به گزارش خبرنگار ایرنا، رئیس کمیسیون گردشگری اتاق ایران شنبه در نشست تخصصی گردشگری سلامت که با حضور فعالان حوزه پزشکی و سلامت در اتاق بازرگانی فارس برگزار شد، اظهار کرد: برای تثبیت جایگاه ایران در بازارهای هدف منطقه‌ای، به‌ویژه عراق، باید زنجیره ارزش خدمات پزشکی با تکیه بر دانش متخصصان ایرانی در مبدأ شکل بگیرد.
سید مصطفی موسوی با تحلیل شرایط اخیر منطقه، افزود: تجربه تحولات اخیر نشان داد که تکیه بر بازارهای دوردست نمی‌تواند پایداری اقتصادی ایجاد کند، در حالی که شرکت‌های فعال در بازارهای همسایه با انعطاف‌پذیری بیشتری در برابر بحران‌ها عمل کردند.
وی با بیان اینکه بازار گردشگری سلامت در عراق به دلیل قرابت فرهنگی، مذهبی و جغرافیایی، اولویت راهبردی ایران است، تصریح کرد: متاسفانه به دلیل ضعف در حضور مستقیم، بخشی از این بازار در حال تغییر جهت است. ما باید با عبور از نگاه سنتی و تمرکز صرف بر بازارهای اروپایی یا آسیای جنوب شرقی، بر مزیت‌های رقابتی خود در کشورهای همسایه از جمله عراق، آذربایجان، افغانستان و پاکستان تمرکز کنیم.
از هیات‌های نمادین تا پیوند مستقیم درمانی با عراق
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق ایران با تاکید بر اینکه اعزام هیئت‌های تجاری نباید به اقدامات نمادین محدود شود، افزود: استراتژی ما در اعزام هیئت‌های تخصصی به عراق، تمرکز بر کیفیت، اعتبار علمی و ایجاد اعتماد پایدار است. هدف ما صرفا همکاری با شرکت‌های واسطه نیست؛ بلکه به دنبال پیوند مستقیم میان مراکز درمانی، دانشگاه‌های علوم پزشکی و پزشکان ایرانی با نهادهای حمایتی و درمانی کشور عراق هستیم.
وی با اشاره به نوسازی زیرساخت‌های درمانی در شهرهای مختلف عراق، یادآور شد: با وجود تجهیزات پزشکی مدرن در شهرهای همسایه، کشور عراق همچنان نیازمند نیروی انسانی متخصص است. ظرفیت علمی ایران می‌تواند این خلأ را پوشش دهد. هدف ما فقط جذب بیمار برای درمان‌های عادی نیست، بلکه توسعه مدل‌های نوین مانند سرمایه‌گذاری مشترک، راه‌اندازی کلینیک‌های تخصصی با همکاری متخصصان عراقی و انجام ویزیت‌های اولیه در مبدأ است.
موسوی همچنین با اشاره به پتانسیل‌های گردشگری استان فارس گفت: در حالی که تمرکز فعلی گردشگران عراقی بیشتر بر مشهد است، مثلث طلایی گردشگری ایران شامل شیراز، اصفهان و یزد ظرفیت‌های بی‌نظیری دارند که باید با برنامه‌ریزی منسجم و حمایت اتاق‌های بازرگانی استانی، در مسیر بهره‌مندی از این بازار قرار گیرند.
وی اضافه کرد: این هیات تجاری با هدف زمینه‌سازی برای صادرات تجهیزات پزشکی و بستن قراردادهای هدفمند با مراکز درمانی عراق اعزام می‌شود تا علاوه بر ارتقای جایگاه گردشگری سلامت، زنجیره ارزش این صنعت را تکمیل کند.
احیای گردشگری داخلی؛ سپر امنیتی صنعت در برابر بحران‌ها
نایب‌رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز با انتقاد از رکود حاکم بر تاسیسات گردشگری در برخی استان‌ها، بر ضرورت تغییر مدل‌های بازاریابی و تمرکز ویژه بر ظرفیت‌های گردشگری داخلی به عنوان ابزاری برای پایداری اقتصاد این صنعت تاکید کرد.
شهاب علی‌عرب، با اشاره به وضعیت رکود در زیرساخت‌های اقامتی، اظهار کرد: بسیاری از تاسیسات گردشگری به ویژه در شهرهایی که پیش‌تر متکی به گردشگران خارجی بودند، اکنون با چالش‌های جدی مواجه‌اند. تجربه نشان می‌دهد که تکیه صرف بر بازارهای خارجی در شرایط بحرانی، امنیت اقتصادی این صنعت را به خطر می‌اندازد.
نایب‌رئیس کمیسیون گردشگری اتاق ایران با بیان اینکه گردشگری داخلی همچون رودخانه‌ای جاری حتی در سخت‌ترین شرایط اقتصادی نیز زنده است، تصریح کرد: با وجود شرایط خاص کشور در ماه‌های اخیر، مشاهده کردیم که جریان سفر به مقاصد داخلی متوقف نشد. این پتانسیل نباید نادیده گرفته شود و لازم است سیاست‌گذاران و بخش خصوصی با ارائه پکیج‌های جذاب سفر، این تقاضای بالقوه را به سمت شهرهای کمتر دیده‌شده هدایت کنند.
علی‌عرب با اشاره به پیگیری‌های صورت‌گرفته برای اجرایی شدن کارت اعتباری سفر، گفت: با همکاری یکی از بانکهای کشور، زیرساخت‌های لازم برای ارائه تسهیلات در حوزه گردشگری فراهم شده است. این تسهیلات در قالب بسته‌های سفر شامل خدمات اقامتی، گردشگری سلامت و حتی خدمات درمانی ارائه می‌شود تا با ایجاد «کارت سفر»، انگیزه و قدرت خرید برای خانوارها به منظور برنامه‌ریزی سفر فراهم شود.
وی با تاکید بر لزوم برندسازی استانی، افزود: برخی از استان‌ها با اجرای کمپین‌های موفق تبلیغاتی و برندسازی، توانستند بخش بزرگی از ظرفیت‌های خود را فعال کنند که سایر استان‌ها نیز باید با فاصله گرفتن از شیوه‌های سنتی بازاریابی، به سمت ارائه بسته‌های تخصصی و مدرن حرکت کنند.
علی‌عرب در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت استفاده از ظرفیت اینفلوئنسرهای بین‌المللی در حوزه کشورهای مسلمان تاکید کرد و گفت: کمیسیون گردشگری اتاق ایران در کنار حمایت از گردشگری سلامت که با جدیت پیگیری می‌شود، بر حضور هدفمند در بازارهای منطقه‌ای با استفاده از ابزارهای نوین رسانه‌ای تمرکز دارد، اما اولویت اصلی این است که بخش خصوصی با بهره‌گیری از تسهیلات بانکی و مدل‌های اعتباری، اقتصاد گردشگریِ شهرها را از وضعیت فعلی خارج کند.
وی اضافه کرد: اتاق بازرگانی آمادگی دارد جزئیات فنی شرایط ویژه و مدل‌های تسهیلاتی بانک‌ها در حوزه گردشگری را برای اجرایی‌سازی بسته‌های سفر در اختیار فعالان بخش خصوصی قرار دهد تا با تغییر روند موجود، شاهد احیای رونق در تاسیسات گردشگری باشیم.
فارس هاب گردشگری جنوب در انتظار یک مدیریت علمی
عضو هیات نمایندگان و رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی فارس با تاکید بر لزوم عبور از چالش‌های پس از دوران رکود، توسعه تعاملات بین‌المللی با کشورهای هدف را راهکار اصلی احیای صنعت گردشگری استان برشمرد.
سهراب شرفی در نشست تخصصی گردشگری سلامت که با حضور اعضای کمیسیون گردشگری اتاق ایران و فعالان حوزه پزشکی و سلامت استان در اتاق بازرگانی فارس برگزار شد؛ با اشاره به جایگاه ممتاز فارس به عنوان هاب گردشگری جنوب کشور، اظهار کرد: با وجود آسیب‌هایی که در سال‌های اخیر به بدنه گردشگری استان وارد شده است، اجرای اقدامات هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده می‌تواند زمینه‌ساز بازگشت تدریجی رونق به این صنعت باشد.
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی فارس با تاکید بر اولویت‌بندی تعاملات بین‌المللی، تصریح کرد: برنامه‌ریزی‌های لازم جهت اعزام و پذیرش هیئت‌های تخصصی گردشگری با کشورهای هدف به‌ویژه عمان و عراق در دستور کار قرار گرفته است. هدف از این اقدامات، معرفی ظرفیت‌های گردشگری استان، شناسایی شرکت‌های فعال و در نهایت جذب سرمایه‌گذاران خارجی است.
شرفی در بخش دیگری از سخنان خود، عدم اهتمام جدی مدیریت دولتی را یکی از موانع اصلی جذب سرمایه در حوزه گردشگری دانست و افزود: در حوزه‌های تخصصی نظیر گردشگری سلامت و به‌ویژه خدمات پیوند اعضا، تلفیق سرمایه، تخصص و مدیریت کارآمد، شرط اصلی توسعه است که متاسفانه در بخش دولتی با خلأهایی در این زمینه مواجه هستیم.
وی به ظرفیت پروازهای چارتر سازمان حج و زیارت اشاره کرد و پیشنهاد داد: با تخصیص بخشی از ظرفیت صندلی‌های این پروازها به آژانس‌های گردشگری، می‌توان شرایط را برای برقراری پرواز مستقیم شیراز – نجف فراهم کرد. تحقق این امر، زمینه توسعه گردشگری زیارتی و تقویت تعاملات گردشگری استان را به شکل چشم‌گیری تسهیل خواهد کرد.
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی فارس، حرکت به سمت رویکردهای علمی را از الزامات بقای این صنعت دانست و خاطرنشان کرد: برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی با همکاری اتاق‌های بازرگانی سراسر کشور، باید به عنوان یک دستور کار دائمی در مدیریت گردشگری لحاظ شود تا فعالان این حوزه بتوانند با دانش روز، بر چالش‌های موجود غلبه کنند.
«مثلث طلایی» گردشگری سلامت؛ از برندسازی تا پلتفرم جهانی
رئیس انجمن خدمات بین‌المللی سلامت ایران نیز با تاکید بر اینکه گردشگری سلامت نباید صرفاً به عنوان یک خدمت پزشکی محدود نگریسته شود، این حوزه را یک صنعت راهبردی و پیشرو در اقتصاد جهانی خواند که می‌تواند سهم قابل‌توجهی در تولید ناخالص داخلی کشور ایفا کند.
محمد جهانگیری با بیان اینکه گردشگری سلامت یکی از اجزای کلیدی زنجیره بزرگ خدمات بین‌المللی سلامت است، اظهار کرد: نگاه هزینه‌محور به این صنعت، رویکردی نادرست است؛ چرا که گردشگری سلامت، پزشکی از راه دور، آموزش‌های تخصصی و خدمات کلینیکی را در بر می‌گیرد و می‌تواند به عنوان یکی از مولفه‌های اصلی اقتصاد کشور ایفای نقش کند.
جهانگیری با اشاره به ظرفیت‌های ویژه شیراز گفت: شیراز در کنار مشهد و قم، به عنوان اضلاع «مثلث طلایی سفر، زیارت و سلامت» تعیین شده است. این برند که با رویکرد «معنویت‌محور» طراحی شده، جامعه هدفی بالغ بر ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون نفر را در بر می‌گیرد و با افزودن شهرهای مذهبی عراق به این زنجیره، پتانسیل توسعه بین‌المللی آن به شدت افزایش یافته است.
وی از اجرای پروژه پورتال ایران اچ‌تی‌پی (Iran HTP) خبر داد و افزود: با مصوبه شورای راهبری گردشگری سلامت، مدیریت و دبیرخانه این پلتفرم به ایران سپرده شده است و این درگاه، بستری استاندارد برای حضور تمامی فعالان و پلتفرم‌های بخش خصوصی است تا بدون محدودیت، خدمات خود را به بازارهای جهانی معرفی کنند.
وی تاکید کرد: اتاق بازرگانی در این زمینه نظارت دقیقی خواهد داشت تا ضمن حفظ اعتبار نام جمهوری اسلامی، با هرگونه واسطه‌گری غیرحرفه‌ای یا تخلف در این حوزه به طور قاطع برخورد شود.
رئیس انجمن خدمات بین‌المللی سلامت ایران با بیان اینکه محوریت این صنعت باید در دست بخش خصوصی باشد، تصریح کرد: تلاش‌های بسیاری صورت گرفته تا از دولتی شدن این تجارت جلوگیری شود. اکنون با حمایت اتاق ایران، شورای راهبری گردشگری سلامت متشکل از نمایندگان وزارتخانه‌های میراث فرهنگی، بهداشت، امور خارجه و سازمان نظام پزشکی شکل گرفته است تا مسیر برای حضور فعالان اقتصادی هموار شود.
جهانگیری با اشاره به برنامه‌ریزی برای اعزام هیات‌های تجاری تخصصی به عراق در ماه‌های آتی، خاطرنشان کرد: هدف ما از این حضور، انجام اقدامات نمادین نیست؛ بلکه ایجاد سرمایه‌گذاری‌های مشترک و برقراری ارتباط مستقیم میان متخصصان و مراکز علمی دو کشور است تا با کیفیت‌سنجی دقیق، زمینه برای صادرات خدمات فنی و مهندسی پزشکی فراهم شود.
بخش خصوصی برای بقا در بحران، منتظر دولت نماند
نایب‌رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران نیز با تاکید بر اینکه صنعت گردشگری در آستانه دوره‌ای سخت قرار دارد، تصریح کرد: فعالان این حوزه برای نجات مجموعه‌های خود از بحران‌های پیش‌رو، باید به جای انتظار برای حمایت‌های دولتی، با بهره‌گیری از هوشمندی حقوقی و تشکیلاتی، مسیر بقای خود را ترسیم کنند.
شهاب علی‌عرب در نشست با برخی از فعالان گردشگری و هتلداران فارس، با ارائه تحلیلی واقع‌گرایانه از آینده این صنعت در ۲ سال آتی، اظهار کرد: با روندی که شاهد آن هستیم، باید برای کاهش وابستگی به بازارهای خارجی برنامه‌ریزی کنیم و این درحالی است که تکیه بر روش‌های سنتی دیگر پاسخگوی هزینه‌ها نیست و اگر امروز برای تغییر ساختار بازاریابی و فروش اقدام نکنیم، خسارات جبران‌ناپذیری به بدنه صنعت اقامت وارد خواهد شد.
وی با تاکید بر ضرورت تقویتِ مطالبه‌گری کارشناسی، افزود: فعالان بخش خصوصی باید از ظرفیت‌های قانونی به نفع صنعت خود استفاده کنند. زمانی که در یک حوزه با بن‌بست مواجه هستیم، باید با تکیه بر شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی و سایر ابزارهای قانونی و با رویکردی هوشمندانه و تفسیرِ به نفع صنعت، مسیر را هموار کنیم.
علی‌عرب تاکید کرد: انجمن‌ها باید با ارائه مطالبات مستند، حمایت تمام‌قد اتاق ایران را برای چانه‌زنی‌های ملی پشت سر خود داشته باشند.
نایب‌رئیس کمیسیون گردشگری اتاق ایران در خصوص بافت‌های تاریخی گفت: مسائل مرتبط با بافت‌های تاریخی، نیازمند مطالعات دقیق و پیگیری‌های حقوقی در مراجع ذی‌ربط است؛ چرا که در این بافت‌ها، ضریب «امنیت» اولویت حیاتی برای جذب گردشگر است.
وی خاطرنشان کرد: وضعیت فعلی گردشگری داخلی مناسب نیست و بخش خصوصی باید با ورود به مذاکرات مستقیم با تامین‌کنندگان مالی و طراحی پکیج‌های سفر ترکیبی، جریان درآمدی پایداری ایجاد کند.
علی‌عرب اضافه کرد: نگاه‌ها به حمایت‌های دولتی در حوزه گردشگری باید تغییر کند و نباید منتظر اقدامات حمایتی دولتی باشیم که اساسا اولویتی برای این صنعت قائل نیست. بخش خصوصی باید خودش برای نجات خود اقدام کند؛ از بازاریابی متفاوت و تبلیغات هدفمند گرفته تا ایجاد شبکه‌های تعامل میان‌بخشی، همگی باید در دستور کار تشکل‌ها قرار گیرد.
وی تصریح کرد: اولویت اصلی ما در اتاق ایران، شناسایی چالش‌های ملی و شکستن سد مقررات دست‌وپاگیر است. اما موفقیت در این مسیر، در گروی آن است که فعالان گردشگری، حرفه‌ای‌تر از گذشته عمل کنند و با تشکیلاتی قدرتمند، حق بقای خود را از ساختار اقتصادی کشور طلب کنند.
تشکل‌های قدرتمند؛ نسخه فارس برای پایان انفعال در گردشگری
در ادامه این جلسه رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی فارس نیز با تاکید بر ضرورتِ سازمان‌دهی صنفی برای افزایش قدرت چانه‌زنی در برابر بروکراسی‌های دولتی، پیشنهاد داد فعالان حوزه هتل‌بوتیک‌ها با ثبت رسمی تحت نظارت انجمن‌های اتاق بازرگانی، جایگاه حقوقی خود را برای تقابل با چالش‌های موجود ارتقا دهند.
سهراب شرفی با انتقاد از نبود نگاه راهبردی حاکمیتی به این صنعت، اظهار کرد: متاسفانه در کشور ما اهمیت گردشگری همواره در حاشیه بوده و تاکنون سهم شایسته‌ای از حمایت‌های دولتی دریافت نکرده است. در این میان، بخش خصوصی باید با ابزارهای قانونی، خود را در برابر فشارهای غیرکارشناسی مصون نگه دارد.
وی با بیان اینکه بافت تاریخی شیراز، سرمایه‌ بی‌بدیل و ثروتِ ملی ماست، تصریح کرد: متاسفانه نگاه فعلی دولت به سرمایه‌گذار بافت تاریخی، یک نگاه کوتاه‌مدت و صرفا «تامین‌کننده سرمایه» است، در حالی که گردشگری در دنیای امروز، یک صنعت زیربنایی و هوشمند است.
شرفی افزود: به دلیل فقدان دانش تخصصی یا عدم باور به این صنعت، حق استان فارس و پتانسیل‌های بی‌نظیر آن در سال‌های اخیر ادا نشده است.
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق فارس در خصوص راهکار برون‌رفت از فشارهای دولتی، پیشنهاد داد فعالان حوزه هتل‌بوتیک باید با ثبت رسمی در قالب انجمن‌های تخصصی اتاق بازرگانی، صدای خود را رسمیت ببخشند؛ چرا که وقتی تشکل شما دارای جایگاه قانونی باشد، ترکش‌های تصمیماتِ خلق‌الساعه دولتی به حداقل می‌رسد و می‌توانید با اقتدار بیش‌تری مطالبه‌گری کنید و اتاق بازرگانی نیز در این مسیر به عنوان چتر حمایتی، در کنار شما خواهد بود.
شرفی با تاکید بر اینکه نباید منتظر حمایت‌های منفعلانه ماند، تصریح کرد: خودتان متولی برگزاری رویدادها و جشنواره‌های تخصصی شوید، زیرا اگر رویدادهای تعریف‌شده توسط بخش خصوصی، خروجی قابل‌قبولی داشته باشد، سازمان میراث فرهنگی ناگزیر است در کنار شما قرار گیرد و برنامه‌های حمایتی‌اش را بر اساس نیازهای شما تنظیم کند.
وی خاطرنشان کرد: فارس دارای عقبه‌ای است که می‌تواند مقصد اول گردشگری تخصصی کشور باشد و ما باید از مسیر رویدادهای علمی و تخصصی، نیازهای واقعی این صنعت را به مسئولان دیکته کنیم، چرا که بخش خصوصی فارس، ظرفیت این را دارد که با تکیه بر تشکل‌های قدرتمند، مسیر توسعه گردشگری را از شعار به واقعیت تبدیل کند.