به گزارش ایرنا، سیستان و بلوچستان به دلیل گستره وسیع اقلیمی و تنوع آبوهوایی، از ظرفیتهای قابل توجهی در حوزه کشاورزی برخوردار است و در سالهای اخیر نقش مهمی در تولید محصولات گرمسیری و نیمهگرمسیری کشور ایفا کرده است. وجود اراضی مستعد، نخلستانهای گسترده، امکان تولید محصولات خارج از فصل و حضور کشاورزان باتجربه، این استان را به یکی از مناطق مستعد توسعه کشاورزی در جنوب شرق کشور تبدیل کرده است.
در میان شهرستانهای سیستان و بلوچستان، نیکشهر به عنوان یکی از قطبهای مهم تولیدات کشاورزی شناخته میشود؛ منطقهای که با تکیه بر ظرفیتهای طبیعی و انسانی خود سهم قابل توجهی در تولید محصولات کشاورزی جنوب این استان دارد.
نیکشهر سالهاست به عنوان یکی از قطبهای کشاورزی جنوب سیستان و بلوچستان شناخته میشود؛ شهرستانی که با اقلیم مناسب، نخلستانهای گسترده، اراضی حاصلخیز و نیروی انسانی باتجربه، سالانه ۹۵ هزار تن انواع محصولات کشاورزی تولید میکند و برای بیش از ۱۷ هزار نفر اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده است.
بخش کشاورزی در شهرستان نیکشهر تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه شریان اصلی زندگی هزاران خانوار روستایی به شمار میرود.
بخش عمده اقتصاد شهرستان بر پایه تولیدات باغی و زراعی استوار است و رونق این بخش، به معنای رونق بازار، حملونقل، خدمات، صنایع وابسته و افزایش درآمد خانوارها خواهد بود.
با این حال، کارشناسان معتقدند فاصله قابل توجهی میان ظرفیتهای موجود و بهرهبرداری واقعی از توان کشاورزی این شهرستان وجود دارد؛ فاصلهای که با تکمیل زنجیره تولید، توسعه صنایع تبدیلی و جذب سرمایهگذاری میتواند به جهشی بزرگ در تولید و اشتغال منجر شود.
در شرایطی که شعار چندین سال بر سرمایهگذاری و تولید تأکید دارد، نیکشهر یکی از مستعدترین مناطق جنوب شرق کشور برای تحقق این هدف است. این شهرستان علاوه بر تولید خرما، در تولید انواع محصولات گرمسیری و نیمهگرمسیری، صیفیجات، غلات، حبوبات و علوفه نیز ظرفیت قابل توجهی دارد؛ ظرفیتی که در صورت هدایت سرمایهها به سمت فرآوری محصولات، میتواند ارزش افزوده چند برابری ایجاد کند.
یکی از مهمترین مزیتهای نیکشهر، نخلستانهای وسیع آن است. خرمای این شهرستان علاوه بر کیفیت مطلوب، قابلیت فرآوری در صنایع مختلف از جمله بستهبندی، تولید شیره، قند مایع، سرکه، فرآوردههای غذایی و خوراک دام را دارد. با این وجود، بخش عمده محصول همچنان به صورت خام عرضه میشود و سود اصلی نصیب واسطهها و بازارهای خارج از منطقه میشود.
کارشناسان معتقدند ایجاد شهرک تخصصی صنایع تبدیلی کشاورزی، احداث سردخانههای استاندارد، مراکز سورتینگ و بستهبندی، توسعه سامانههای نوین آبیاری، اصلاح باغات، توسعه گلخانهها، حمایت از کشتهای اقتصادی، ایجاد پایانه صادراتی محصولات کشاورزی، تقویت تعاونیهای تولید و تسهیل پرداخت تسهیلات به سرمایهگذاران، از مهمترین اقداماتی است که میتواند کشاورزی نیکشهر را از تولید سنتی به تولید اقتصادی و صادراتمحور تبدیل کند.
از سوی دیگر، استفاده از فناوریهای نوین، آموزش کشاورزان، توسعه مکانیزاسیون، بازاریابی حرفهای و ایجاد برند برای محصولات کشاورزی نیکشهر، بهویژه خرما، میتواند سهم این شهرستان را در بازارهای داخلی و خارجی افزایش دهد.
تجربه بسیاری از مناطق کشور نشان داده است که سرمایهگذاری در صنایع فرآوری، چندین برابر تولید خام اشتغال ایجاد میکند و مانع از خروج سرمایه از مناطق تولیدکننده میشود.
تولید سالانه ۹۵ هزار تن محصول، ظرفیت بزرگ توسعه نیکشهر
مدیر جهاد کشاورزی نیکشهر در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: سالانه ۹۵ هزار تن انواع محصولات کشاورزی زراعی و باغی در این شهرستان تولید میشود که بیانگر ظرفیت بالای نیکشهر در بخش کشاورزی است.
عبدالستار سهرابزهی افزود: در حال حاضر سه هزار و ۹۰۰ هکتار از اراضی شهرستان به باغات و ۲ هزار و ۸۰۰ هکتار به محصولات زراعی اختصاص دارد و حدود ۱۷ هزار نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم در بخش کشاورزی فعالیت دارند.
وی با اشاره به جایگاه خرما در اقتصاد شهرستان نیکشهر، گفت: سه هزار و ۱۰۰ هکتار از باغات نیکشهر را نخلستانهای خرما تشکیل میدهد که از این میزان، ۲ هزار و ۹۰۰ هکتار بارور است و سالانه حدود ۱۷ هزار تن خرما در شهرستان تولید میشود.
مدیر جهاد کشاورزی نیکشهر ادامه داد: علاوه بر خرما، انواع محصولات گرمسیری و نیمهگرمسیری، صیفیجات، غلات، حبوبات و علوفه در این شهرستان تولید میشود و این تنوع، ظرفیت مناسبی برای توسعه سرمایهگذاری در بخش کشاورزی ایجاد کرده است.
وی تصریح کرد: توسعه سامانههای نوین آبیاری، اصلاح و نوسازی باغات، افزایش بهرهوری، حمایت از کشاورزان، جذب سرمایهگذاری و توسعه صنایع تبدیلی از مهمترین برنامههای جهاد کشاورزی برای افزایش تولید و ایجاد اشتغال پایدار است.
راهی برای جهش تولید و اشتغال
بررسی ظرفیتهای کشاورزی نیکشهر نشان میدهد این شهرستان از مرحله تولید عبور کرده و اکنون بیش از هر چیز به تکمیل زنجیره ارزش نیاز دارد.
اگر در کنار مزارع و نخلستانها، صنایع فرآوری، بستهبندی، سردخانه، مراکز صادراتی و واحدهای دانشبنیان ایجاد شود، علاوه بر جلوگیری از خامفروشی، درآمد کشاورزان افزایش یافته و زمینه اشتغال صدها جوان در بخشهای تولید، فرآوری، حملونقل، بازاریابی و صادرات فراهم خواهد شد.
کارشناسان معتقدند تدوین یک برنامه جامع توسعه کشاورزی برای نیکشهر با مشارکت دولت، بخش خصوصی، بانکها و شرکتهای دانشبنیان، میتواند این شهرستان را به یکی از قطبهای تولید و صنایع کشاورزی جنوب شرق کشور تبدیل کند.
تحقق این هدف نه تنها موجب افزایش تولید و امنیت غذایی خواهد شد، بلکه با ایجاد فرصتهای شغلی پایدار، گام بلندی در مسیر توسعه اقتصادی، کاهش بیکاری و ماندگاری جمعیت در روستاها خواهد بود.
به گزارش ایرنا، شهرستان نیکشهر دارای ۱۴۰ هزار نفر جمعیت، ۳۹۵ روستا، سه بخش مرکزی، بنت و آهوران و سه شهر نیکشهر، چانف و بنت است.
نیکشهر از شمال به شهرستانهای لاشار، ایرانشهر و دلگان، از شرق به شهرستانهای قصرقند، راسک و سرباز، از جنوب به کنارک و چابهار و از غرب به شهرستان فنوج و استان هرمزگان محدود است و در ۵۱۰ کیلومتری جنوب زاهدان، مرکز استان سیستان و بلوچستان قرار دارد.
شهرستان نیکشهر دارای چهار هزار هکتار باغ با تولید سالانه ۷۱ هزار تن محصول است.