به گزارش ایرنا، وزارت امور خارجه روسیه روز سه‌شنبه در بیانیه‌ای که در خبرگزاری ریانووستی منتشر شد، خاطرنشان کرد:‌ امضای تفاهمنامه با سوریه در مورد پایگاه‌های حمیمیم و طرطوس گامی مهم در همکاری نظامی دوجانبه و تقویت چارچوب قانونی برای این همکاری در فضای جدید است.
در این بیانیه آمده است: دستیابی به این توافق، انگیزه بیشتری به توسعه طیف وسیعی از روابط بین روسیه و سوریه که مبتنی بر تاریخ طولانی دوستی و مشارکت است، خواهد داد.
پیش از این، خبرگزاری سانا روز یکشنبه گزارش داد که پس از یک سال و نیم مذاکره، سرانجام آینده پایگاه‌های نظامی روسیه در حمیمیم و طرطوس مشخص شد و طرفین تفاهم‌نامه مربوطه را امضا کردند.
وزارت امور خارجه سوریه با ابراز امیدواری به گشایش فصل جدید در روابط دمشق و مسکو پس از امضای این تفاهمنامه تصریح کرد: پایگاه‌های روسی به مراکز آموزش نظامی مشترک تبدیل خواهند شد که در راستای منافع هر دو طرف فعالیت خواهند کرد.
اداره کل بنادر و گمرک سوریه نیز اعلام کرد که با روسیه به توافقی دست یافته است که بر اساس آن،‌ طرف سوری کنترل مناطق تجاری در بندر طرطوس که قبلاً در اختیار طرف روسی بود، از جمله اسکله شماره چهار و انبارها و تأسیسات مرتبط را به دست خواهد گرفت.
به نوشته خبرگزاری تاس، روسیه مالک ۲ پایگاه نظامی شامل یک پایگاه لجستیکی نیروی دریایی روسیه در شهر بندری طرطوس و پایگاه هوایی حمیمیم در استان لاذقیه در سوریه است.
پیش از این، سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه در دیدار با روزنامه‌نگاران کشورهای عربی گفته بود: دمشق علاقه‌ مند به حفظ پایگاه‌های نظامی روسیه در سوریه است، اگرچه تحت شرایط جدید، می‌توان آنها را برای مأموریت‌های جدید تغییر کاربری داد.
در همین حال، سازمان هواپیمایی کشوری سوریه اعلام کرد که کنترل فرودگاه لاذقیه به طرف سوری منتقل شد. بنا بر این بیانیه، گام بعدی در راستای بازسازی این فرودگاه برنامه‌ریزی شده است تا بتواند دوباره پروازهای بین‌المللی را انجام دهد.
از سوی دیگر، منابع خبری روس گزارش دادند که هیأتی از آژانس فدرال کشورهای مستقل مشترک المنافع، هموطنان مقیم خارج از کشور و همکاری‌های بشردوستانه بین‌المللی روسیه ( روسوترودنیچستوو ) از سوریه بازدید کرد.
این آژانس به خبرگزاری تاس گفت که خانه روسیه در دمشق فعالیت خود را از سر خواهد گرفت.
این هیأت در دمشق با نمایندگان وزارت امور خارجه، وزارت آموزش عالی و تحقیقات علمی و وزارت فرهنگ سوریه گفت‌وگو کرد و به توافقاتی درباره راه‌اندازی پروژه‌های آموزشی، فرهنگی و علمی مشترک دست یافت.
نمایندگان وزارت امور خارجه سوریه نیز از خانه روسیه بازدید کردند. در این بازدید،‌ نمایندگان « روسوترودنیچستوو» آمادگی خود را برای افزایش سهمیه دولت روسیه برای آموزش دانشجویان سوری در دانشگاه روسیه را اعلام کرد.
احمد الشرع، رئیس دولت موقت سوریه، بهمن ماه سال گذشته به منظور گفت و گو در مورد مسائل دو جانبه از جمله تعیین تکلیف دو پایگاه ذکر شده در مسکو با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه دیدار کرده بود.
روسیه و سوریه در حالی طی روزهای گذشته گام‌هایی برای روابط در دوران جدید برداشتند که دادگاه کیفری دمشق در جلسه امروز سه شنبه خود «بشار اسد» رئیس جمهوری سابق سوریه را به اتهام قتل عمد و تحریک به انجام کشتار، به اعدام محکوم کرد.
در همین حال، دادگاه کیفری دمشق حکم تعقیب بین المللی بشار و ماهر اسد را نیز صادر کرد.
مخالفان مسلح در سوریه از بامداد هفتم آذر ۱۴۰۳ برابر با ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴ با هدف برکناری بشار اسد از قدرت؛ عملیات خود را در مناطق شمال غرب، غرب و جنوب غرب حلب آغاز کردند و سرانجام پس از ۱۱ روز، یکشنبه ۱۸ آذرماه ۱۴۰۳ کنترل خود بر شهر دمشق و خروج «بشار اسد» از کشور را اعلام کردند.
در پی این تحولات، بشار اسد، سوریه را به مقصد روسیه ترک کرد.
پیش از این دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین اعلام کرده بود که مسکو به‌طور کامل از اظهار نظر درباره مساله تحویل بشار اسد، رئیس‌جمهور سابق سوریه، خودداری می‌کند.
پسکوف در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره موضع کرملین نسبت به این موضوع گفت: «درباره موضوع اسد مطلقاً اظهار نظر نمی‌کنیم.»