10:53 - 1405/05/11
کد خبر: 86225685
هند در سودای تبدیل شدن به گزینه سوم «آ. سه. آن» میان آمریکا و چین

تهران-ایرنا- در حالی که رقابت ژئوپلیتیکی میان آمریکا و چین در جنوب شرق آسیا تشدید شده است، تحلیلگران معتقدند که هند می‌کوشد با تکیه بر تجارت، همکاری‌های دفاعی، فناوری و امنیت دریایی، خود را به‌عنوان شریکی مکمل برای کشورهای «آ. سه. آن» معرفی کند؛ هرچند دهلی‌نو همچنان فاصله قابل توجهی با نفوذ اقتصادی پکن و نقش امنیتی واشنگتن دارد.

به گزارش روز یکشنبه گروه آسیا-اقیانوسیه ایرنا، تحلیلگران معتقدند کشورهای جنوب شرق آسیا بیش از گذشته به هند به‌عنوان یک بازار جایگزین، تأمین‌کننده تسلیحات و شریک فناوری نگاه می‌کنند؛ این در حالی است که چین و ایالات متحده برای نفوذ منطقه‌ای رقابت می‌کنند. به نوشته این روزنامه، هند می‌داند که نه می‌تواند از نظر تجاری با چین رقابت کند و نه جایگزین چتر امنیتی آمریکا شود، اما تلاش دارد فضایی برای مانور کشورهای منطقه، بدون وادار کردن آنها به انتخاب میان دو قدرت، فراهم کند.
روزنامه «ساوث چاینا مورنینگ پست» در گزارشی نوشت در همین راستا، سوبرامانیام جایشانکار، وزیر امور خارجه هند، در نشست‌های اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا «آ. سه. آن» در مانیل بر ضرورت تعمیق همکاری‌ها برای «کاهش ریسک و تنوع‌بخشی» تأکید کرد و گفت که امنیت انرژی، امنیت غذایی، سلامت عمومی و تجارت دریایی در «دوران بی‌ثباتی و اختلال» با چالش‌های فزاینده‌ای روبه‌رو هستند و تنها از طریق همکاری می‌توان به آینده‌ای باثبات‌تر دست یافت.
این گزارش می‌افزاید که دهلی‌نو همزمان تلاش کرده است همکاری‌های اقتصادی خود با آ. سه. آن را نیز گسترش دهد و مذاکرات برای ارتقای توافق تجارت آزاد کالا میان دو طرف را پیش ببرد. با این حال، وزارت بازرگانی و صنایع هند اعلام کرد که حجم تجارت دوجانبه هند و آ. سه. آن در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ حدود ۱۲۸ میلیارد دلار رسید که همچنان فاصله زیادی با تجارت بیش از یک تریلیون دلاری چین با این بلوک دارد.
به نوشته ساوث چاینا مورنینگ پست، تحلیلگران بر این باورند که راهبرد هند بر ترکیب دیپلماسی با تجارت، صادرات تسلیحات و همکاری‌های دریایی استوار است تا یک گزینه‌ سوم، فراتر از دوگانه آمریکا و چین، در اختیار کشورهای جنوب شرق آسیا قرار دهد. آرویند راج، پژوهشگر مرکز مطالعات چندجانبه‌گرایی در «دانشکده مطالعات بین‌المللی اس. راجاراتنام» (RSIS) سنگاپور، این رویکرد را «جست‌وجوی منافع متقابل» توصیف کرده و گفته است که محیطی چندقطبی‌تر، فضای انتخاب و مانور بیشتری برای کشورهای آ. سه. آن ایجاد می‌کند.



دیدار «سوبرامانیام جایشانکار»، وزیر خارجه هند، با همتایان خود از کشورهای عضو آ. سه. آن در فیلیپین در ۲۲ ژوئیه (۳۱ تیر)

در حوزه دفاعی نیز، سفر اخیر نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، به اندونزی به امضای قرارداد فروش موشک‌های مافوق صوت «براهموس» که به‌طور مشترک توسط هند و روسیه توسعه یافته‌اند و موشک‌های هوابه‌هوای «آسترا» ساخت هند منجر شد. به گفته پوجا بهات، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه «او. پی. جیندال»، این همکاری‌ها علاوه بر توسعه تجارت، نوعی «پیام راهبردی» است که نشان می‌دهد هند تنها به دیدارهای دیپلماتیک بسنده نمی‌کند و توان ارائه تجهیزات دفاعی را نیز دارد.
با این حال، جوان لین، پژوهشگر مؤسسه «آی‌اِس‌ای‌اِی‌اِس» (ISEAS)، تأکید کرد که فروش تسلیحات به‌تنهایی برای تقویت روابط هند و آسه‌آن کافی نیست و دهلی‌نو باید در حوزه‌های تجارت، امنیت دریایی، اتصال منطقه‌ای، فناوری و زنجیره‌های تأمین نیز دستاوردهای ملموس ارائه دهد. او افزود که جذابیت هند بیشتر به‌عنوان شریکی برای ایجاد توازن و تنوع‌بخشی است، نه جایگزینی برای چین یا آمریکا.
پوجا بهات نیز اظهار داشت که هند هنوز راه زیادی در پیش دارد تا بتواند از نظر حجم سرمایه، میزان تجارت و سرعت اجرای سیاست‌های دولت‌محور با چین برابری کند. با این حال، شریستی پوخرم، پژوهشگر مدعو «اندیشکده بنیاد هند» معتقد است که مزیت‌های قدرت نرم بر جذابیت هند افزوده است. او به پروژه‌های مرمت آثار تاریخی با حمایت مالی دهلی‌نو، از جمله معبد انگکور وات در کامبوج و مجموعه معابد مای‌سون در ویتنام، اشاره کرد و گفت این اقدامات نمونه‌ای از رویکردی است که قدرت نرم را بر پایه پیوندهای تمدنی مشترک، نه نفوذ مبتنی بر منافع صرف، ایجاد می‌کند.
اگرچه هند هنوز از نظر حجم تجارت، سرمایه‌گذاری و نفوذ اقتصادی با چین فاصله قابل توجهی دارد، اما با تکیه بر استقلال راهبردی، همکاری دفاعی، پیوندهای فرهنگی و تلاش برای تنوع‌بخشی به زنجیره‌های تأمین، می‌کوشد جایگاهی متمایز در راهبرد کشورهای آ. سه. آن به دست آورد؛ هرچند موفقیت این رویکرد در نهایت به توان دهلی‌نو در تحقق وعده‌های اقتصادی و توسعه‌ای وابسته خواهد بود.