به گزارش ایرنا، شینا انصاری عصر روز چهارشنبه در بیستوسومین نشست ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار با اشاره به اینکه لازم است به این پدیده یک نگاه بین بخشی داشته باشیم، افزود: ما باید در ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گردوغبار نگاه جامع و اقدامات عملیاتی داشته باشیم.
وی ادامه داد: قدردان اقدامات گذشته هستیم اما لازم است زیرساخت ها فراهم شود تا پایش ها به صورت مستمر انجام گیرد، همچنین دستگاههای دخیل باید به تکالیف قانونی خود پایبند باشند و دبیرخانه در این زمینه بیشتر نقش هماهنگی و پیگیری مصوبات را بر عهده دارد.
انصاری افزود: بسیاری از مصوبات ما برای چندمین بار در جلسات مورد بررسی قرار گرفته و این پذیرفته نیست و دبیرخانه باید برای تحقق این مصوبات بازه زمانی مشخصی را تعیین کند.
معاون رییس جمهور تصریح کرد: دستگاه ها باید مطابق شرح وظایف خود تکالیف محوله را در مدت زمان مشخص شده اجرایی کنند.
انصاری با اشاره به دیدار خود با دبیر اجرایی اسکاپ در جریان یک نشست بین المللی، تاکید کرد: خانم آلیس جاوانا در این دیدار بر توسعه همکاریهای بین المللی در حل پدیده گردوغبار تاکید داشت و ما در جلسه آتی این دبیرخانه توسعه همکاری های بینالمللی را در دستور کار خود قرار خواهیم داد.
وی اظهار کرد: با توجه به اینکه کشور در شرایط سختی قرار دارد اما خود را ملزم به حل مسایل و چالش های مردم در این حوزه میدانیم، به همین دلیل یک طرح پایلوت برای تالاب صالحیه در نظر گرفتیم و ۲ استان البرز و قزوین به صورت مشترک این مساله را پیگیری خواهند کرد.
وی گفت: به پیشنهاد سازمان منابع طبیعی حتما یک بازدید میدانی از پروژههای مهار کانونهای گردوغبار در داخل کشور خواهیم داشت و در این راستا و جهت بهبود شرایط پایش حتما ایستگاههای سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان هواشناسی را نیز توسعه خواهیم داد.
انصاری با اشاره به آلودگی هوای روزهای اخیر تهران اظهار کرد: تهران در چند روز گذشته آلودهترین روزهای تابستان را پشت سر گذاشت، آلودگی هوای زمستان معمولاً منشأ متفاوتی دارد، اما امسال شدت آلودگی هوا در فصل تابستان کمسابقه بوده است، آمار و ارقام دقیق مربوط به شاخصهای کیفیت هوا نیز از سوی مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست اعلام خواهد شد.
وی افزود: در فصل گرم سال، بخش قابل توجهی از آلودگی ناشی از ذرات معلق، تحت تأثیر کانونهای گرد و غبار اطراف تهران است، تالاب صالحیه، منطقه اللهآباد و برخی دیگر از کانونهای گرد و غبار محلی در اطراف تهران، همچنین معادن شن و ماسه و دیگر کانونهای فعال در استانهای تهران و البرز، از جمله منابع ایجاد این ذرات به شمار میروند.
ترابی ادامه داد: با کاهش منابع آبی و افت رطوبت خاک، این مناطق به کانونهای محلی گرد و غبار تبدیل میشوند و در نتیجه، آلودگی ناشی از ذرات معلق در هوای تهران تشدید میشود.
در ادامه بهزاد رایگانی دبیر ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیده گرد و غبار سازمان حفاظت محیط زیست گفت: تالاب صالحیه و اللهآباد به دلیل شدت بالای تولید گرد و غبار در اولویت برنامههای مهار این پدیده قرار گرفته و حذف کانال زهکشی برای احیای تالاب در دستور کار است.
وی با اشاره به نتایج مطالعات انجامشده از خردادماه سال گذشته، گفت: بررسیها نشان میدهد محدوده تالاب صالحیه و اللهآباد یکی از کانونهای اصلی و بحرانی تولید گرد و غبار در کشور است که رویدادهای متعدد با شدت بالا در آن رخ میدهد و جمعیت گستردهای از استانهای البرز، تهران و حتی استانهای قزوین و گیلان را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی افزود: این کانون در روزهای اخیر بار دیگر فعال شده و حجم قابل توجهی از گرد و غبار را وارد کلانشهر کرج کرد که به کاهش محسوس کیفیت هوا منجر شده است.
رایگانی با اشاره به عوامل انسانی مؤثر در تشدید این بحران اظهار کرد: یکی از مهمترین دستکاریهای صورتگرفته در این محدوده، احداث یک کانال زهکشی با هدف جلوگیری از شور شدن اراضی کشاورزی بالادست بوده است. خاکریز ایجادشده در کنار این کانال بعدها به جاده دسترسی تبدیل شد و همین موضوع مسیر طبیعی پخش سیلاب را مسدود کرد.
وی به مصوبات ملی و استانی مرتبط با این موضوع اشاره کرد و گفت: در یازدهمین نشست ستاد ملی گرد و غبار در سال ۱۴۰۱ مقرر شد کارگروه مشترکی با حضور وزارتخانههای نیرو، جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست برای اجرای برنامههای مصوب تشکیل شود که مسئولیت آن بر عهده دفتر تخصصی سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت.
وی افزود: در سیزدهمین نشست ستاد ملی نیز در سال ۱۴۰۲، احداث کانال زهکشی بهعنوان مصداق بارز دستکاری طبیعت مورد توجه قرار گرفت و مقرر شد مطالعات لازم با هدف حذف این کانال ظرف مدت دو ماه انجام شود.
رایگانی تاکید کرد: اجرای عملی مصوبات و رفع موانع ایجادشده در مسیر جریان طبیعی آب، از مهمترین اقدامات برای احیای تالاب صالحیه و اللهآباد و کاهش اثرات گرد و غبار بر مناطق پرجمعیت کشور خواهد بود.
در ادامه صدیقه ترابی، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، با اشاره به سابقه احداث زهکش در محدوده تالاب صالحیه، اظهار کرد: در زمان اجرای این پروژه، شرایط اقلیمی و هیدرولوژیکی منطقه با وضعیت کنونی تفاوت داشت، به دلیل آبگرفتگی گسترده، بالا بودن سطح آبهای زیرزمینی و درخواست بهرهبرداران محلی، وزارت جهاد کشاورزی برای حفظ اراضی کشاورزی، طراحی و اجرای زهکش را در دستور کار قرار داد.
وی افزود: در اوایل دهه ۸۰، کشور دورههای پربارش را تجربه میکرد و افزایش سطح آبهای زیرزمینی موجب ماندابی شدن اراضی شده بود، از این رو، اجرای زهکش بر پایه مطالعات فنی و متناسب با شرایط آن زمان انجام شد.
ترابی با بیان اینکه اکنون شرایط منطقه بهطور کامل تغییر کرده است، گفت: سالهای متوالی خشکسالی، کاهش ورودی رودخانهها، احداث سدها و افت شدید سطح آبهای زیرزمینی، کارکرد این زهکش را دگرگون کرده است بهگونهای که امروز به جای رفع آبگرفتگی، موجب تخلیه اندک آب موجود و تشدید خشکی خاک میشود.
معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: حتی اگر موضوع تالاب صالحیه را کنار بگذاریم، اکنون با کانونهای فعال گرد و غبار مواجه هستیم که سلامت ساکنان استانهای اطراف را تحت تأثیر قرار دادهاند و ضروری است برای مهار این کانونها اقدامات مؤثر و فوری انجام شود.
وی با اشاره به آمادگی وزارت نیرو برای بازنگری در محدوده بستر تالاب، اظهار کرد: لازم است آخرین وضعیت منابع آبی و شرایط تالاب مبنای تصمیمگیری قرار گیرد و تیمهای فنی نیز پس از بررسیهای کارشناسی، نظر نهایی خود را درباره راهکارهای احیای منطقه ارائه کنند.
ترابی تأکید کرد: امروز مساله اصلی، مدیریت کانونهای گرد و غبار است و اگر بررسیهای فنی نشان دهد حذف زهکش میتواند به احیای رطوبت خاک و کاهش گرد و غبار کمک کند، این اقدام باید بدون اتلاف زمان در دستور کار قرار گیرد و مشمول مرور زمان نشود.
در ادامه، سحر تاجبخش رئیس سازمان هواشناسی کشور نیز با اشاره به تأثیر مداخلات انسانی بر تشدید مخاطرات هواشناسی اظهار کرد: برخلاف مخاطرات زمینشناسی که شکلگیری آنها ممکن است میلیونها سال زمان ببرد، مخاطرات هواشناسی میتوانند در مدت بسیار کوتاهی تحت تأثیر اقدامات انسانی قرار گیرند.
وی با بیان اینکه عوامل مختلفی در بروز این شرایط نقش دارند، افزود: بدون تردید مسائل دیگری نیز در ایجاد وضعیت کنونی مؤثر بودهاند، اما نمیتوان نقش این مداخلات انسانی را در تشدید بحران نادیده گرفت.