به گزارش روز دوشنبه خبرنگار سیاسی ایرنا، «معصومه ابتکار» رئیس پیشین سازمان محیط زیست روز دوشنبه در مراسم یادبود شهید «منصوره رئیسقاسم» همسر شهید کمال خرازی رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی در موسسه مطالعات و تحقیقات زنان ضمن گرامیداشت و یاد و خاطره تمام شهدای انقلاب اسلامی، گفت: این نشست برای کسب معرفت و درک مقام والای شهید «منصوره رئیسقاسم» است؛ مقامی که در قرآن آمده است که «فکر نکنید اینها امواتاند، بلکه زندهاند».
وی با اشاره به خدمات کمنظیر شهید رئیسقاسم به جامعه، گفت: ویژگی که شهید دارد این است که در کنار غم از دست دادن، شوقی هم وجود دارد. ما فقط در دوران دفاع مقدس ۱۷ هزار زن شهید و جانباز داریم اما با وجود تعداد بالای آنها بسیار کم از این زنان یاد میشود.
ابتکار یادآور شد: من با وجود اینکه هشت سال همکار همسر منصوره خانم، بودهام اما متأسفانه توفیق آشنایی و ارتباط بسیار زیادی با شهید کمال خرازی نداشتم؛ اما میخواهم به سه نکته اشاره کنم که از شهید رئیس قاسم مشاهده کردهام و تجربه شخصی من است: نخست، تواضع و بزرگواری او بود؛ تواضع و بزرگواری بیحد منصوره خانم باعث شده بود که ما از خدمات و فعالیتهای وی خبر نداشته باشیم. دوم، ادب و برخورد بسیار محترمانه و مؤدبانه وی بود. و در نهایت، آنچه به نظرم بسیار مهم میرسد، "آغوش گرم" وی است؛ آغوش گرم ویژگی مهمی است که میتواند میزان قدرت روح و توانایی ارتباط عاطفی فرد را نشان دهد.
معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور در دولت دوازدهم ادامه داد: شهید دکتر کمال خرازی طی سالهای زندگی خود سوابق متعددی داشتند؛ از جمله نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل، ریاست بخش تبلیغات شورای عالی دفاع در دوران دفاع مقدس، معاونت وزیر خارجه و در دوره ریاستجمهوری آقای خاتمی، هشت سال وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بودند. خانم رئیسقاسم در تمام این مراحل بسیار دشوار، کنار شهید خرازی بود و از سوی دیگر، دکتر خرازی نیز در طول هشت سال دولت خاتمی، نگاه بسیار تخصصی و عالمانهای نسبت به موضوعات داشتند، استاد تعلیم و تربیت و روانشناسی بودند؛ به همین سبب توانستند به شکلی بسیار زیبا، دو موضوع دیپلماسی و سیاست خارجی را با تسلط خود بر مسائل آموزشی، کنار هم قرار دهند. علاوه بر این، دکتر خرازی از درک و فهم معنوی بسیار بلندی برخوردار بودند که عمق وجودی او را نشان میداد و این ویژگی در دوران دولت اصلاحات نیز کاملاً مشهود بود.
ابتکار خاطرنشان کرد: شخصیت تأثیرگذار شهید «منصوره رئیسقاسم» در تمامی این مراحل، موجب میشود که شهید خرازی را به نوعی "شهید صلح" بدانیم؛ چرا که وی در زمانی که برای صلح تلاش میکردند و در شورای راهبردی سیاست خارجی فعالیت داشتند، به دست موشکهای آمریکایی و اسرائیلی شهید شدند. شاید فعالیتهای وی، مقدماتی برای تفاهمنامه عزتمندانهای بود که توسط ریاست محترم جمهوری ما و رئیسجمهور آمریکا امضا شد. از این جهت، به پاس تلاشهایی که شهید خرازی بهویژه در دوره "گفتگوی تمدنها" در دوران ریاستجمهوری آقای خاتمی داشتند، میتوان شهید خرازی را به عنوان "شهید صلح" نام برد. همچنین همسر وی که خدمات اجتماعی، فرهنگی و معنوی بسیار والایی برای جامعه ما داشتند، مورد ارج است.
اعوانی: از شهید رئیسقاسم در زمینه حکمت عملی بسیار آموختم
«شهین اعوانی» عضو هیات علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران دوست «شهید منصوره رییسقاسم» در ادامه با ذکر خاطراتی را از شهید رئیس قاسم، گفت: در سال ۲۰۰۲، پس از تلاشی چند ساله، موفق شدم مقدمات آن را فراهم آورم تا به خانم پروفسور شیمیل، عنوان دکتری افتخاری از سوی ایران اعطا شود. این فعالیتها به ثمر نشست و خانم شیمیل به میزبانی دانشگاه الزهرا وارد ایران شدند. در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، به میزبانی پژوهشگران حوزه مولانا و متخصصان ادبیات فارسی، مراسمی برگزار شد. در این مراسم، شیمیل سخنرانی درباره حضرت مولانا در کتابخانه مرکزی کردند. در حین سخنرانی، به من اطلاع دادند که خانم وزیر خارجه در حال ورود به جمع است. وقتی به خانم شیمیل اطلاع دادم، وی در گوش من گفتند: «قرار بود این سفر سیاسی نباشد.»
اعوانی ادامه داد: زمانی که خانم منصوره با حجاب کامل، چادر و ظاهری بسیار مرتب وارد جمع شدند. در همان پنج دقیقه نخست که وی با خانم شیمیل گفتگو کردند، خانم شیمیل در گوش من گفت: «وزیر خارجه ایران را با یوشکا فیشر مقایسه کن، وزیر خارجه ایران همسرش را فرستاده است تا به ملاقات من بیاید اما من حتی شرمندهام که نام یوشکا فیشر را میبرم» از آن پس، شهید رئیس قاسم به دوست مشترک ما تبدیل شد. آشنایی نخست با خانم رئیسقاسم، به یک دوستی مستمر و ۲۳ ساله منجر شد. من با عیان دیدم که این خانم، بدون هیچ تشریفات یا پروتکل سیاسی و با نهایت خلوص نیت، میزبانی خانم شیمیل را با تمام وجود پذیرفت و تا آخرین لحظات پروازشان با وی همراه بود.
اعوانی افزود: یکبار شهید منصوره رییسقاسم به دیدن من آمد و گفت: «میخواهم موضوعی را با شما در میان بگذارم که شما میتوانید به راحتی به من پاسخ منفی دهید.» بنده پاسخ دادم که «بفرمایید، در خدمت هستم.» منصوره خانم گفت «میخواهم فعالیت متنخوانی را با شما آغاز کنم.» او برای من بسیار ارزشمند بود؛ بنده این انتظار را از وی داشتم. گفتم: «حتما، بسیار خوب.» با توجه به اینکه فکر میکردم شاید با روحیه وی سازگار باشد، کتاب «گلشن راز» را پیشنهاد دادم. وی ۲۰ صفحه نخست را مطالعه کردند اما گفتند: «این متن را خواندهام و به سختی متوجه معنای آن میشوم، میخواهم کسی برای من تفسیر کند.» و من پیشنهاد دادم اگر علاقهمند هستند من برای شما تفسیر میکنم اما او گفت «اینکه من شما را برای خود بخواهم، بیانصافی است؛ چرا که من دوستانی دارم که آنها نیز علاقهمند هستند.» بدین ترتیب، جمع بزرگتری شکل گرفت و ما به مطالعه کتاب «گلشن راز» پرداختیم.
عضو هیات علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران یادآور شد: پس از گذشت سه یا چهار سال، با توجه به اشتیاق پایدار و عمیق وی، مطالعه «مثنوی معنوی» را آغاز کردیم. این دوره مطالعه تقریباً ۹ سال به طول انجامید. جلسات ما به صورت هفتگی و در محل کار وی برگزار میشد؛ نه در منزل شخصی، بلکه در مکانی که محل فعالیت وی بود و گویا دکتر خرازی نیز در همان مکان جلساتی داشتند. پس از اتمام دوره مثنوی، دوباره به سراغ «گلشن راز» بازگشتیم، اما این بار با شرح «لاهیجی» آن را مطالعه کردیم.
وی خاطرنشان کرد: آخرین گفتوگوی ما، همان روزی بود که وی به شهادت رسیدند. وی با اشتیاق بیان کردند «هیچ آرزویی در این دنیا ندارم جز اینکه کلاسهایمان را که مدتی متوقف شده بود، دوباره از سر بگیریم.» من به منصوره خانم امیدواری دادم و گفتم نگران نباشید، با گذر این شرایط، کلاسها را مجدداً آغاز خواهیم کرد اما او به من گفتند «نمیدانم چرا ولی انگار کسی به من میگوید تو دیگر در این کلاس نیستی.»
اعوانی افزود: در تمام طول این کلاسها، منصوره خانم نسبت به موضوع خانواده شهدا با نهایت احترام و حساسیت با آنان برخورد میکردند. وی زمانی که در مثنوی به مباحث مربوط به شهدا میرسیدیم، گریه و اشک میریختند و میگفتند: اینها چه مقام والایی دارند؟ وی در آن لحظات نمیدانستند که خود نیز به همین راه گام خواهند گذاشت.
وی در پایان تصریح کرد: من در حوزه حکمت نظری تدریس میکنم، اما از وی در زمینه حکمت عملی بسیار آموختم؛ وی تجلی حکمت عملی بود. تعهد او به همسر، فرزندان و خانواده، بینظیر بود. این مهربانی و ایثار تنها منحصر به خانواده خودشان نبود، بلکه نسبت به دوستان نیز به همین صورت بود. همواره در دسترس و یاریگر بودند. همواره میکوشیدند کمال معنوی خود را با دیگران سهیم شوند و دیگران را نیز در این مسیر همراه سازند.
همچنین «شینا انصاری» رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در این نشست در سخنانی درباره شهید منصوره رئیسقاسم گفت: متأسفانه من از توفیق آشنایی با آن شهید عزیز بیبهره ماندم؛ اما توصیف ویژگیها، منش و کمالات والای او، برای بنده بسیار آموزنده و تأملبرانگیز بود. ای کاش این خاطرات شیرین و تجربیات زیسته و ارزشمند وی، به صورت مکتوب درآید و در دسترس همگان قرار گیرد تا بتوانیم از ویژگیهای اخلاقی و معنوی وی بهرهمند شویم و از الگوهای رفتاری آنان الهام بگیریم. برای آن شهید بزرگوار، علو درجات و مقامهای والا آرزومندیم؛ هرچند که یقین داریم وی هماکنون در بالاترین درجات قرار دارند.
آشنایی با شهید رئیسقاسم، مسیر زندگی من را دگرگون کرد
در ادامه سهیلا ناصری همسر مجید تختروانچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه گفت: من از آن دسته افرادی هستم که افتخار آشنایی با آن شهید عزیز را داشتم. در سال ۱۳۶۸، زمانی که به سبب مأموریت همسرم در دوران ریاست جناب آقای خرازی در نمایندگی سازمان ملل متحد در نیویورک، در آنجا مستقر بودیم، با شهیده منصوره رئیس قاسم آشنا شدم. شاید بتوانم با اطمینان بگویم که آشنایی با وی، مسیر زندگی من را دگرگون ساخت و در دوران سخت فرهنگی و اجتماعی آن ایام، همواره یار و مددرسان من بود.
انسانها نزد شهید منصوره رئیس قاسم تفاوتی باهم نداشتند
همچنین فاطمه صدرعاملی خواهرزاده امام موسی صدر یادآور شد: من همواره از خود میپرسیدم که چگونه یک انسان میتواند در سطوح مختلف زندگی، با چنین هماهنگی و اقتدار اخلاقی فعالیت کند؟ منصوره در مواجهه با آدمها، هیچ مرزی میان سطوح اجتماعی، تحصیلی یا شغلی قائل نبود. برای او، انسانها در پیشگاه حقیقت، همگی برابر بودند. او قواعد گفتوگو را بر پایه “برابری انسانی” بنا کرده بود و این، جذابیتی بود که هر بینندهای را مسحور میکرد.
منصوره خانم میگفت مگر خون ما رنگینتر از مردم است
در ادامه شایسته امیر دوست و همکار شهید منصوره رئیس قاسم گفت: منصوره خانم اصرار داشتند که ما باید در گرمای تابستان نیز به سرکشی خانهها برویم، برای آنها مواد غذایی تهیه کنیم و به تعبیر دیگر، بهصورت چهرهبهچهره با خانوادهها آشنا شویم و از دردها و رنجهایشان آگاه باشیم.
وی ادامه داد: همیشه زمان برگشت منصوه خانم از شدت ناراحتی بیحال و ناتوان میشدند. حتی یکبار ناگهان بیهوش شدند؛ علت این امر، غصه و اندوه بسیار زیاد بود. چرا که شرایط خانههایی که به آنجا میرفتیم بسیار دشوار بود.
امیر دوست ادامه داد: در شب پیش از شهادتشان، با او تماس گرفتم و پیشنهاد دادم که چند روزی از تهران خارج شوند. منصوره خانم گفتند: «مگر خون ما رنگینتر از مردم است که ما برویم و مردم اینجا بمانند و رنج بکشند؟»
شهید منصوره رئیس قاسم همسر شهید کمال خرازی دوازدهم فروردین ۱۴۰۵ در اثر حمله هوایی دشمن آمریکایی و صهیونیستی به شدت زخمی شد و در ۲۰ فروردین به شهادت رسید.
آیین بزرگداشت شهیده «منصوره رئیسقاسم» همسر شهید کمال خرازی رئیس فقید شورای راهبردی روابط خارجی با عنوان «معناگرا در اندیشه و خیرخواه در عمل» پیش از ظهر امروز دوشنبه با حضور چهرهها و شخصیتهای فرهنگی و سیاسی چون فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، معصومه ابتکار معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور در دولت دوازدهم، شینا انصاری رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، فرزانه انصاری به ریاست سازمان ملی استاندارد، شهین اعوانی فیلسوف ایرانی، سیده فاطمه طباطبایی، همسر سیداحمد خمینی، فاطمه صدر عاملی، خواهرزادۀ امام موسی صدر و بسیاری از همکاران و دوستان و آشنایان این شهیده بزرگوار در موسسه مطالعات و تحقیقات زنان تهران برگزار شد.
شهید منصوره رئیس قاسم همسر شهید کمال خرازی دوازدهم فروردین ۱۴۰۵ در اثر حمله هوایی دشمن آمریکایی و صهیونیستی به شدت زخمی شد و در ۲۰ فروردین به شهادت رسید.