به گزارش ایرنا از وزارت نیرو، اگرچه وزارت نیرو طی یک سال گذشته با اجرای مجموعه‌ای از برنامه‌ها تلاش کرده ظرفیت تأمین برق را برای تابستان ۱۴۰۵ افزایش دهد، اما رشد کم‌سابقه دمای هوا و توسعه استفاده از کولرهای گازی که بین پنج تا هفت برابر کولرهای آبی برق مصرف می‌کنند، همچنان از مهم‌ترین عوامل افزایش بار شبکه محسوب می‌شود.
افزایش ۹ هزار مگاواتی ظرفیت تولید برق تا اوج بار تابستان، انجام بیش از ۱۱۰ هزار مگاوات تعمیرات نیروگاهی در بخش نیروگاه های حرارتی، افزایش بیش از ۴ برابری تولید برق تجدیدپذیر نسبت به ابتدای دولت چهاردهم، بهره‌برداری حداکثری از نیروگاه‌های برق‌آبی با وجود بهبود ذخایر آبی، مقابله با انشعابات غیرمجاز، توسعه سامانه‌های هوشمند مدیریت مصرف و اجرای طرح‌های کنترل بار از جمله اقداماتی است که برای حفظ پایداری شبکه برق انجام شده است.
در نقطه مقابل اما خروج ۴ هزار و ۲۰۰ مگاوات از ظرفیت تولید برق کشور به دلیل آسیب در جریان حملات دشمن آمریکایی – صهیونی، افزایش دما، عدم تحقق کامل اهداف در بخش احداث نیروگاه های خودتأمین صنایع انرژی بر و توسعه استفاده از سامانه های سرمایشی پرمصرف از جمله مهم ترین چالش های تأمین برق سال جاری است.
در همین راستا، وزارت نیرو در قالب طرح «مهتاب» تاکنون موفق شده حدود هزار و ۸۰۰ مگاوات مصرف غیرمجاز را از شبکه سراسری برق حذف کند؛ اقدامی که نقش قابل توجهی در آزادسازی ظرفیت شبکه برای تأمین برق مشترکان داشته است.
همچنین تاکنون بیش از هفت میلیون کنتور هوشمند در کشور نصب شده تا امکان پایش و مدیریت دقیق‌تر مصرف، به‌ویژه برای مشترکان پرمصرف، فراهم شود.
با این وجود آمارهای رسمی نیز از تداوم روند افزایشی مصرف برق حکایت دارد. بر اساس اطلاعات ثبت‌شده توسط مدیریت شبکه برق ایران در روز ۱۶ تیرماه ۱۴۰۵، نیاز مصرف برق کشور در پیک روز و در ساعت ۱۵:۴۴ به ۷۰ هزار و ۴۳۱ مگاوات رسید؛ در حالی که این رقم در روز مشابه سال گذشته ۶۸ هزار و ۱۴۴ مگاوات بود و افزایش دو هزار و ۲۸۷ مگاواتی را نشان می‌دهد.
همچنین نیاز مصرف برق در پیک شب و در ساعت ۲۰:۳۱ به ۶۸ هزار و ۷۵۱ مگاوات رسید که نسبت به رقم ۶۶ هزار و ۷۶۱ مگاواتی سال گذشته، حدود هزار و ۹۹۰ مگاوات افزایش یافته است. این آمارها نشان می‌دهد روند رشد مصرف برق در فصل گرم امسال همچنان ادامه دارد و بخش عمده آن تحت تأثیر افزایش بار سرمایشی قرار دارد.
مطالعات انجام‌شده در صنعت برق نشان می‌دهد دما و رطوبت نسبی مهم‌ترین عوامل مؤثر بر افزایش تقاضای برق در فصل گرم هستند.
بررسی‌های کارشناسی بیانگر آن است که در شرایط معمول، به ازای هر یک درجه افزایش دمای هوا تا حدود ۴۰ درجه سانتی‌گراد، به طور متوسط حدود هزار و ۸۰۰ مگاوات به مصرف برق کشور افزوده می‌شود؛ هرچند در دوره‌های گرمای شدید، این میزان افزایش می‌تواند به بیش از دو هزار مگاوات برای هر درجه نیز برسد.
بررسی‌های صورت‌گرفته همچنین نشان می‌دهد افزایش دمای هوا تنها در روز ۱۶ تیرماه سال جاری بیش از ۳ درصد تقاضای مصرف برق را افزایش داده است، این در حالی است که اقدامات مدیریت مصرف گسترده ای در جریان است و درصورت عدم اجرای این برنامه ها قطعا میزان مصرف به مراتب بیشتر می شد.
کارشناسان صنعت برق معتقدند با تداوم روند گرمایش، توسعه تجهیزات سرمایشی پربازده و اصلاح الگوی مصرف بیش از هر زمان دیگری ضرورت یافته است. نتایج مطالعات نشان می‌دهد افزایش تنها یک درجه‌ای دمای تنظیم کولرها می‌تواند حدود ۲.۵ درصد از بار سرمایشی کشور را کاهش دهد. همچنین ارتقای بهره‌وری تجهیزات برقی و بهبود عملکرد حرارتی ساختمان‌ها می‌تواند نزدیک به ۳.۸ درصد از تقاضای بار سرمایشی را کاهش دهد.
مطالعات اقلیمی نیز حاکی از آن است که شرایط آب‌وهوایی در استان‌های مختلف، الگوی مصرف برق را به طور محسوسی تحت تأثیر قرار می‌دهد. استان‌های هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سیستان و بلوچستان و ایلام طولانی‌ترین دوره گرما را تجربه می‌کنند و سهم بیشتری از بار سرمایشی کشور را به خود اختصاص می‌دهند.
بر اساس این مطالعات، لازم است مشترکان برق در سراسر کشور به ویژه استان های پرمصرف در همراهی کامل با صنعت برق و کاهش مصرف به پایداری شبکه کمک کنند.
این گزارش می افزاید، با وجود افزایش ظرفیت تولید برق و اجرای طرح‌های مدیریت مصرف، روند رو به رشد تقاضای برق در فصل گرم نشان می‌دهد عبور موفق از اوج بار تابستان، علاوه بر توسعه زیرساخت‌های تولید، نیازمند همراهی مشترکان در مدیریت مصرف، استفاده از تجهیزات پربازده و رعایت الگوی مصرف به‌ویژه در ساعات اوج بار است و انتظار می رود مشترکان با اقداماتی ساده مانند رعایت دمای آسایش ۲۵ درجه در کولرهای گازی، خاموش کردن کولرهای بلااستفاده، استفاده از دور کند کولرآبی، پرهیز از استفاده از لوازم برقی پرمصرف در اوج بار شبکه برق کشور را در این روزهای اوج بار یاری کنند.