به گزارش روز سهشنبه ایرنا، ویتنام در مقطعی که معادلات امنیتی در منطقه هند-آرام با افزایش رقابتهای دریایی و تشدید اختلافات میان کشورهای مدعی در دریای جنوبی چین همراه شده است، گام تازهای برای تقویت توان دفاعی و دریایی خود برداشته و ساخت بزرگترین و پیشرفتهترین ناو ضدزیردریایی بومی این کشور را آغاز کرده است.
این پروژه در حالی کلید خورده که تو لام رئیسجمهوری ویتنام در سفری رسمی به استرالیا و نیوزیلند به سر میبرد؛ سفری که یکی از محورهای مهم آن، تعمیق همکاریهای دفاعی، امنیتی و دریایی با دو کشور اقیانوسیه است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، ناو جدید در کارخانه کشتیسازی «سونگ تو» وابسته به وزارت دفاع ویتنام در شهر «دانانگ» ساخته میشود و بخش عمده تسلیحات و تجهیزات نظامی آن نیز قرار است در داخل این کشور تولید یا مونتاژ شود.
ارتش ویتنام اعلام کرده است که گروه فناوری و مخابراتی «ویتتل» و دیگر مراکز تحقیقاتی و تولیدی دفاعی در طراحی، ساخت و نصب تجهیزات این ناو با نیروی دریایی همکاری خواهند کرد.
این پروژه بخشی از سیاست جدید هانوی برای ایجاد یک صنعت دفاعی «مستقل، خوداتکا، تقویتشونده، دوکاربردی و مدرن» عنوان شده است؛ سیاستی که در کنار تقویت توان نظامی، کاهش وابستگی ویتنام به واردات تجهیزات دفاعی، بهویژه تسلیحات روسی، را دنبال میکند.
ویتنام طی چند دهه گذشته برنامه گستردهای را برای نوسازی نیروی دریایی خود دنبال کرده است. خرید زیردریاییهای کلاس «کیلو» و ناوچههای کلاس «گپارد» از روسیه در کنار توسعه شناورهای موشکانداز و گشتی ساخت داخل، بخشی از این روند بوده است. اکنون حرکت به سمت ساخت تجهیزات پیچیدهتر در داخل کشور میتواند مرحله تازهای از این سیاست را نشان دهد.
اهمیت اقدام اخیر زمانی بیشتر میشود که همزمانی آن با سفر تو لام به استرالیا و نیوزیلند را در نظر بگیریم.
تو لام در این سفر با آنتونی آلبانیزی نخستوزیر استرالیا دیدار کرده و دو کشور بر تعمیق «مشارکت راهبردی جامع» خود تأکید کردهاند. همچنین، طرفین ضمن امضای توافقهایی در حوزههای دفاعی، کشاورزی، امنیت مرزی و دیگر زمینهها، بر اهمیت حفظ امنیت، آزادی کشتیرانی و پرواز و حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات بر اساس حقوق بینالملل تاکید کردند.
درهمین پیوند، گارد ساحلی ویتنام و نیروهای مرزبانی استرالیا یک تفاهمنامهای برای همکاری در زمینه اجرای قوانین دریایی و مقابله با چالشهای امنیتی دریایی به امضا کردند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که استرالیا حضور دریایی خود در دریای جنوبی چین را افزایش داده و در ماههای گذشته نیز همراه با آمریکا و کانادا در این آبراه راهبردی عملیات عبور چندجانبه انجام داده است؛ منطقهای که ویتنام، چین و چند کشور دیگر بر سر بخشهایی از آن ادعاهای ارضی دارند.
با وجود آنکه در دیدارهای رسمی ویتنام و استرالیا، چین لزوما موضوع اصلی و علنی مذاکرات نیست اما موقعیت جغرافیایی ویتنام، استرالیا و تحولات دریای جنوبی چین باعث شده است که پکن در پسزمینه بسیاری از رایزنیهای امنیتی منطقه قرار داشته باشد.
درواقع، تنش میان فیلپین و چین در سالهای اخیر، بر سر مناطق مورد مناقشه در دریای جنوبی چین، همراه با افزایش همکاریهای امنیتی مانیل با واشنگتن، توکیو و دیگر شرکای منطقهای، فضای امنیتی این آبراه را پیچیدهتر کرده است.
ویتنام نیز یکی از کشورهای دارای ادعاهای ارضی در این منطقه است و از نزدیک تحولات آن را دنبال میکند.
با این حال، هانوی تلاش کرده است میان تقویت روابط امنیتی با کشورهای مختلف و حفظ روابط خود با پکن تعادل برقرار کند.
درواقع، چین بزرگترین شریک تجاری ویتنام است و همزمان آمریکا نیز یکی از مهمترین بازارهای صادراتی این کشور محسوب میشود.
از همین رو، راهبرد ویتنام را میتوان تلاش برای «خودمختاری راهبردی» یعنی گسترش شبکه شرکا بدون وابستگی بیش از حد به یک قدرت خاص دانست
در چنین چارچوبی، تقویت همکاری دفاعی با استرالیا الزاما به معنای پیوستن ویتنام به یک ائتلاف ضدچینی نیست. بلکه هانوی میکوشد با افزایش ظرفیتهای داخلی و گسترش روابط با طیف متنوعی از کشورها، فضای مانور خود را در برابر تحولات آینده افزایش دهد.
دیپلماسی فعالتر هانوی
سفر اخیر تو لام نیز بخشی از همین رویکرد گستردهتر است. رهبر ویتنام از زمان به قدرت رسیدن در سال ۲۰۲۴، دیپلماسی خارجی فعالتری را دنبال کرده و با قدرتهای مهمی از جمله چین، آمریکا و هند وارد رایزنی شده است.
وی در نشست «شانگری-لا» نیز درباره حرکت جهان به سمت نظمی هشدار داده بود که در آن «ماهی بزرگ، ماهی کوچک را میبلعد». این موضع نشاندهنده نگرانی هانوی از تشدید رقابت قدرتهای بزرگ و تلاش برای حفظ فضای استقلال راهبردی خود است.
از این منظر، آغاز ساخت بزرگترین ناو ضدزیردریایی بومی ویتنام را نمیتوان صرفاً یک پروژه نظامی دانست؛ این اقدام در کنار دیپلماسی فعالتر هانوی، تعمیق همکاریهای امنیتی با شرکای جدید و تلاش برای کاهش وابستگی تسلیحاتی، تصویری از کشوری ارائه میدهد که در برابر افزایش نااطمینانیهای امنیتی در منطقه، بهدنبال افزایش ظرفیتهای مستقل خود است.
در نهایت، ویتنام همچنان ناچار است میان سه ملاحظه مهم تعادل برقرار کند: حفظ روابط اقتصادی گسترده با چین، بهرهگیری از بازار و ظرفیتهای فناوری آمریکا و گسترش همکاریهای امنیتی با کشورهایی مانند استرالیا و ژاپن. ساخت ناو ضدزیردریایی بومی را میتوان بخشی از همین تلاش برای افزایش قدرت مانور در محیط امنیتی پرتنش دریای جنوبی چین دانست.