به گزارش خبرنگار ایرنا، اکران سیار شیوه جدیدی برای نشر حداکثری فیلم سینمایی نیست و اگرچه تاریخی به درازای عمر سینما در ایران و جهان دارد اما همچنان از تمام امکانها و ابزارهای این شیوهی توزیع فیلم در ایران استفاده نشده است.
فعالان شبکه اکران سیار با ایجاد و تقویت پاتوقهای فرهنگی در نقاط مختلف کشور میتوانند گستره وسیع و فراگیری از مخاطب را به سازمان جدید تماشای فیلم اضافه کنند. این شبکه توسط اتاق راهبری در موسسه سینمایی بهمن سبز هدایت میشود و آثار سینمایی از طریق اکران سیار و به کمک شیوههای نوین توزیع در شهرها و روستاهای کشور به نمایش درمیآیند.
واضح است که شهرهای فاقد سینما در اولویت پخش آثار سینمایی هستند و مجموعه اقداماتی که در این فرآیند انجام میشود، به تکمیل سبد فرهنگی مناطق کم برخوردار کمک میکند. راهبران اکران سیار در طراحی این سازمان جدید، توجه ویژهای به زنجیره توزیع سینمای ایران داشتند و تلاش میشود که در تکمیل این زنجیره مخاطبان، نقاط نادیده گرفته شده اکران عمومی را هم در نظر بگیرند.
به همین منظور شبکه اکران سیار علاوه بر مناطق فاقد سینما توجه ویژهای به محدوده جغرافیای فرهنگی شهرهای دارای سینما دارد. این شبکه مخاطبان بالقوهای را که در حسینیهها، مساجد، پادگانها، دانشگاهها، سازمانها، مدارس، تشکلهای مردمنهاد و کانونهای فرهنگی و تربیتی حضور دارند، به دایره مخاطبان سینمای ایران اضافه میکند تا بتوانند کنشی فرهنگی را در این موقعیتها رقم بزنند.
چرا اکران سیار؟
با وجود تمام تلاشهایی که در سالهای اخیر برای احداث سالنهای سینما صورت گرفته است، آمارها نشان میدهد که تنها ۳۰۰ سینما با مجموع ۸۰۰ پرده نمایش در سراسر کشور فعال هستند. اگر جمعیت شهرهایی را که دارای سینما هستند، در نظر بگیریم این تعداد حدود ۴۰ میلیون نفر را شامل میشود.
از این میان ۶۷ درصد مخاطبان در سال ۱۴۰۳ از سینماهای مدرن بهرهمند شدهاند؛ موضوعی که به روشنی حکایت از تبدیل شدن سینما به یک تفریح لوکس در شهرهای دارای سینما دارد. در مقابل سه میلیون شهروند ایرانی در شهرهایی زندگی میکنند که سینما دارند اما سینماهای آنها غیرفعال است و ۱۵ میلیون نفر از ساکنان شهری به همراه ۲۷ میلیون نفر از جمعیت روستایی کشور در مناطق فاقد سالن سینما به سر میبرند. ۷۹ درصد مخاطب کل سینمای ایران خارج از آثار سبد اکران سیار است. در حقیقت سبد اکران سیار ۱۰.۶ درصد سهم از مخاطب کل سینمای ایران را دارد.
با توجه به اینکه ساخت سالن سینما در شهرهای با جمعیت کمتر از ۱۰۰ هزار نفر از نظر اقتصادی توجیهپذیر نیست، سازوکارهای اکران سیار این امکان را فراهم میکنند تا آثار سینمایی همزمان با اکران سراسری در این شهرها نیز به نمایش درآیند. اکران سیار فرصتی است برای نمایش فیلم در شهرهای بدون سینما امکانی که ضمن توسعه دایرهی مخاطبان و گسترش فرهنگ تماشای گروهی فیلم به کاهش هزینههای فرهنگی متناسب با سبد اقتصادی خانوار در سراسر کشور کمک میکند.
شاید نتوان دسترسی به سینما را در همه شهرها فراهم کرد اما حتما میتوانیم با توسعه اکران سیار، جغرافیای سینما را توسعه داد. در حقیقت در شرایطی که سینما با توجه به قیمت بلیت و سهم سینماهای مدرن در سبد قشر برخوردار قرار گرفته است، توسعهی اکران سیار میتواند طبقهی بیشتری را با سینما آشتی دهد.
نسبت اکران سیار با سینمای ایران
تصور عمومی این است که سالنهای بزرگ سینما تنها نقاط قابل اعتنا برای نمایش فیلم سینمایی هستند. از طرفی مطلوب این است که توزیع محصول سینمایی فقط در یک دورهی زمانی کوتاه و مقطعی تعریف نشود و طی فرآیندی منسجم و چند وجهی طراحی و اجرا شود. اکران سیار به تکمیل زنجیرهی تماشای فیلم کمک میکند.
سال گذشته در سالنهای سینما ۶۳ فیلم سینمایی اکران عمومی شدند که از این تعداد مخاطب ۳۲ فیلم معادل با تعداد کل مخاطبان اکران سیار است. یعنی تعداد مخاطب شبکه اکران سیار معادل بیش از ۵۰ فیلمهای اکران شده سینمای ایران است. اکران سیار در نظام توزیع محتوا ضعف نیست و سالن و پرده سینما در پراکندگی جغرافیایی ایران را نیز با ثبت تجربه اکران در بیش از ۱۵۰۰ شهر و روستا کشور پر و تجربه رویداد جمعی در شهرهای فاقد سینما و روستاهای کشور ایجاد کرده است.
درصد مخاطبان اکران سیار نسبت به هر استان
استانهای تهران با ۱۹.۸ درصد، اصفهان با ۹.۹ درصد، خراسان رضوی با ۶.۶ درصد، خوزستان با ۵.۳ درصد، فارس با ۵ درصد، سیستان و بلوچستان با ۴.۹ درصد، کرمان با ۴.۵ درصد، مازندران با ۴.۱ درصد، آذربایجان غربی با ۳.۳ درصد و گلستان با ۳.۱ درصد ۱۰ استان برتر اکران سیار هستند.
این آمار نشان میدهد که استانهای پرجمعیت مخاطبان بیشتری برای اکران سیار دارند و پایتخت کشور رتبه اول را دارا است. فرهنگ مصرف سینما، جمعیت، تنوع لوکیشن، امکانات و مخاطب و خود مخاطب از دلایل این اتفاق است.
اکران سیار «مخاطب» میسازد
در جهان، «سینمای سیار» یکی از شناختهشدهترین الگوهای تحقق عدالت فرهنگی و گسترش دسترسی عمومی به هنر هفتم است؛ مدلی که ماموریت آن، رساندن تجربه تماشای جمعی فیلم به نقاطی است که از زیرساخت سالن سینما بیبهرهاند. اهمیت اکران سیار در این است که پیش از فروش بلیت، «مخاطب» میسازد؛ پیش از ساخت سالن، «عادت سینمارفتن» را شکل میدهد و پیش از توسعه بازار، «سرمایه اجتماعی» خلق میکند. هر اکران در یک روستا یا شهر فاقد سینما، تنها نمایش یک فیلم نیست؛ کاشتن بذر فرهنگ تماشای جمعی و گسترش قلمرو فرهنگی سینما در سرزمین است.
اکران سیار شاید در ابتدای راه باشد اما لازم است که به اکران سیار بیشتر از یک ایدهی فرعی فکر کنیم. در حالیکه نمیتوانیم آنچنان توسعه سینما داشته باشیم باید جدی به پرده نمایش متحرک فکر کنیم. گزارش روابط عمومی موسسه سینمایی بهمنسبز نشان میدهد که بیشترین تعداد مخاطب در اکران سیار مربوط به شامل انیمیشنها و سپس فیلمهای رئال است که همین مساله نشان میدهد تعداد زیادی از مخاطبان خانواده و کودک در این بستر وجود دارند و نهفته هستند. پس لازم است که نگاهمان را از تمرکز به شهرهای بزرگ به شهرهای کم برخوردارتر ببریم و سینما را به جمعیت بیشتری از مردم ایران معرفی کنیم.