به گزارش خبرنگار ایرنا، بهزاد رایگانی روز یکشنبه در حاشیه رونمایی از پویش ملی «نه به پلاستیک» به مناسبت روز جهانی مقابله با گرد و غبار، افزود: این روز به ابتکار جمهوری اسلامی ایران به عنوان روز جهانی مقابله با توفان های ماسه ای و گرد و غبار در تقویم سازمان ملل متحد ثبت شده است.
وی ادامه داد: این روز برای کشور ما از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و به همین مناسبت برنامه‌های مختلفی از سوی دبیرخانه ستاد ملی تدارک دیده شده است.
وی ادامه داد: همزمان با این روز، نمایشگاهی از ۵۳ اینفوگرافی و محتوای آموزشی تولیدشده در سازمان حفاظت محیط‌زیست برپا شده که با هدف آگاهی‌بخشی عمومی و ارتقای آموزش‌های مرتبط با مدیریت گرد و غبار در اختیار بازدیدکنندگان قرار می‌گیرد.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار با اشاره به اجرای تکالیف ماده ۲۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت اظهار کرد: سازمان حفاظت محیط‌زیست سال گذشته برنامه جامع مقابله با گرد و غبار و برنامه عملیاتی دستگاه‌های اجرایی را تدوین کرد. این برنامه دارای یک سند پشتیبان ۱۸۰ صفحه‌ای و مشتمل بر ۱۰ راهبرد است که در آبان ۱۴۰۴ به تصویب هیأت وزیران رسید.
وی ادامه داد: اگرچه نسخه‌ای خلاصه از این برنامه در هیأت وزیران تصویب شد، اما متن کامل آن همراه با سند پشتیبان در ستاد ملی مدیریت گرد و غبار به تصویب رسیده و مبنای اقدامات اجرایی قرار گرفته است.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار با بیان اینکه مهم‌ترین تغییر رویکرد دبیرخانه در دولت چهاردهم، تمرکز بر مدیریت پدیده گرد و غبار است، گفت: در گذشته تمرکز اصلی بر کنترل و پیشگیری بود، اما با توجه به اینکه در بسیاری از مناطق کشور امکان کنترل کامل این پدیده وجود ندارد، برنامه جامع جدید بر مدیریت همه‌جانبه گرد و غبار استوار شده است.
رایگانی افزود: یکی از ارکان این برنامه، افزایش آمادگی دستگاه‌ها و ایجاد سامانه‌های پیش‌آگاهی و پشتیبان تصمیم‌گیری است تا در زمان وقوع گرد و غبار، امکان تصمیم‌گیری سریع و مؤثر برای دستگاه‌های مسئول فراهم شود.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار تصریح کرد: نخستین سامانه پشتیبان تصمیم‌گیری برای مدیریت شرایط گرد و غبار در استان خوزستان، کمتر از یک ماه آینده راه‌اندازی خواهد شد و این سامانه می‌تواند در زمان وقوع گرد و غبار، تصمیم‌گیری دستگاه‌های ذی‌ربط را تسهیل کند.
وی یکی دیگر از محورهای برنامه جامع را کاهش آسیب‌های ناشی از گرد و غبار دانست و گفت: در بسیاری از موارد امکان جلوگیری از وقوع گرد و غبار وجود ندارد، بنابراین باید آسیب‌پذیری گروه‌های در معرض خطر کاهش یابد. به همین منظور راهبرد «افزایش تاب‌آوری بهداشتی و سلامت» در برنامه جامع پیش‌بینی شده است.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار افزود: در این چارچوب، ارتقای آمادگی مراکز بهداشتی و درمانی، ارائه آموزش‌های عمومی و تولید محتوای آموزشی در دستور کار قرار گرفته که بخشی از این اقدامات در قالب نمایشگاه روز جهانی مقابله با گرد و غبار ارائه شده است.
وی با اشاره به راهبرد «سازگاری و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی» اظهار کرد: استفاده از دانش بومی و تجربه جوامع محلی در مناطق درگیر گرد و غبار، یکی از محورهای اصلی برنامه است و در همین راستا مطالعات ویژه‌ای در منطقه سیستان و بلوچستان برای جمع‌آوری و به‌کارگیری این تجربیات آغاز شده است.
وی همچنین از برگزاری یک نشست تخصصی دو ساعته به مناسبت روز جهانی مقابله با طوفان‌های ماسه و گرد و غبار خبر داد.
وی از طراحی یک اپلیکیشن کاربردی برای پایش برخط کانون‌های گرد و غبار خبر داد و گفت: این اپلیکیشن که برای نخستین بار در سطح جهان طراحی شده، امکان رصد مستمر فعالیت کانون‌های گرد و غبار را در هر نقطه از دنیا فراهم می‌کند.
وی افزود: تاکنون کانون‌های گرد و غبار به صورت سنتی هر چند سال یک‌بار نقشه‌برداری می‌شدند، اما با استفاده از این سامانه، امکان پایش تغییرات فصلی و ماهانه کانون‌ها و ارائه گزارش‌های منظم و سیستماتیک فراهم خواهد شد.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار با اشاره به اقدامات بین‌المللی دبیرخانه اظهار کرد: با توجه به محدودیت منابع مالی داخلی، جذب منابع مالی بین‌المللی در دستور کار قرار گرفت که یکی از این منابع تاکنون تأمین شده است.
وی ادامه داد: پروژه بین‌المللی «اقدامات مقابله با گرد و غبار در راستای افزایش تنوع زیستی» برای نخستین بار در جهان طراحی شده و پیش‌بینی می‌شود اجرای رسمی آن طی یک تا دو ماه آینده آغاز شود.
دبیر ستاد ملی سیاست‌گذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار همچنین از اجرای برنامه‌های مشترک بین‌المللی در منطقه سیستان با هدف بهره‌گیری از دانش و تجربیات جهانی در مدیریت پدیده گرد و غبار خبر داد و گفت: در منطقه سیستان، پروژه‌ای با هدف بهره‌گیری از دانش بومی برای کنترل گرد و غبار در دستور کار قرار گرفته است.
رایگانی افزود: مردم منطقه سیستان سال‌هاست برای سازگاری با شرایط گرد و غبار از روش‌های سنتی استفاده می‌کنند از جمله این روش‌ها، ایجاد پرچین‌های هدایت‌کننده ماسه است که در منطقه شناخته‌شده بوده و نقش مؤثری در کنترل حرکت ماسه‌های روان دارد، در این پروژه قرار است از این دانش و تجربه بومی استفاده و محصولات و راهکارهای مبتنی بر ظرفیت‌های محلی برای کنترل گرد و غبار طراحی و تولید شود.
وی با بیان اینکه اعتبار این طرح از سوی دولت ژاپن تأمین خواهد شد، گفت: این پروژه از نظر حجم اعتبارات، یکی از طرح‌های بزرگ و مهم در این حوزه به شمار می‌رود و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال میلادی جاری مراحل نهایی تثبیت و تصویب آن انجام و از ابتدای سال میلادی آینده وارد مرحله اجرا شود.
وی با تأکید بر اینکه این طرح در منطقه سیستان به صورت پایلوت اجرا خواهد شد، افزود: هدف از اجرای این پروژه، استفاده از ظرفیت منابع و دانش بومی برای هدایت و کنترل ماسه‌های روان و کاهش آثار و خسارات ناشی از گرد و غبار است.