به گزارش روز سهشنبه ایرنا به نقل از روزنامه صهیونیستی «یدیعوت آحارانوت»، جنبش «صلح اکنون» در یک کنفرانس مطبوعاتی، با ارائه گزارشی تکاندهنده، سیاستهای کابینه بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در کرانه باختری را بخشی از روندی سازمانیافته برای تضعیف تشکیلات خودگردان فلسطین، بلعیدن تدریجی اراضی فلسطینی و پیشبرد طرح «اشغال خاموش و الحاق بیصدا» این منطقه دانست و هشدار داد که گسترش غیرقانونی شهرکسازیها میتواند مسیر تشکیل کشور فلسطین را از بین ببرد.
این گزارش که به گفته این جنبش، بر پایه رصد مستمر میدانی تهیه شده، مجموعهای از اقدامات رژیم صهیونیستی طی یک سال گذشته در مناطق «الف» و «ب» کرانه باختری را مستند کرده است؛ مناطقی که بر اساس توافقهای اسلو، بخشی از اختیارات مدنی و امنیتی آنها در اختیار تشکیلات خودگردان فلسطین قرار دارد.
جنبش چپگرای «صلح اکنون» تأکید کرده که مجموعه این اقدامات، فراتر از تحولات موردی و پراکنده، نشاندهنده روندی هدفمند برای گسترش مداخله و کنترل و نفوذ شهرکنشینان صهیونیستی به عمق شهرها و روستاهای فلسطینی را دنبال میکند.
«اشغال خاموش»؛ از تضعیف تشکیلات خودگردان تا بلعیدن اراضی فلسطینی
جنبش اسرائیلی «صلح اکنون» که امنیت رژیم صهیونیستی را در گروه تشکیل کشور فلسطین میداند، با انتقاد شدید از سیاستهای کابینه نتانیاهو هشدار داد که این رژیم با هدف گسترش کنترل بر اراضی بیشتر در کرانه باختری، تعهدات بینالمللی و توافقهای موجود را تضعیف کرده و همزمان امنیت خود را نیز به خطر انداخته است.
تظاهرات جنبش صلح اکنون علیه شهرکسازی رژیم صهیونیستی در کرانه باختری
این جنبش اضافه کرد که مجموعه اقدامات رژیم صهیونیستی در مناطق «الف» و «ب» نشاندهنده انتقال تدریجی اختیاراتی است که پیشتر در چارچوب توافقهای اسلو در اختیار فلسطینیان قرار داشت.
در این چارچوب، «صلح اکنون» تصریح کرد که اگر این روند ادامه یابد، شهرکسازیها دیگر صرفا در محدوده شهرکهای موجود باقی نخواهند ماند، بلکه از طریق ایجاد پایگاههای جدید، احداث جادهها، تصرف منابع و گسترش زیرساختهای تحت کنترل رژیم صهیونیستی، به مناطق عمیقتر کرانه باختری نفوذ خواهند کرد.
توافق اسلو و تقسیم کرانه باختری
بر اساس توافق موقت «اسلو ۲» که سپتامبر ۱۹۹۵ (شهریور ۱۳۷۴) میان طرف اسرائیلی و فلسطینی امضا شد، کرانه باختری به سه منطقه «الف»، «ب» و «ج» تقسیم شد.
مناطق «الف» و «ب» در مجموع حدود ۴۰ درصد کرانه باختری را تشکیل میدهند و بر اساس توافق، بخشهایی از اختیارات مدنی و امنیتی در آنها به تشکیلات خودگردان فلسطین واگذار شد. منطقه «ج» نیز حدود ۶۰ درصد کرانه باختری را شامل میشود و تحت کنترل کامل رژیم صهیونیستی قرار دارد.
این توافق قرار بود موقت باشد و تا زمان دستیابی به توافق نهایی ادامه یابد، اما از آنجا که توافق نهایی هرگز به دست نیامد، ترتیبات ناشی از اسلو همچنان مبنای تقسیم اختیارات در کرانه باختری باقی مانده است.
با این حال، جنبش یادشده معتقد است که در سالهای اخیر و بهویژه طی سال گذشته، مداخله رژیم صهیونیستی در مناطق «الف» و «ب» به شکل محسوسی افزایش یافته و از اقدامات صرفا امنیتی فراتر رفته و به حوزههای مدنی، برنامهریزی، ساختوساز، منابع طبیعی و زمین نیز کشیده شده است.
فشار اقتصادی؛ اهرم دیگری برای تضعیف تشکیلات خودگردان
یکی از محورهای اصلی گزارش «صلح اکنون»، فشارهای اقتصادی بر تشکیلات خودگردان فلسطین است.
بر اساس این گزارش، یکی از مهمترین ابزارهای مورد استفاده برای تضعیف تشکیلات خودگردان، محدود کردن انتقال درآمدهای مالیاتی فلسطینیان است که رژیم صهیونیستی در گذرگاههای مرزی جمعآوری میکند. ارزش این درآمدها حدود ۱۱ میلیارد شِکِل (حدود سه و نیم میلیارد دلار) در سال برآورد شده و در گذشته بیش از ۶۰ درصد بودجه تشکیلات خودگردان فلسطین را تشکیل میداد.
به گفته «صلح اکنون»، در دوره کابینه نتانیاهو، تنها حدود نیمی از منابعی که میبایست به تشکیلات خودگردان منتقل میشد، در فاصله سه سال تا سال ۲۰۲۵ پرداخت شده و از ژوئن ۲۰۲۵ (خرداد ۱۴۰۴) نیز هیچ مبلغی از این منابع منتقل نشده است.
این جنبش افزود، استمرار چنین وضعیتی میتواند توان تشکیلات خودگردان برای پرداخت حقوق کارکنان، ارائه خدمات عمومی و حفظ ساختارهای اداری و امنیتی خود را کاهش داده و زمینه تضعیف بیشتر آن را فراهم کند.
ورود اداره عمران رژیم صهیونیستی به مناطق «الف» و «ب»
در فوریه ۲۰۲۶ (بهمن ۱۴۰۴)، کابینه سیاسی-امنیتی رژیم صهیونیستی اختیارات اداره عمران را برای نظارت و مداخله در مناطق «الف» و «ب» در زمینههایی مانند محیط زیست، آب و باستانشناسی افزایش داد.
«صلح اکنون» هشدار داد که این تصمیم میتواند بهانهای برای دخالت بیشتر در امور فلسطینیان باشد؛ زیرا مواردی مانند «خطر زیستمحیطی» یا «آسیب به اماکن تاریخی» میتواند برای محدود کردن ساختوساز و فعالیتهای اقتصادی فلسطینیان مورد استفاده قرار گیرد.
این جنبش همچنین افزود، از آنجا که بخشهای مختلف کرانه باختری دارای آثار باستانی هستند، استناد به موضوع حفاظت از میراث میتواند عملا راه را برای مداخله گستردهتر رژیم صهیونیستی در ساختوساز و فعالیتهای فلسطینیان باز کند.
تصرف زمین در منطقه «الف» برای مسیر میان شهرکها
یکی از مهمترین مواردی که در گزارش «صلح اکنون» مورد اشاره قرار گرفته، صدور ۱۵ دستور تصرف زمین در منطقه «الف» در ماه گذشته (تیرماه) است.
بر اساس این گزارش، «آوی بلوت»، فرمانده جبهه مرکزی ارتش رژیم صهیونیستی، این دستورات را برای ایجاد مسیر ارتباطی میان دو شهرک جدید به نامهای «عمک دوتان» و «نوعا» صادر کرده است.
شهرک «عمک دوتان» در مجاورت شهر فلسطینی عرابه و شهرک «نوعا» در شمال شهرک قباطیه در شمال کرانه باختری قرار دارد.
«صلح اکنون» اظهار داشت این اقدام از آن جهت اهمیت دارد که برای نخستین بار از زمان امضای توافقهای اسلو، از دستورات تصرف نظامی زمین در منطقه «الف» برای هدف مشخص شهرکسازی غیرنظامی و نه صرفا یک هدف امنیتی موقت استفاده شده است.
این اقدام از دید این جنبش، نشانهای از تغییر ماهیت مداخلات اسرائیل در مناطقی است که طبق توافقهای اسلو غیر قانونی است و باید تحت مدیریت فلسطینیان قرار داشته باشند.
گسترش شهرکسازی به مناطق «ب»
در بخش دیگری از گزارش، «صلح اکنون» از گسترش پایگاههای شهرکنشینی در منطقه «ب» خبر داده که بر اساس توافقهای اسلو، کنترل مدنی آن در اختیار تشکیلات خودگردان فلسطین قرار دارد.
بر اساس گزارش این جنبش، در دو سال و نیم گذشته دستکم ۲۳ پایگاه شهرکنشینی در منطقه «ب» ایجاد شده است. هفت مورد از این پایگاهها نیز در پایان سال ۲۰۲۴ برای نخستین بار ثبت شدهاند که از منظر «صلح اکنون» نشاندهنده روند رو به گسترش ایجاد مراکز شهرکنشینی در خارج از محدودههای سنتی شهرکهاست.
این جنبش اضافه کرد، حتی در مواردی که اداره عمران رژیم صهیونیستی بر اساس قوانین بین المللی اقدام به تخلیه برخی پایگاهها کرده، این مراکز بار دیگر ایجاد شده و گسترش یافتهاند و در برخی موارد، ساختوسازهای دائمی، سازههای بتنی، کنیسهها و حتی مراکز خدماتی مانند فروشگاه در آنها ایجاد شده است.
گزارش «صلح اکنون» تأکید دارد که ایجاد این پایگاهها با احداث جادههای جدید، تصرف منابع آب و فشار بر جوامع و دامداران فلسطینی همراه بوده است.
شهرکسازی؛ ابزار تغییر جغرافیای کرانه باختری
این گزارش همچنین دهها مورد از خانهها و ساختمانهای مسکونی فلسطینی را مستند کرده که در پی خشونت شهرکنشینان و فشارهای مستمر، در مناطق «ب» و «ج» تخلیه یا رها شدهاند. بر اساس این گزارش، در برخی موارد، پس از ترک این خانهها، شهرکنشینان در آنها مستقر شدهاند.
«صلح اکنون» همچنین از پدیدهای جدید در کرانه باختری خبر داده و گفته که کامیونهای حمل زباله فلسطینی فعال در منطقه «ب» به بهانه انتقال زباله به مکانهای غیرمجاز توقیف یا مصادره شدهاند.
مداخله در برنامهریزی و ساختوساز الخلیل
صلح اکنون در ادامه تأکید کرد، در ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵) نیز شورای عالی برنامهریزی اداره عمران رژیم صهیونیستی تصمیم گرفت مسئولیتهای مربوط به برنامهریزی و ساختوساز در بخشهایی از شهر الخلیل در کرانه باختری را که پیشتر در حوزه مسئولیت شهرداری فلسطینی این شهر قرار داشت، در اختیار بگیرد. این جنبش افزود، این اقدام، نمونه دیگری از انتقال تدریجی اختیارات مدنی فلسطینیان به نهادهای اسرائیلی است.
جنبش صهیونیستی «صلح اکنون» با کنار هم قرار دادن این تحولات نتیجه گرفت که کابینه نتانیاهو بدون اعلام رسمی لغو توافقهای اسلو یا تصویب قانونی برای الحاق کرانه باختری، در حال ایجاد واقعیت جدیدی در میدان است.
به گفته این جنبش، انتقال اختیارات اجرایی و نظارتی به نهادهای اسرائیلی، توسعه پروژههای زیرساختی، حفاریها، گسترش شهرکها و ایجاد پایگاههای جدید، در مجموع روندی را شکل داده که میتوان آن را «الحاق خاموش» کرانه باختری نامید.
اسموتریچ: برای جلوگیری از تشکیل کشور فلسطین تلاش میکنیم
در مقابل، «بتصلئل اسموتریچ» وزیر دارایی رژیم صهیونیستی و از چهرههای اصلی جریان شهرکسازی، در واکنش به اظهارات «صلح اکنون»، اقدامات رژیم صهیونیستی در کرانه باختری را «تلاشی برای ایجاد یک منطقه حائل امنیتی» توصیف کرد و گفت اقدامات کنونی با هدف «اصلاح اشتباهاتی که ۳۰ سال به طول انجامیده» انجام میشود.
اسموتریچ همچنین از توسعه شهرکسازی ابراز حوشحالی کرد و گفت کابینه برای جلوگیری از تأسیس کشور فلسطینی تلاش میکند و تاکید کرد که اقدامات کنونی، تازه آغاز کار یک روند جدید است.
۴۰ دستور تصرف زمین در نیمه نخست سال
همزمان با گزارش «صلح اکنون»، منابع فلسطینی نیز از تشدید روند تصرف زمین در کرانه باختری خبر دادهاند. بر اساس این گزارش، مقامهای رژیم صهیونیستی در نیمه نخست سال جاری ۴۰ دستور نظامی برای تصرف زمین صادر و محدودیتهایی را برای استفاده از حدود شش هزار و ۸۶۰ دونم (۶۸۶ هکتار) از اراضی اعمال کردهاند.
گسترش شهرکسازی فراتر از منطقه «ج»
منابع فلسطینی تاکید دارند که روند شهرکسازی دیگر صرفا به منطقه «ج» که بر اساس توافقهای اسلو تحت کنترل کامل رژیم صهیونیستی قرار دارد، محدود نمانده و پایگاههای شهرکنشینی، جادهها و تأسیسات نظامی به تدریج به مناطق «ب» و حتی «الف» نیز نفوذ کردهاند.
این روند از نگاه فلسطینیان، علاوه بر تصرف زمین، موجب گسست جغرافیایی میان شهرها و روستاهای فلسطینی شده و امکان ایجاد یک قلمرو فلسطینی بههمپیوسته و پایدار را بیش از پیش تضعیف میکند.
بر اساس این ارزیابی، گسترش شهرکها و زیرساختهای مرتبط با آنها میتواند ارتباط سرزمینی میان مناطق فلسطینی را قطع کرده و کرانه باختری را به مجموعهای از مناطق پراکنده و جدا از یکدیگر تبدیل کند که چشمانداز تشکیل کشور مستقل فلسطین را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.