دهتَن» خیالی و برخی واقعی هستند
بابایی با بیان اینکه برخی از شخصیتهای «دهتَن» خیالی و برخی واقعی هستند، ادامه داد: شخصیت برخی از افراد واقعی را تا حدی تغییر دادم، برای نمونه ضَحّاکبنعبدالله مشرقی(از یاران امام حسین(ع) که در واقعه عاشورا در کربلا حضور داشت) را به صورت دیگر در این کتاب دارم. اشاره به شخصیت انسانها در فرم روایت و نوع بیان افراد نوشته شده است و مخاطبی که تاریخ را خوانده باشد میداند که کدام شخصیت واقعی است و کدام نیست.
او با بیان اینکه یکی از شخصیتهای رمان «دهتَن» از شخصیتهای فیلم سینمایی «روز واقعه» (اثری ماندگار در سینمای ایران است که بر اساس فیلمنامهای از بهرام بیضایی، توسط شهرام اسدی ساخته شد و سال ۱۳۷۳ روی پرده سینما رفت) است، ادامه داد: اسم او در فیلم «عبدالله» و در فیلمنامه «شبلی» است. شخصیت اصلی به دو شترچران میرسد و با آنها صحبت میکند، در رمان «دهتَن» یکی از آن شترچرانها را ادامه دادم، زیرا میخواستم ورود کاروان به کوفه را در کتابم داشته باشم. برای همین شترچران را مطرح کردم که باید شتری را به ابنزیاد(فرمانده نظامی مشهور امویان و از عوامل اصلی کشته شدن حسینبنعلی(ع) و همراهانش بود) برساند و همین مساله باعث شد تا آن کاروان را ببینم.