به گزارش روز یکشنبه ایرنا، تحولات هفته گذشته در منطقه آسیا ـ اقیانوسیه در شرایطی رقم خورد که همزمان با تداوم رایزنیهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها و تقویت همکاریهای منطقهای، اختلافات سیاسی و امنیتی میان برخی کشورهای منطقه نیز تشدید شد.
تاکید باکو بر ایستادگی در کنار ایران
الهام علیاف رئیسجمهوری آذربایجان روز دوشنبه (۱۹ مرداد) در واکنش به اظهارات مسعود پزشکیان رئیسجمهوری اسلامی ایران، بر ایستادگی باکو در کنار ملت ایران تاکید کرد.
علیاف با اشاره به روابط دو ملت گفت: «مردم جمهوری آذربایجان و ایران همواره در روزهای سخت و دشوار در کنار یکدیگر ایستادهاند.»
پزشکیان نیز در نشست خبری خود با اشاره به همکاری کشورهای همسایه در شرایط جنگی، اظهار داشت که پاکستان، افغانستان، ترکمنستان، روسیه و عراق در این شرایط همکاری مناسبی با ایران داشتهاند و در مورد جمهوری آذربایجان نیز با وجود برخی مسائل سیاسی، گفتوگو و تعامل ادامه دارد.
رئیسجمهوری اسلامی ایران با تاکید بر نقش دیپلماسی منطقهای در کاهش آثار محاصره و محدودیتهای ناشی از جنگ، همکاری کشورهای منطقه را در تامین نیازهای کشور حائز اهمیت دانست.
تداوم رایزنیهای پاکستان برای تقویت دیپلماسی منطقهای
طاهر اندرابی سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان در ادامه تحرکات دیپلماتیک منطقه، روز چهارشنبه (۲۱ مرداد) بر استمرار تلاشهای اسلامآباد برای کمک به تعامل میان طرفهای مذاکره و بازگرداندن آنها به تفاهمنامه اسلامآباد تاکید کرد.
وی سفر وزیر کشور پاکستان به تهران را در ادامه رایزنیهای اسلامآباد با جمهوری اسلامی ایران برای تقویت روابط دوجانبه، تعاملات امنیتی و مشارکت در ایجاد صلح و ثبات منطقهای دانست.
این تحولات پس از دیدارهای محمد اسحاق دار وزیر امور خارجه پاکستان با مقامهای ایران و آمریکا صورت گرفت.
اسحاق دار در دیدار با رضا امیری مقدم سفیر ایران در اسلامآباد، ضمن بررسی آخرین تحولات منطقهای و روابط دوجانبه، بر تعهد پاکستان برای تعمیق هرچه بیشتر تعاملات با تهران تاکید کرد.
وی همچنین روز جمعه (۲۳ مرداد) در دیدار با کاردار آمریکا در اسلامآباد، گفتوگو و دیپلماسی را برای تامین صلح و ثبات منطقه ضروری دانست و تاکید کرد که اجرای کتبی و عملی تفاهمنامه اسلامآباد مورخ ۲۸ خرداد، تنها مسیر دستیابی به صلح پایدار است.
این تلاشها در حالی ادامه دارد که وزیر امور خارجه پاکستان پس از توافق مکه، پیمان سهجانبه پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی را پیمانی دفاعی توصیف کرد و گفت هدف آن تقویت تلاشهای مستمر برای صلح، ثبات و رفاه در منطقه است.
تداوم اختلافات چین و هند بر سر مناطق مرزی
در شرق آسیا نیز اختلافات چین و هند بر سر مناطق مرزی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت.
راندیر جیسوال سخنگوی وزارت امور خارجه هند روز چهارشنبه (۲۱ مرداد)، گفت: دهلینو همواره در مذاکرات با چین تاکید کرده است که مسائل مربوط به مناطق مرزی را «بسیار جدی» میداند.
وی افزود: وضعیت مرزهای دو کشور بر وضعیت کلی روابط دوجانبه تاثیر خواهد گذاشت و این موضوع در گفتوگوهای هند و چین نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که چین نسبت به اقدام هند در نامگذاری مناطق مورد مناقشه واکنش نشان داد.
گوئو جیاکون سخنگوی وزارت امور خارجه چین روز دوشنبه (۱۹ مرداد) در واکنش به نامگذاری بهاصطلاح استاندارد ۲۷ مکان در منطقه مورد مناقشه، تاکید کرد منطقه «زانگنان» (تبت جنوبی) بخشی از قلمرو چین است و پکن هرگز منطقهای را که هند آن را «آروناچال پرادش» مینامد و چین آن را اقدامی غیرقانونی میداند، به رسمیت نشناخته است.
پکن: برای آزمایش موشکی به اجازه دیگران نیاز نداریم
در همین حال، نشریه «گلوبال تایمز» روز چهارشنبه (۲۱ مرداد) در واکنش به بیانیه مشترک آمریکا و ۴۰ کشور دیگر درباره آزمایش موشکی چین، تاکید کرد پکن برای انجام آزمایشهای موشکی خود نیازی به اجازه دیگر کشورها ندارد.
این نشریه با انتقاد از رویکردهای مداخلهجویانه و آنچه استانداردهای دوگانه آمریکا خواند، واشنگتن را از عوامل اصلی بیثباتی در جهان معرفی کرد.
همچنین چن شی سخنگوی وزارت دفاع چین روز جمعه (۲۳ مرداد) در واکنش به رزمایش سالانه «هانگوانگ» تایوان، این تمرین نظامی را «نمایشی بیفایده و پرهزینه» توصیف کرد.
وی هشدار داد برگزاری این رزمایشها به تشدید هراس از جنگ و تبدیل شهرهای تایوان به میدان نبرد منجر میشود.
رزمایش «هانگوانگ» تایوان از ۱۴ تا ۲۳ مرداد با سناریوهای جدید و تجهیزات تازه برگزار شد؛ رزمایشی که در کنار نمایش آمادگی دفاعی تایوان، پرسشهایی درباره توان عملیاتی، کاستیهای ساختاری و فاصله میان تصویرسازی رزمایشی و واقعیتهای میدانی ارتش این جزیره مطرح کرده است.
درگذشت ژو رونگجی؛ یکی از چهرههای اثرگذار اصلاحات اقتصادی چین
خبر درگذشت ژو رونگجی نخستوزیر پیشین چین نیز روز چهارشنبه (۲۱ مرداد) از سوی خبرگزاری شینهوا اعلام شد.
ژو رونگجی از سال ۱۹۹۳ معاون نخستوزیر چین بود و از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳ به عنوان نخستوزیر این کشور فعالیت کرد. وی یکی از چهرههای اثرگذار در دوره مهم گذار اقتصادی چین از اقتصاد برنامهریزیشده به اقتصاد بازار سوسیالیستی به شمار میرفت.
ژو در دورهای مسئولیتهای اقتصادی مهم چین را بر عهده داشت که روند اصلاحات و سیاست «اصلاح و گشایش» آغازشده از سال ۱۹۷۸، پس از تحولات سال ۱۹۸۹ با چالشهای جدی روبهرو شده بود. سیاستهای اقتصادی این دوره در سالهای بعد به تقویت جایگاه چین در اقتصاد جهانی کمک کرد.
شبهجزیره کره؛ افزایش تنش همزمان با تاکید سئول بر گفتوگو
در شبهجزیره کره نیز اختلافات میان پیونگیانگ و سئول و متحدان آن ادامه یافت.
وزارت امور خارجه کره شمالی روز جمعه (۲۳ مرداد) رزمایش مشترک آمریکا و کره جنوبی موسوم به «سپر آزادی اولچی» را «تهاجمی» خواند و اعلام کرد این رزمایش نه یک مانور دفاعی، بلکه تمرینی برای جنگ علیه پیونگیانگ است و کره شمالی برای پاسخ به آن آمادگی دارد.
پیونگیانگ همچنین همکاریهای نظامی فزاینده میان آمریکا، کره جنوبی و ژاپن را تهدیدی برای امنیت شبهجزیره دانست و نسبت به شکلگیری آنچه «ائتلاف هستهای» میخواند، هشدار داد.
وزارت امور خارجه کره شمالی روز چهارشنبه (۲۱ مرداد) نیز همکاری سئول و واشنگتن برای ساخت زیردریایی هستهای را عاملی برای بیثباتی در شبهجزیره کره توصیف کرد.
این مواضع در حالی مطرح شد که لی جائهمیونگ رئیسجمهوری کره جنوبی، همزمان با سالگرد «روز آزادی» شبهجزیره کره، خواستار گفتوگو میان سئول و پیونگیانگ برای پایان دادن به جنگ طولانیمدت و یافتن راهکارهای عملی برای متوقف کردن پیشرفت برنامه هستهای کره شمالی شد.
احتمال همکاری چین و فیلیپین در اکتشاف نفت و گاز
در جنوب شرق آسیا نیز فردیناند مارکوس جونیور رئیسجمهوری فیلیپین روز جمعه (۲۳ مرداد) از احتمال همکاری مشترک مانیل و پکن برای اکتشاف نفت و گاز در آبهای مورد مناقشه دریای چین جنوبی خبر داد.
این پیشنهاد در شرایط افزایش نگرانیها درباره امنیت انرژی و قیمتها مطرح شده و میتواند زمینه تازهای برای همکاری اقتصادی میان چین و فیلیپین، با وجود اختلافات دیرینه دو کشور بر سر دریای چین جنوبی، ایجاد کند.
ژاپن؛ تاکید بر صلح بدون اشاره به «ندامت» جنگی
در ژاپن نیز سانائه تاکایچی نخستوزیر این کشور روز شنبه (۲۴ مرداد) در مراسم یادبود قربانیان جنگ جهانی دوم بر تعهد توکیو به صلح و ضرورت جلوگیری از تکرار فجایع جنگ تاکید کرد.
با این حال، برخلاف رویه سال گذشته، وی در این مراسم از واژه «ندامت» درباره نقش ژاپن در جنگ استفاده نکرد؛ موضوعی که توجه رسانهها و ناظران مسائل شرق آسیا را به خود جلب کرد.
استرالیا؛ تاکید آلبانیزی بر پایان درگیریها در خاورمیانه
در جنوب اقیانوس آرام نیز آنتونی آلبانیزی نخستوزیر استرالیا روز جمعه (۲۳ مرداد) پس از گفتوگوی تلفنی با دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا، اعلام کرد موضع دولتش درباره ضرورت پایان درگیریها در خاورمیانه را به رئیسجمهوری آمریکا منتقل کرده است.
وی در عین حال بر موضع استرالیا مبنی بر اینکه ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند، تاکید کرد.
در پایان و مجموع تحولات هفته گذشته در آسیا ـ اقیانوسیه نشان میدهد که همزمان با افزایش تحرکات نظامی و اختلافات امنیتی در شرق آسیا، تلاشهای دیپلماتیک برای مدیریت بحرانها و تقویت همکاریهای منطقهای نیز ادامه دارد. از رایزنیهای پاکستان برای تقویت گفتوگو میان طرفهای درگیر و تاکید باکو بر روابط با تهران گرفته تا پیشنهاد همکاری چین و فیلیپین در حوزه انرژی و دعوت سئول به گفتوگو با پیونگیانگ، دیپلماسی منطقهای همچنان یکی از محورهای مهم تحولات این منطقه به شمار میرود؛ هرچند اختلافات مرزی، رزمایشهای نظامی و رقابتهای امنیتی میان قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای همچنان بر فضای آسیا ـ اقیانوسیه سایه انداخته است.