به گزارش ایرنا، این نشست غیررسمی فردا یکشنبه به میزبانی فیلیپین، رئیس دوره ای آسهآن، در حالی در بانکوک برگزار میشود که دولت جدید میانمار به رهبری غیرنظامیان، با وجود درگیریهای مداوم و مقاومت فزاینده در برابر تلاشهای صلح آسهآن، به دنبال بازسازی روابط با همسایگان منطقهای است.
نخستین نشست سطح بالا پس از کودتای ۲۰۲۱
پایگاه خبری تحلیلی مدرن دیپلماسی نوشت: این گردهمایی ویژه، نخستین دیدار رو در رو بین وزرای امور خارجه آسهآن و وزیر امور خارجه میانمار از زمان به قدرت رسیدن ارتش در سال ۲۰۲۱ خواهد بود که باعث ناآرامیهای سراسری و جنگ داخلی طولانی مدت شد.
پس از کودتا، آسهآن ژنرالهای حاکم میانمار را از شرکت در اجلاس رهبران منع کرد، چرا که آنها نتوانستند نقشه راه صلح مورد توافق این بلوک را با هدف پایان دادن به خشونت و ترویج گفتگو اجرا کنند.
فیلیپین که در حال حاضر ریاست این بلوک منطقهای ۱۱ عضوی را بر عهده دارد، اعلام کرد که جلسه روز یکشنبه غیررسمی خواهد بود و هدف آن فراهم کردن امکانی برای میانمار جهت ارائه توضیحاتی به وزرای دیگر در مورد تحولات سیاسی اخیر است.
تمرکز بر درگیری و مشارکت آسهآن
به گفته وزارت امور خارجه فیلیپین، انتظار میرود وزرا در مورد درگیری داخلی میانمار بحث و گفتگو کنند و راههای عملی برای رسیدگی به نگرانیهای دیرینه آسهآن توسط این کشور را بررسی کنند.
مسائل کلیدی که انتظار میرود در این گردهمایی مورد بحث قرار گیرند شامل کاهش خشونت در سراسر کشور، ترویج گفتگو بین همه طرفهای درگیر، گسترش کمکهای بشردوستانه و تعیین چگونگی تعامل آتی آسهآن با میانمار است.
فیلیپین تأکید کرد که میانمار با وجود سالها انزوای دیپلماتیک، همچنان عضو جداییناپذیر آسهآن است.
ادامه جنگ داخلی پس از گذار سیاسی
میانمار از زمان سرنگونی دولت منتخب توسط ارتش در فوریه ۲۰۲۱، همچنان درگیر جنگ و درگیری است.
سرکوب اعتراضات گسترده توسط ارتش به یک جنگ داخلی سراسری تبدیل شد که سازمانهای مسلح قومی و نیروهای مقاومت را درگیر کرد.
تخمین زده میشود که در جریان این درگیریها ۱۰۰ هزار نفر کشته و میلیونها نفر آواره شدهاند، در حالی که ارتش با اتهامات گستردهای مبنی بر ارتکاب جنایات روبرو است. نیروهای مسلح میانمار این اتهامات را رد میکنند.
اوایل امسال، این کشور پس از انتخابات، یک دولت ظاهراً غیرنظامی را منصوب کرد و رئیس سابق خونتا، مین آنگ هلاینگ، رئیس جمهور شد.
این گذار سیاسی باعث تلاشهای مجدد میانمار برای احیای روابط با آسهآن شده است.
میانمار به دنبال پایان دادن به انزوای دیپلماتیک است
مین آنگ هلاینگ هفته گذشته نخستین سفر رسمی خود به یک عضو آسهآن از زمان گذار سیاسی را انجام داد که نشاندهنده تلاش برای بهبود روابط با این بلوک منطقهای است.
میانمار امیدوار است که استقرار دولت جدید، کشورهای عضو آسهآن را به تجدیدنظر در محدودیتهای اعمالشده پس از کودتا ترغیب کند.
با این حال، اعضای آسهآن همچنان در مورد سرعت از سرگیری تعامل در حالی که خشونت در داخل میانمار ادامه دارد، اختلاف نظر دارند.
مقاومت در برابر نقشه راه صلح آسهآن
با وجود تلاش برای روابط نزدیکتر با آسهآن، پارلمان میانمار که متحد ارتش است، با ابتکار صلح دیرینه این بلوک مخالفت کرده است.
محور سیاست آسهآن «اجماع پنج مادهای» بوده است که اندکی پس از کودتای ۲۰۲۱ مورد توافق قرار گرفت که خواستار توقف فوری خشونت، گفتگو بین همه طرفها، میانجیگری توسط فرستاده ویژه آسهآن، کمکهای بشردوستانه و دسترسی فرستاده به همه ذینفعان است.
اجرای این توافق تا حد زیادی متوقف شده است و همین امر باعث شده است که آسهآن همچنان رهبران ارشد میانمار را از جلسات مهم خود محروم کند.
روز جمعه، روزنامه دولتی میانمار، گلوبال نیو لایت آو میانمار، گزارش داد که قانونگذاران با اکثریت قاطع از طرحی پارلمانی حمایت کردهاند که از دولت میخواهد موضع آسهآن را به چالش بکشد.
بر اساس این گزارش، قانونگذاران استدلال کردند که اجماع پنج مادهای به منزله دخالت در امور داخلی میانمار است و از دولت خواستند که رویکرد آسهآن را مورد بررسی قرار دهد.
چشمانداز آینده
جلسه روز یکشنبه میتواند به آزمون مهمی تبدیل شود که آیا آسهآن میتواند تعامل معنادار با میانمار را احیا کند و در عین حال فشار برای پیشرفت در زمینه صلح و مسائل بشردوستانه را حفظ کند یا خیر.
اگرچه به نظر میرسد دولت جدید این کشور مشتاق احیای روابط منطقهای است، اما ادامه درگیریها و افزایش مخالفتهای داخلی با چارچوب صلح آسهآن نشان میدهد که عادیسازی روابط احتمالاً همچنان یک فرآیند تدریجی و از نظر سیاسی حساس خواهد بود.
میانمار به دنبال عادیسازی روابط با آسهآن است.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی از نشست وزرای خارجه آ سه آن در بانکوک با محوریت میانمار نوشت: طبق اعلام وزارت امور خارجه فیلیپین، میانمار همچنان بخش جداییناپذیری از آسهآن است و در جلسه فردا یکشنبه، وزیر امور خارجه این کشور این فرصت را دارد تا همتایان خود را در مورد وضعیت نایپیداو مطلع کند.
در بیانیهای این وزارتخانه آمده است: انتظار میرود آنها در مورد تعامل آسهآن با میانمار و همچنین در مورد گامهای مشخص احتمالی که در آن میانمار ممکن است به نگرانیها در مورد توقف خشونت، گفتگوی سازنده بین طرفهای مربوطه و کمکهای بشردوستانه بپردازد، تبادل نظر کنند.
بنا به این گزارش، مین آنگ هلاینگ به دنبال پایان دادن به بنبست با آسهآن است و هفته گذشته اولین سفر رسمی خود را به یک کشور عضو آسهآن انجام داد.
دلیل اصلی کنار گذاشته شدن میانمار از آ سه آن، عدم اجرای «اجماع پنج مادهای» بود که پس از کودتا توافق شده بود، که گامهایی را برای کاهش تنش و گفتگو بین گروههای متخاصم ترسیم میکرد.
اما عادیسازی روابط میتواند با طرحی در پارلمان وابسته به ارتش میانمار برای مقابله با طرح صلح، که آن را دخالت در امور داخلی خود و نقض اصول اساسی آسهآن مینامد، چالشبرانگیزتر شود.
اتحادیه جنوب شرق آسیا موسوم به «آ سه آن» در سال ۱۹۶۷ در شرایط متأثر از فضای نظامی ـ سیاسی جنگ جهانی دوم و تحت تأثیر رقابتهای بینالمللی با عضویت پنج کشور اندونزی، مالزی، فیلیپین، سنگاپور و تایلند آغاز به کار کرد و در ادامه کشورهای برونئی، کامبوج، لائوس، میانمار (برمه)، ویتنام و تیمور شرقی نیز به آن اضافه شدند.