به گزارش خبرنگار رادیو و تلویزیون ایرنا، برنامه «ایرانیا»، تولیدشده در مجموعه فرهنگی عاشورایان اصفهان و تهیهشده در مرکز رسانه امید، با محوریت گفتوگوی نوجوانان درباره آینده ایران و مسیر رسیدن به ایران ۱۴۴۰، از شبکه امید پخش شد.
به همین بهانه با وحید ملتجی کارگردان این برنامه، درباره ایده شکلگیری «ایرانیا»، نگاه برنامه به نوجوان و ضرورت میدان دادن به این نسل گفتوگو کردهایم.
شکلگیری ایده «ایرانیا»
وحید ملتجی درباره ایده شکلگیری این برنامه اظهار کرد: «ایرانیا» ادامه مسیری است که چند سال پیش با عنوان «آیین عشقبازی» آغاز شد و امسال با ساختار و عنوان جدید ادامه پیدا کرد. از ابتدا، نوجوان محور اصلی برنامه بوده و امسال این ایده کاملتر شده است؛ بهگونهای که نوجوان فقط مخاطب نیست بلکه کنشگر اصلی برنامه است.
وی گفت: نوجوانهایی که در «ایرانیا» حضور دارند، شخصیتهای واقعی هستند و آنچه در برنامه میبینیم، حاصل گفتوگوها، دغدغهها و زیست واقعی آنهاست. این برنامه نیز محصول مجموعه فرهنگی عاشوراییان اصفهان است که حدود سه دهه در حوزه فعالیتهای فرهنگی و تربیتی نوجوانان تجربه دارد.
ملتجی درباره علت اینکه نوجوانان را به عنوان راوی اصلی برنامه انتخاب کردهاند، توضیح داد: ما امروز در مقطع مهمی از تاریخ کشور قرار داریم؛ مقطعی که آن را فصل جدید انقلاب اسلامی میدانم؛ فصلی که بیش از هر چیز، ماهیتی فرهنگی، هویتی و تمدنی دارد. ما در «ایرانیا» تلاش کردیم این اتفاق بزرگ را از زاویه نگاه نوجوان ببینیم؛ اینکه نوجوان ایران را در افق ۱۴۴۰ چگونه تصویر میکند و برای رسیدن به آن آینده، چه مسئولیتی برای خودش قائل است. برنامه فقط به ترسیم آینده اکتفا نمیکند بلکه از نوجوان میخواهد درباره مسیر رسیدن به آن آینده هم فکر کند.
هدف، شکلگیری گفتمان است
کارگردان «ایرانیا» درباره ساختار برنامه گفت: در برنامه هر قسمت با موضوعی مشخص آغاز میشود و گروههای نوجوان ۲۴ ساعت فرصت دارند دیدگاه خود را در قالب یک ویدیوی کوتاه بیان کنند. سپس همین ویدیوها مبنای گفتوگو و نقد میان گروهها قرار میگیرد. در «ایرانیا» هدف اصلی تولید یک ویدیو نیست؛ هدف، شکلگیری گفتوگو درباره آینده ایران و ایجاد یک گفتمان میان نوجوانان است.
وی درباره چالشهای کار با نوجوانها بیان کرد: مهمترین چالش در کار با نوجوان، جدی گرفتن آنهاست. نوجوان نه کودک است که بتوان با نگاهی فانتزی و سادهانگارانه با او مواجه شد، نه بزرگسال؛ اما فاصلهاش با بزرگسالی آنقدر کم است که الگوهایش را در بزرگسالان جستوجو میکند. بنابراین مسائلش واقعی است و باید واقعی دیده شود. در عین حال، این جدی بودن نباید مانع صمیمیت شود؛ بلکه ترکیب این دو، یعنی جدی گرفتن مسائل نوجوان در کنار برقراری ارتباطی صمیمانه و راحت، همان نقطهای است که ارتباط واقعی شکل میگیرد و ظرفیت بزرگی در این نسل آزاد میشود.
نگاه ما به نوجوان از بالا به پایین بوده است
ملتجی با اشاره به غیبت جدی نوجوان در عرصههای مختلف کشور اظهار کرد: سالهاست که ما از مسئله نوجوان دور شدهایم و این بزرگترین ضعف ماست. نتوانستیم میدان نقشآفرینی درستی برای نوجوان طراحی کنیم و همواره نگاهمان به او نگاهی از بالا به پایین بوده؛ نگاهی کودکانه. همین واژه «کودک و نوجوان» هر جا که آمده ماجرا را خراب کرده و همه چیز را در سطح کودک نگه داشته است. در نتیجه، ظرفیت عظیم نوجوان در کشور آزاد نشده است.
وی گفت: بخشی از مهاجرت و بخشی از دل ندادن نوجوانان به این دلیل است که ما میدان واقعی به آنها نمیدهیم اما هر جایی که نقشآفرینی جدی و واقعی بوده، نتایج خیرهکنندهای دیدهایم؛ در دوران دفاع مقدس، وقتی نوجوان جدی گرفته شد، حضورش پررنگ و تأثیرگذار شد تا جایی که آمار رزمندگان از رده سنی نوجوان شگفتانگیز بود اما هرچه جلوتر آمدیم، این جایگاه عقبتر رفته است.
کارگردان «ایرانیا» افزود: باید بخشی از اداره جامعه و پیشبرد امور، در قالبهای مشخص، به نوجوان واگذار شود. اگر این اتفاق بیفتد، میتوانیم به آیندهای روشنتر امیدوارتر باشیم.
ملتجی بیان کرد: وقتی فرصتی همچون برنامه «ایرانیا» ایجاد میشود و به نوجوان میگوییم میدان دست توست، میبینیم که هنوز برخی محدودیتهای ذهنی مانع رهاشدن واقعی آنها میشود. این زمان میبرد تا نوجوان بتواند خودش را آزاد کند و در حوزه خیالپردازی و طراحی آینده به شکل واقعی ظاهر شود.