به گزارش ایرنا، خزر همواره آبستن بروز حوادث پیش بینی نشده برای آنهایی است که احساس می کنند شناگر هستند و می توانند در این نقطه همچون استخر شنا کنند اما غافل از اینکه "جریان شکافنده" و نقاط دنج سواحل این دریا مستعد و عامل بروز حوادثی نظیر غرق شدن در دریا است.
جریان شکافنده را می توان با قرار گرفتن در ارتفاع با چشم مشاهده کرد. چنان چه اگر روی برآمدگی ماسه ای پایتان را بگذارید تصور می کنید که عمق آب کم است، ولی با کمی جا به جایی ناگهان عمق آب افزایش می یابد، بنا بر این باید مواظب تغییر ناگهانی عمق آب باشید تا دچار مشکل نشوید.
یکی از ویژگی های خطرناک دریای خزر که در مطالب بالا به آن اشاره شد همین جریان شکافنده است؛ وضعیتی که باعث می شود فرد با گرفتار شدن در آن دیگر راه نجاتی نداشته باشد. پدیده ای که بسیاری از افراد از آن مطلع نیستند.
جریان شکافنده چیست؟
امواج دریا با حرکت به سمت ساحل همواره حجم زیادی از آب را به طرف خشکی منتقل می کنند. این حجم وسیع از آب میباید دوباره به داخل دریا برگردد و برای این منظور در نقاطی از ساحل، به صورت تقریباً غیر قابل پیش بینی، درون آب دریا آب راهه هایی به طرف دریا ایجاد می شود که در آن آب با سرعت زیادی بر خلاف جهت امواج (یعنی از سمت ساحل به سمت دریا) جریان می یابد.
این جریان ها کاملاً از امواج آب متفاوت بوده و به آنها جریان های ساحلی، جریان های شکافنده (Rip Currents)، یا جریان های مرگبار گفته می شود که در بسیاری از نقاط جهان به ویژه سواحل دریای خزر، تلفات جانی فراوانی را به بار میآورند.
جریان شکافنده از بالا شبیه یک بادبزن دستی عمل میکند که دسته آن به سمت ساحل، و دهانه آن به سمت دریا است. دسته این بادبزن بیشترین قدرت را دارد و صرف نظر از اینکه شناگر چقدر شنا بلد است یا چقدر توان جسمی دارد، در عملا برگشت وی به سمت ساحل را غیر ممکن می کند و او را سریع با خود به داخل دریا میکشاند.
بیشترین نقاط حادثه خیز دریای خزر در مازندران
بنا به آخرین داده های ارائه شده از سوی سامانه پایش، نظارت و مدیریت سواحل کشور بیشترین تعداد نقاط حادثه خیز دریای خزر در استان مازندران قرار دارد.
براساس فعالیت این سامانه تاکنون ۹۲۰ نقطه حادثه خیز در سه استان شمالی کشور شامل مازندران، گلستان و گیلان شناسایی شده است.
در پایش های مکرر انجام شده در نوار ساحلی مازندران به طول ۴۷۳ کیلومتر ۶۲۴ نقطه حادثه خیز وپرخطر شناسایی شدند، طول سواحل دریای خزر در گیلان ۳۰۷ کیلومتر که از این میزان ۲۸۶ نقطه حادثه خیز است.
طول سواحل دریای خزر در استان گلستان ۱۲۰ کیلومتر است که از این میزان ۱۰ نقطه حادثه خیز است.
برای شناسایی نقاط حادثه خیز ناجیان غریق با حضور میدانی در سواحل دریا به این کار اقدام کردند و قدم به قدم سواحل مورد پایش و ارزیابی قرار گرفت.
مجری سامانه پایش، نظارت و مدیریت سواحل کشور با اشاره به راه اندازی سامانه کشوری پایش سواحل دریا عنوان کرد: در تعریف نقطه حادثه خیز مناطق دنج، سنگچین و مناطق دور از دسترس مردم و ناجیان غریق از نقاط حادثه خیز سواحل دریای خزر است.
نقی کریمیان افزود: این نقاط حادثه خیز و پُرخطر سواحل دریای خزر در استان های شمالی کشور شناسایی و ناجیان غریق در این مناطق مستقر شدند.
وی تاکید کرد : البته شناسایی نقاط حادثه خیز و استقرار ناجیان غریق به معنای حفاظت کامل از جان انسان ها در سواحل نیست چرا که ساعات و مدت زمانی حضور آنان مشخص است اما یافته ها و تجربیات نشان می دهد بسیاری از افراد فوت شده در ساعات غیر زمان حضور ناجیان غریق به دل دریا زدند.
مجری سامانه پایش، نظارت و مدیریت سواحل کشور زمان حضور ناجیان غریق در طرح سالمسازی را ۸ تا ۲۰ اعلام کرد و ادامه داد : ابتدای روز و یا ساعات پایانی شب اصلی ترین زمان هایی است که افراد در دریا غرق شدند و جان خود را از دست دادند یعنی در ساعاتی که ناجیان غریق حضور ندارند.
وی همچنین نقاط دنج که حوزه کاری و ماموریتی ناجیان غریق نیست را از جمله مناطقی نام برد که افراد در آنجا غرق می شوند.
طبق آمار رسمی پزشکی قانونی استان در خرداد ماه سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ غرق شدگی را شاهد بودیم به طوری که در سال ۱۳۹۸، ۱۲ نفر، سال ۱۳۹۹، ۲۴ نفر، سال ۱۴۰۰، ۲۷ نفر و در سال ۱۴۰۱ نیز ۱۸ نفر از هموطنان جانشان را در دریا از دست دادند.
بر اساس آمار اداره کل پزشکی قانونی مازندران از سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ به ترتیب ۱۰۹، ۹۹، ۱۴۷، و سال ۱۴۰۱ به ۱۶۱ نفر در دریای خزر غرق شدند.
سواحل و دریای خزر در مجاورت مازندران همواره یکی از حادثه خیزترین آبهای کشور محسوب میشود که هر ساله صدها مسافر و بومی را به کام مرگ میکشاند. عمق متغیر، وجود گردابهای زیرسطحی، ساخت و سازهای چندین دهه پیش در زمان پسروی دریا، ورود رودخانهها و ایجاد جریانات کششی هرکدام باعث شده تا سواحل مازندران میزبان غرقی های بیشماری باشد که اغلب بی توجه به هشدارها هستند.
مازندران دارای ۱۵ شهرستان ساحلی است که در این میان شهرستانهای محمود آباد با ۳۰ کیلومتر ساحل آزاد و بیش از ۱۲۰ راه دسترسی دارای ۱۶ طرح، بابلسر با ۲۷ کیلومتر نوار ساحلی و ۱۳ کیلومتر نوار ساحلی قابل شنا، از شاخصترین شهرستان های مرکزی استان در اجرای این طرح محسوب می شوند.