به گزارش ایرنا از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، هادی کیادلیری در بیست‌ و پنجمین کمیسیون پژوهش و فناوری سازمان حفاظت محیط زیست با حضور جمعی از مدیران سازمان، دانشجویان و فعالان دانشجویی محیط زیست اظهار کرد: میزان توجه هر جامعه به محیط زیست می‌تواند یکی از شاخص‌های رشد و تعالی آن باشد، اما در ایران به دلیل تمرکز طولانی‌مدت بر مسائل اقتصادی و اجتماعی، ارزش واقعی دارایی‌های طبیعی و محیط زیست کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: اگرچه توجه جامعه به مسائل محیط زیستی در سال‌های اخیر افزایش یافته، اما هنوز مسئولیت‌پذیری محیط زیستی به اندازه کافی نهادینه نشده است؛ به‌گونه‌ای که گاهی مطالبه‌گری و انتقاد از وضعیت محیط زیست وجود دارد، اما در رفتارهای فردی مسئولیت‌پذیری لازم دیده نمی‌شود. مطالبه‌گری زمانی اثرگذار است که با پذیرش مسئولیت اجتماعی و تغییر رفتار همراه باشد.
کیادلیری با اشاره به ظرفیت گروه‌های کوچک اما اثرگذار اجتماعی گفت: تعداد فعالان محیط زیست هرچقدر هم محدود باشد، اگر از آگاهی و باور لازم برخوردار باشند، می‌توانند جریان‌های بزرگی در جامعه ایجاد کنند. دانشجویان و جوانان نیز از مهم‌ترین ظرفیت‌های کشور برای ایجاد این تغییر هستند و باید از آنها به‌عنوان شرکای واقعی سازمان در حوزه محیط زیست استفاده کرد.
معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: آموزش محیط زیست تنها وظیفه سازمان نیست و بخش مهمی از آن باید در دانشگاه‌ها و توسط خود دانشجویان شکل بگیرد. در همین راستا تلاش کرده‌ایم بخشی از طرح‌های پژوهشی سازمان را به دانشجویان واگذار کنیم و زمینه مشارکت مستقیم و حمایت مالی از آنان را فراهم کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت نظام‌مند شدن ارتباط سازمان با دانشگاه‌ها گفت: ارتباط‌های موجود هنوز به اندازه کافی هدفمند، منسجم و قابل ارزیابی نیست و باید از روابط پراکنده و بعضاً تشریفاتی عبور کنیم. هدف ما این است که همکاری با دانشگاه‌ها و تشکل‌های دانشجویی به شکل نظام‌مند، هدفمند و قابل ارزیابی دنبال شود تا ظرفیت علمی و اجتماعی جوانان به‌طور مؤثر در خدمت حفاظت از محیط زیست قرار گیرد.
کیادلیری محیط زیست را یکی از مهم‌ترین درگاه‌های ورود مطالبات اجتماعی به دولت دانست و اظهار کرد: سازمان حفاظت محیط زیست در این زمینه هم پرسشگر و هم مطالبه‌گر است. پویش‌ها و رویدادهای محیط زیستی می‌توانند در کوتاه‌مدت توجه جامعه را جلب کنند، اما ایجاد تحول پایدار نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، صبر و تمرکز بر تغییر سبک زندگی است.
وی با اشاره به برنامه‌های آموزشی سازمان گفت: تاکنون بیش از ۵۰۰ هزار دانش‌آموز در برنامه‌های آموزشی محیط زیست جذب شده‌اند که حدود ۱۲ هزار نفر از آنها در استان سیستان و بلوچستان قرار دارند. با این حال، جذب دانش‌آموزان و جوانان تنها گام نخست است و باید برای استمرار ارتباط، توانمندسازی و تبدیل این ارتباط به مشارکت مؤثر اجتماعی برنامه‌ریزی کرد.
معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست همچنین بر ضرورت ایجاد یک محیط تخصصی برای دانشجویان و جوانان در چارچوب کارگروه ملی ارتقای فرهنگ محیط زیست تأکید کرد و گفت: این ظرفیت می‌تواند محلی برای انتقال دیدگاه‌ها و پیشنهادهای تخصصی دانشجویان به دستگاه‌های اجرایی باشد.
کیادلیری با هشدار نسبت به تضعیف آموزش تخصصی محیط زیست در دانشگاه‌ها اظهار کرد: با تشدید مشکلات محیط زیستی، نمی‌توان نسبت به آینده نیروی انسانی متخصص بی‌تفاوت بود، آموزش محیط زیست نباید صرفاً به چند واحد عمومی محدود شود، بلکه باید نگاه محیط زیستی در رشته‌هایی مانند حقوق، سیاست، فلسفه و سایر حوزه‌های تخصصی نیز نهادینه شود.
وی ادامه داد: اگرچه پژوهش‌های علمی متعددی در حوزه محیط زیست انجام می‌شود، اما در مواردی میان موضوع پژوهش و نیاز واقعی دستگاه‌های اجرایی ارتباط کافی وجود ندارد. بنابراین لازم است ساختارهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه‌ها به سمت حل مسائل واقعی محیط زیست حرکت کنند.
کیادلیری همچنین بر ضرورت افزایش جذابیت فعالیت حرفه‌ای در حوزه محیط زیست، اصلاح فرآیند جذب نیرو و توجه به مسائل مرتبط با سربازی و امتیازات تخصصی تأکید کرد و گفت: افراد ممکن است با انگیزه و علاقه وارد حوزه محیط زیست شوند، اما اگر ساختارها نتوانند پاسخگوی این انگیزه باشند، سرمایه انسانی و اجتماعی ایجادشده به مرور کاهش خواهد یافت.
وی با اشاره به پیوند عمیق فرهنگ و ادبیات ایران با طبیعت خاطرنشان کرد: جامعه ایرانی از گذشته پیوندی عمیق با طبیعت داشته است و باید این ظرفیت فرهنگی و ادبی را به آگاهی، مسئولیت‌پذیری و رفتار عملی در حوزه حفاظت از محیط زیست تبدیل کنیم.
پیوند میان دانشگاه و محیط زیست از مسیر انجمن‌های علمی و فعالیت‌های دانشجویی تقویت می شود
همچنین وحید شالچی معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط میان نهاد علم و محیط زیست گفت: برای پیوند دادن محیط زیست با دانشگاه نمی‌توان صرفاً از بالا و با افزودن چند واحد درسی اقدام کرد، بلکه باید این ارتباط از درون انجمن‌های علمی و دانشجویی و متناسب با ظرفیت رشته‌های مختلف شکل بگیرد.
وی با اشاره به پراکندگی نظام حکمرانی آموزش عالی در کشور افزود: نبود حکمرانی یکپارچه در حوزه آموزش، از جمله چالش‌هایی است که باید در طراحی برنامه‌های مشترک میان دانشگاه‌ها و دستگاه‌های تخصصی مورد توجه قرار گیرد.
شالچی همچنین با اشاره به ضرورت حمایت از انجمن‌های علمی و دانشجویی اظهار کرد: حمایت‌های مالی و ساختاری باید به گونه‌ای باشد که این انجمن‌ها و اتحادیه‌ها بتوانند در شرایط دشوار نیز فعالیت خود را حفظ و بازسازی کنند؛ چرا که بازسازی ساختارهای آسیب‌دیده، فرآیندی پیچیده و زمان‌بر است.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، افزایش حساسیت‌های محیط زیستی در جامعه را یک فرصت دانست و گفت: علاقه و دغدغه نسبت به محیط زیست در جامعه دانشگاهی وجود دارد، اما باید این ظرفیت به تحرک و فعالیت عملی تبدیل شود. دانشگاه می‌تواند در این زمینه نقش مهمی در ایجاد مطالبه‌گری و کنشگری محیط زیستی ایفا کند.
وی پیشنهاد کرد با اجرای برنامه‌های مشخص و قابل مشاهده در دانشگاه‌ها، از جمله پاکسازی محیط، کاشت گونه‌های بومی، برگزاری رویدادهای علمی و فرهنگی و ایجاد برنامه‌های منظم آموزشی، زمینه مشارکت بیشتر دانشجویان و استادان در فعالیت‌های محیط زیستی فراهم شود.
شالچی همچنین بر استفاده از ظرفیت دانشگاه‌های هنر و جامعه هنری برای ترویج فرهنگ محیط زیست تأکید کرد و گفت: می‌توان با ایجاد پیوند میان دانشجویان و فعالان محیط زیست با استادان و دانشجویان هنر، تولید محتوای فرهنگی و هنری با موضوع محیط زیست را گسترش داد.
وی بر ضرورت تبدیل این پیشنهادها به اقدامات مشخص و مشترک میان وزارت علوم و سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد و گفت: باید با تعریف چند اقدام مشخص و قابل اجرا، همکاری‌ها را وارد مرحله عملیاتی کنیم.