به گزارش ایرنا از روابطعمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، چهارمین نشست از سلسلهنشستهای متنخوانی «مروری بر متون برگزیده ادب فارسی» با حضور اکبر ثبوت، پژوهشگر تاریخ و فلسفه اسلامی، دوشنبه ۱۲ مرداد در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.
اکبر ثبوت در این نشست با ادامه خوانش و شرح ابیاتی از باب نخست «بوستان سعدی» با عنوان «در عدل و تدبیر و رای»، دیدگاههای سعدی درباره ناپایداری قدرت، ماندگاری نام نیک، ارزش احسان و نیکوکاری، مسئولیت صاحبان قدرت در برابر مردم و پرهیز از زورگویی به ناتوانان را بررسی کرد.
ثبوت در آغاز سخنان خود، با خواندن ابیات «شنیدم که بگریست سلطان روم...» و حکایت گفتوگوی پادشاه روم با دانشمندی فرزانه، گفت: سعدی به فرمانروایان یادآوری میکند که جهان و حکومت ماندگار نیست و اندوه حفظ قدرت، سرانجامی جزء فرسودگی ندارد.
وی با اشاره به ابیات «مشقت نیرزد جهان داشتن / گرفتن به شمشیر و بگذاشتن» افزود: از نگاه سعدی، به دست آوردن جهان با شمشیر و رها کردن آن در پایان زندگی، ارزش آن همه رنج و خونریزی را ندارد و هیچ سلطنتی جز فرمانروایی خداوند پایدار نیست.
این پژوهشگر تاریخ و فلسفه اسلامی در ادامه، با خواندن ابیات «وز آن کس که خیری بماند روان / دمادم رسد رحمتش بر روان» گفت: آنچه انسان را جاودانه میکند، قدرت و ثروت نیست، بلکه خیری است که از او برای مردم باقی میماند. سعدی انسان را به برجای گذاشتن اثری ماندگار و سودمند برای جامعه دعوت میکند.
ثبوت در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به ابیات «گرفتم کز افتادگان نیستی / چو افتاده بینی چرا نیستی؟» اظهار کرد: «بیاعتنایی به رنج افتادگان، با انسانیت سازگار نیست و سعدی مخاطب خود را به یاری ناتوانان و مسئولیتپذیری در برابر آنان فرا میخواند.»
تاکید معاون امور فرهنگی بر لزوم نقشآفرینی صنعت چاپ در بازارهای فرامرزی
معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آیین تجلیل از مدیرعامل مجتمع چاپ «هودیس پارس» با تاکید بر لزوم حضور فعالان حوزه چاپ در عرصههای جهانی و بازارهای منطقهای، زیست اخلاقی و موفقیت ساختارمند واحدهای صنعتی را بازوی توانمند رونق اقتصاد و فرهنگ کشور دانست.
به گزارش روابط عمومی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ محسن جوادی، در این نشست با اشاره به پیشینه ارزشمند و توانمندیهای بومی صنعت چاپ در کشور اظهار کرد: نگاه ما به حوزه چاپ باید فراتر از مرزهای جغرافیایی کشور باشد؛ چراکه معتقدم بازار داخلی به تنهایی برای رشد و پویایی این صنعت ریشهدار، کافی نیست و نیازمند برنامهریزی هدفمند برای ورود مقتدرانه به بازارهای صادراتی و بینالمللی هستیم.
معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تشریح موانع موجود در مسیر صادرات محصولات چاپی افزود: اگرچه مسیرهای جدیدی برای حرکت رو به جلوی صنعت چاپ گشوده شده، اما کار در تراز جهانی همچنان با چالشهایی روبهروست که امیدواریم با همافزایی دستگاهها بهزودی رفع شود.
وی با ارائه پیشنهادی عملیاتی جهت معرفی ظرفیتهای این بخش گفت: شایسته است فعالان و صنعتگران حوزه چاپ در هفتههای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور حضور فعال داشته باشند تا این صنعت در کنار بخشهای هنری، کتاب و مکتوبات بهدرستی به مخاطبان جهانی معرفی شود؛ اقداماتی نیز در این راستا آغاز شده است.
جوادی با نام بردن از کشورهای همسایه به عنوان اولویتهای نخست صادراتی تصریح کرد: روسیه و ترکمنستان میتوانند گامهای آغازین ما در مسیر توسعه همکاریهای بینالمللی صنعت چاپ باشند. اساساً بهرهگیری از فرصتهای منطقهای و فرامرزی، یکی از اصلیترین کلیدهای توسعه پایدار این صنعت است.
وی در ادامه به ارزیابی وضعیت چاپ در استانهای مختلف پرداخت و عنوان کرد: در شرایطی که در برخی مناطق کشور وضعیت مطلوبی داریم، در برخی شهرستانها همچنان چالشهایی به چشم میخورد. با این حال تلاشها ادامه دارد و امیدواریم بهزودی خبرهای نویدبخشی در حوزه نشر و چاپ کشور منتشر شود. شرایط کنونی برای فعالان این عرصه آسان نیست، اما امیدواریم با عبور از سختیها، گشایشهای جدیتری رخ دهد.
وی کارآفرینی را یکی از بنیادینترین معیارهای ارزیابی واحدهای برگزیده دانست و خاطرنشان کرد: مجموعههای پویا همواره اشتغالزایی را در اولویت قرار میدهند و هودیس پارس نیز در این زمینه کارنامه قابل دفاعی دارد. این نشست در حقیقت ادای احترام به چنین رویکرد سازندهای است.
جوادی از تدارک گسترده برای پاسداشت روز ملی صنعت چاپ خبر داد و گفت: شخص وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز نگاهی راهبردی به این حوزه دارند و معتقدند رکود در صنعت چاپ، مستقیما پویایی سایر صنایع را تحتالشعاع قرار میدهد. این صنعت نقش بیبدیلی در ارتقای جلوه بصری و معرفی شایسته کتاب و آثار فرهنگی ایفا میکند.
تبیین جایگاه چاپ به عنوان حلقه وصل فرهنگ، صنعت و تجارت
عباس زارع، مدیرکل دفتر امور چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در این نشست با تبیین رویکرد حاکمیتی به این حوزه بیان کرد: چاپ را نباید صرفا مقولهای فرهنگی دانست؛ بلکه سیاستگذاری دولت بر مبنای ماهیت سهگانه فرهنگی، صنعتی و بستهبندی این حوزه استوار است. چاپ به عنوان حلقه اتصال میان زنجیره نشر، صنایع بستهبندی و توسعه صادرات غیرنفتی عمل میکند.
وی با ستودن ایستادگی فعالان این حوزه در بحرانهای اقتصادی یادآور شد: دستاندرکاران این صنعت با وجود نوسانات شدید و کمبود جدی مواد اولیه، تعهد خود را به نظام تولید حفظ کردند و مانع از توقف چرخهای این صنعت حیاتی شدند.
زارع از اقدامات تازه برای معرفی ظرفیتهای داخلی در خارج از کشور خبر داد و گفت: کتابچه جامع معرفی توانمندیهای صنعت چاپ ایران به سه زبان فارسی، انگلیسی و عربی تدوین و به سازمان توسعه تجارت ارسال شده است تا مسیر حضور فعالان داخلی در بازارهای صادراتی تسهیل شود.
وی با پذیرش برخی کاستیها در حوزه سختافزاری عنوان کرد: هرچند بدنه اصلی این صنعت وابسته به ماشینآلات است و شاید هنوز با استانداردهای طراز اول جهان فاصله داشته باشیم، اما همت والای صنعتگران ما موجب شده که ایران به عنوان یکی از قطبهای قدرتمند چاپ در خاورمیانه شناخته شود. امروز بخش عمدهای از نیازهای داخلی در درون مرزها تامین شده و صادرات چاپی رو به رشدی داریم.
مدیرکل دفتر چاپ وزارت فرهنگ با تاکید بر رویکرد تسهیلگرانه این دفتر افزود: مبنای فعالیت ما در وزارتخانه، مانعزدایی و گرهگشایی از کار چاپخانهداران است.
وی با تبریک افتخارآفرینی مجموعه هودیس پارس گفت: امسال برای نخستین بار در ارزیابیهای روز صنعت و معدن، صنعت چاپ در گروه صنایع چرمی و سلولزی رتبه برتر را کسب کرد و مجتمع هودیس پارس با ایجاد اشتغال مستقیم برای نزدیک به ۳۰۰ نفر، موفق به دریافت این عنوان ارزشمند شد. امیدواریم این دستاورد، انگیزهای برای دیگر مجموعههای چاپی در سالهای آینده باشد.
این مراسم با اهدای لوح تقدیر مشترک از سوی محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بابک عابدین، رئیس اتحادیه چاپخانهداران تهران به هومن محمدی به پایان رسید.
جای دختران بدسرپرست در ادبیات داستانی ما خالی است
به گزارش روابطعمومی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ در نشست هسته علمی شورای هماهنگی پاسداشت زبان فارسی، غلامرضا طریقی مدیرکل دفتر ادبیات و زبان فارسی و دبیر شورای هماهنگی پاسداشت زبان فارسی، به همراه حمیدرضا نمازی نماینده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سامان رحمانی نماینده وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، و سیدمهدی باقریان نماینده وزارت آموزش و پرورش، درباره مهمترین دغدغهها، ظرفیتها و برنامههای ایجابی حوزه پاسداشت زبان فارسی به گفتوگو و تبادل نظر پرداختند.
بررسی زمینههای برگزاری برنامههای مشترک ادبی میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، گفتوگو درباره سازوکارهای دیجیتالسازی و استانداردسازی متون زبان و ادب فارسی در عصر هوش مصنوعی و نیز توسعه پژوهشهای مسئلهمحور در حوزه زبان فارسی، از مهمترین محورهای این نشست بود.
همچنین در این جلسه، نکات تکمیلی صورتجلسه نخستین نشست شورای هماهنگی پاسداشت زبان فارسی بررسی، دریافت و مقرر شد مهمترین مسائل کلان علمی و رویکردهای ایجابی حوزه پاسداشت زبان فارسی، پس از جمعبندی در دبیرخانه شورا، برای بررسی، تصمیمگیری و تصویب در دومین نشست شورای هماهنگی پاسداشت زبان فارسی ارائه شود.
هسته علمی شورای هماهنگی پاسداشت زبان فارسی با هدف بهرهگیری از ظرفیتهای علمی دستگاههای عضو شورا، بررسی مسائل راهبردی و ارائه پیشنهادهای کارشناسی در حوزه پاسداشت و تقویت زبان فارسی تشکیل شده و نقش مشورتی در فرایند تصمیمسازی شورای هماهنگی پاسداشت زبان فارسی بر عهده دارد.
داستانی که از یک نمایش متولد شد
سومین جلسه از سلسله جلسات «بوته نقد؛ باشگاه نقد کتاب و کتابگردی» که به نقد و بررسی کتاب «زیبا صدایم کن» نوشته فرهاد حسنزاده و اقتباس سینمایی آن ساخته رسول صدرعاملی اختصاص داشت، یازدهم مرداد ۱۴۰۵ به همت خانه کتاب و ادبیات ایران و با همکاری دفتر ادبیات و زبان فارسی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سالن غدیر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد. در این نشست، فرهاد حسنزاده نویسنده کتاب، انسیه موسویان و کبری بابایی دبیر نشست حضور داشتند و اعضای نوجوان باشگاه «بوته نقد»، در حضور شماری از نویسندگان و والدین، به نقد و بررسی کتاب و فیلم «زیبا صدایم کن» پرداختند.
حسنزاده در این جلسه پس از پخش فیلم و شنیدن تعدادی از نقدهای نوجوانان در باشگاه «بوته نقد» نسبت به کتاب و فیلم «زیبا صدایم کن»، از روند شکلگیری رمان «زیبا صدایم کن» گفت: بعد از رمان «هستی» برای مراسمی به یک مجتمع نگهداری دختران بیسرپرست و بدسرپرست دعوت شدم. در آنجا لوح تقدیر برگزیده شدن کتابم به داوری اعضای آن مجموعه را از یک نوجوان گرفتم. همه چیز آن مراسم حتی پذیرایی به شیوه خودشان و خاکی بود. بعد از آن یکبار دیگر هم دعوتم کردند و نمایشی از وضعیت خودشان در آن جلسه اجرا کردند. من به شدت متاثر شدم و با خودم گفتم چقدر جای این دختران در ادبیات داستانی ما خالی است و کاش میتوانستم داستانی بنویسم و آنها را در دل داستانها وارد کنم.
حسنزاده افزود: لزوما نوشتن یک داستان از یک نقطه یا یک ایده شروع نمیشود. گاهی چندین فکر و ایده دستبهدست هم میدهند تا یک اثر خلق شود. یکی دیگر از چیزهایی که در شکلگیری رمان «زیبا صدایم کن» موثر بود، خواندن یادداشتی از رضا کیانیان بود که نوشته بود در بیمارستان روانی، بیماری او را کشیده کنار و گفته من دیوانه نیستم، بچههایم برای بالا کشیدن ارث و میراث مرا اینجا انداختهاند. این ایده که آدمی دیوانه نباشد ولی جای آنها قرار بگیرد، برایم خیلی جالب بود. در ادبیات بزرگسال شاید چنین چیزی باشد، ولی در ادبیات نوجوان جای آن خالی بود.
نویسنده کتاب «زیبا صدایم کن» ادامه داد: تهران در این داستان حکم یک شخصیت را دارد. مسیری که زیبا و پدرش از جنوب تهران تا شمال تهران حرکت میکنند، همان خط داستانی ماست. در این مسیر همه چیز را میبینیم؛ فقر، غنا، مغازهها، پارک، دستفروشها و... این مسیر تجربه شخصی خود من بود. زمانی خانهام سمت میدان راهآهن بود و محل کارم شمال تهران؛ هر روز سوار اتوبوس میشدم و این مسیر را طی میکردم. در اتوبوس تعداد زیادی تیپها، شخصیتها و موقعیتهای خاص داستانی را میدیدم. در نهایت همه اینها و چیزهای دیگری که خیلی یادم نیست دستبهدست هم دادند تا رمان «زیبا صدایم کن» نوشته شود.
حسنزاده درباره انتخاب اسم کتاب اشاره کرد: در ذهنم بود که اسمش را بگذارم «یک روز زیبا»؛ ایهام داشت، اما خیلی جذاب نبود. همانوقت مجلهای با من مصاحبه کرد و پرسید شخصیتها چقدر روی نویسنده تاثیر میگذارند؟ گفتم «زیبا با اینکه وجود خارجی نداشت، چند جا من را به گریه انداخت.» تیتر مصاحبه شد «زیبا صدایم کن» و من همان را برای نام کتاب برگزیدم.
طنز تلخ، نمادها و شهری که در داستان بدل به شخصیت شد
موسویان پس از شنیدن نقدهای نوجوانان باشگاه «بوته نقد» گفت: برای من جالب بود که شان نزول نگارش این رمان را از زبان خود فرهاد حسنزاده بشنوم. نقدهای بچهها خیلی خوب بود. من تمام آنها را خواندهام. در نقدها سعی کرده بودند احساسی برخورد نکنند و اگر جمله کلی میگفتند، برایش دلیل میآوردند. هم ساختاری نقد کرده بودند و هم محتوایی؛ هم به درونمایه و پیامهای غیرمستقیم داستان اشاره کرده بودند، هم به شخصیتپردازی، توصیف، فضاسازی، شروع و پایانبندی. بعضیشان حتی پا را فراتر گذاشته بودند و نمادهای داستان را هم درآورده بودند؛ مثلا اینکه جرثقیل در داستان میتواند نماد چه چیزی باشد.
وی افزود: یکی از بچهها طنزهای کتاب را دستهبندی کرده بود و طنزهای کلامی را جدا کرده بود. حسنزاده در عین اینکه کارهای رئال اجتماعی مینویسند، طنزپرداز هم هستند. این طنز تلخ را در «هستی» هم دیده بودیم. طنز در این کتاب حکم چاشنی را دارد و تلخی ماجرا را میگیرد.
فیلم سنخیتی با کتاب نداشت
در ادامه این نشست خرامان، نویسنده و فعال ادبیات کودک و نوجوان، با انتقاد از کیفیت اقتباس «زیبا صدایم کن» گفت: فیلم سنخیتی با کتاب نداشت. وقتی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان قرار است فیلمی بسازد، باید کارگردان و بازیگران درجهیک برای آن انتخاب کند.
حسنزاده در پاسخ به این انتقاد، با اشاره به سرگذشت فیلمنامه این اثر گفت: اولین فیلمنامه را اصغر عبداللهی نوشتند. بعد از ایشان فیلمنامه دوم را کامبوزیا پرتویی نوشتند که ایشان هم فوت کردند. انگار قضیه نفرین شده بود. در نهایت رسول صدرعاملی از من خواست تا خودم فیلمنامه را بنویسم.
این نویسنده در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ترجمههای کتاب «زیبا صدایم کن» به زبانهای دیگر گفت: این کتاب تا بهحال به زبان ارمنی، ترکی استانبولی و عربی ترجمه شده و اخیرا هم به ژاپنی و چینی در حال انتشار است. ناشر چینی دو نکته داشت؛ یکی اینکه میگفت این کتاب برای نوجوان است و ما نیاز داریم تصویر داشته باشد و بعد هم درباره اسم کتاب پرسید که یعنی چه؟ همانطور که بچهها گفتند، اسم کتاب سه جور خوانده میشود. این ایهام در زبان ما یک ارزش است، اما در ترجمه ممکن است از دست برود. ما انتخاب عنوان را به اختیار خودشان گذاشتیم. ناشر چینی گفت ما با فرهنگ ایران آشنا نیستیم و دوست داریم لااقل چهار پنج فریم تصویر برای این کتاب داشته باشیم که یک تصویرگر ایرانی این کار را برایشان انجام داد.