به گزارش روز سه شنبه گروه آسیا و اقیانوسیه ایرنا از کانال خبری تایمز آسیای مرکزی، نووروسیسک برای قزاقستان اهمیت زیادی دارد، زیرا ترمینال کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) در این بندر بخش عمده صادرات نفت این کشور را مدیریت می‌کند. اگرچه خط لوله CPC همچنان فعال است، تحولات اخیر نشان داد مسیر اصلی صادرات نفت قزاقستان تا چه اندازه می‌تواند در برابر محدودیت‌های دریای سیاه آسیب‌پذیر باشد.
قزاقستان از سال ۲۰۲۲ توسعه مسیرهای جایگزین صادرات را در دستور کار قرار داده و در همین راستا، همکاری با جمهوری آذربایجان، گرجستان و ترکیه را برای تقویت کریدور میانی گسترش داده است. همچنین همکاری شرکت کازمونای‌گس قزاقستان و سوکار جمهوری آذربایجان، انتقال نفت از آکتائو از طریق دریای خزر و خط لوله باکو-تفلیس-جیحان را امکان‌پذیر کرده است.
با وجود این، خط لوله CPC همچنان مسیر اصلی صادرات نفت قزاقستان است. این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۸.۷ میلیون تن نفت صادر کرد که ۶۴.۸ میلیون تن آن، معادل بیش از چهارپنجم صادرات، از طریق CPC منتقل شد. در مقابل، انتقال نفت از مسیر آکتائو-باکو-جیحان در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به‌ترتیب حدود ۱.۴ و ۱.۳ میلیون تن بود؛ بنابراین مسیرهای جایگزین هنوز ظرفیت جایگزینی CPC را ندارند.
اهمیت خط لوله باکو-تفلیس-جیحان در آن است که نفت قزاقستان را پس از عبور از دریای خزر، بدون عبور از دریای سیاه، به جیحان در ساحل مدیترانه می‌رساند. این مسیر ۱۷۶۸ کیلومتری از جمهوری آذربایجان و گرجستان عبور می‌کند و به دلیل جغرافیای متفاوت، می‌تواند انعطاف‌پذیری بیشتری برای صادرات قزاقستان ایجاد کند، هرچند با محدودیت‌هایی مانند حمل‌ونقل در دریای خزر و تفاوت کیفیت نفت مواجه است. توافق KMG و سوکار نیز افزایش تدریجی انتقال نفت از این مسیر تا ۲.۲ میلیون تن در سال را پیش‌بینی کرده است.
قزاقستان همزمان توسعه مسیر حمل‌ونقل بین‌المللی ترانس‌خزر، موسوم به کریدور میانی، را دنبال کرده است. حجم نفت جابه‌جاشده از این مسیر از حدود ۴.۵ میلیون تن در سال ۲۰۲۴ به ۴.۱ میلیون تن در سال ۲۰۲۵ رسید و ترافیک کانتینری آن در سال ۲۰۲۵ به حدود ۷۷ هزار واحد ۲۰ فوتی افزایش یافت.
در بخش ریلی نیز ظرفیت خط باکو-تفلیس-قارص (BTK) پس از تکمیل طرح ارتقا در ژوئن ۲۰۲۶، از حدود یک میلیون تن به پنج میلیون تن در سال افزایش یافت. قزاقستان و ترکیه نیز همکاری ریلی خود در چارچوب کریدور میانی را تقویت کرده‌اند.
در این میان، جمهوری آذربایجان و ترکیه جایگاه مهمی در مسیرهای غربی صادرات قزاقستان یافته‌اند؛ خط لوله باکو-تفلیس-جیحان مسیر انتقال نفت به مدیترانه را فراهم می‌کند و کریدور میانی نیز امکان انتقال زمینی کالا از طریق قفقاز جنوبی و ترکیه را افزایش می‌دهد. این مسیرها هنوز جایگزین مسیرهای اصلی صادرات قزاقستان نشده‌اند، اما در کنار یکدیگر آسیب‌پذیری این کشور در برابر اختلالات دریای سیاه را کاهش داده و انعطاف‌پذیری شبکه صادراتی آن را افزایش می‌دهند.