به گزارش ایرنا؛ دیدن پلنگ در نزدیکی یک روستا، برای بسیاری از مردم میتواند نگرانکننده باشد؛ بهویژه زمانی که این گونه گوشتخوار در نزدیکی محل نگهداری دام یا خانههای روستایی مشاهده شود. با این حال، واکنش درست در چنین شرایطی نه تعقیب حیوان است و نه تلاش برای نزدیکشدن یا دورکردن آن به شیوههای غیرکارشناسی.
در چنین موقعیتی، اولین کار محیطبانان، ارزیابی شرایط است؛ اینکه حیوان کجا دیده شده، چه نشانههایی از حضور آن وجود دارد، رفتار پلنگ چگونه است و فاصله آن با سکونتگاههای انسانی چقدر است.
ثریا قربانی معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه در اینباره به ایرنا گفت: در صورت نزدیکشدن گونههای حیاتوحش به مناطق مسکونی، نخستین اقدام محیطبانان بررسی وضعیت و ارزیابی شرایط منطقه است.
وی افزود: کارشناسان با جمعآوری اطلاعات از محل، بررسی نشانههای حضور حیوان و ارزیابی شرایط محیطی، میزان خطر و نحوه مدیریت موقعیت را مشخص میکنند.
چرا نباید به پلنگ نزدیک شد؟
پلنگ اگرچه معمولاً از مواجهه مستقیم با انسان پرهیز میکند، اما یک حیوان وحشی و قدرتمند است و نزدیکشدن افراد، تحریک یا محاصره آن میتواند شرایط را خطرناک کند.
قربانی با تأکید بر ضرورت همکاری مردم در چنین شرایطی گفت: شهروندان باید از نزدیکشدن به حیوان، تحریک آن، ایجاد سر و صدا یا تلاش برای تعقیب و محاصره خودداری کنند و موضوع را در سریعترین زمان به محیط زیست اطلاع دهند.
⬆️مشاهده پلنگ ایرانی در منطقه سرفیروزآباد کرمانشاه توسط روستاییان
به گفته وی، اطلاعرسانی سریع و دقیق مردم میتواند به محیطبانان فرصت بیشتری برای مدیریت موقعیت بدهد و از شکلگیری یک موقعیت خطرناک جلوگیری کند.
محیطبانان با پلنگ چه میکنند؟
پس از دریافت گزارش، محیطبانان شرایط منطقه را بررسی و در صورت نیاز، محدوده را تحت رصد قرار میدهند. نحوه برخورد با حیوان نیز یک نسخه ثابت ندارد و به عواملی مانند رفتار پلنگ، موقعیت جغرافیایی، فاصله با مناطق مسکونی و میزان تهدید احتمالی بستگی دارد.
قربانی اظهار کرد: محیطبانان ضمن بررسی شرایط و رصد منطقه، تلاش میکنند بدون ایجاد تنش، حیوان را از محدوده انسانی دور کرده و شرایط را به وضعیت طبیعی بازگردانند.
وی تأکید کرد که تصمیمگیری درباره نحوه اقدام، متناسب با شرایط موجود و پس از ارزیابی کارشناسی انجام میشود.
نقش روستاییان در کاهش تعارض با پلنگ
ماجرا اما فقط به زمان مشاهده پلنگ محدود نمیشود. بخشی از احتمال حضور گوشتخواران در نزدیکی روستاها به شرایط محیط اطراف سکونتگاههای انسانی بازمیگردد.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه گفت: نگهداری ایمن دامها، مدیریت پسماند و مواد غذایی و رها نکردن لاشه دام در اطراف روستا میتواند در کاهش احتمال نزدیکشدن گوشتخواران بزرگ به مناطق مسکونی مؤثر باشد.
این موضوع بهویژه در مناطقی که زیستگاه طبیعی پلنگ در نزدیکی روستاها قرار دارد، اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چرا که باقیماندن منابع غذایی در اطراف سکونتگاهها میتواند حیاتوحش را به این مناطق نزدیکتر کند.
پلنگ؛ سرمایه طبیعی یا تهدید؟
تعارض میان انسان و حیاتوحش زمانی شکل جدیتری پیدا میکند که مرز میان زیستگاه طبیعی حیوان و سکونتگاه انسانی کمرنگ شود. در چنین شرایطی، از یک سو امنیت مردم و دامها مطرح است و از سوی دیگر، حفاظت از گونهای ارزشمند که بخشی از تنوع زیستی کشور به شمار میرود.
قربانی بر ضرورت توجه همزمان به هر دو موضوع تأکید کرد و گفت: حفاظت از پلنگ به عنوان یکی از گونههای شاخص و ارزشمند حیاتوحش، در کنار حفظ امنیت جوامع محلی، نیازمند همکاری مستمر مردم و دستگاههای مسئول است.
وی همچنین از مردم خواست از انتشار تصاویر و اخبار تأییدنشده درباره مشاهده پلنگ خودداری کنند و موارد مشکوک را از طریق مراجع مسئول به محیط زیست اطلاع دهند.
در نهایت، دیدن پلنگ در حاشیه یک روستا لزوماً به معنای حمله یا تهدید فوری نیست؛ اما هر مشاهدهای باید جدی گرفته شود و مدیریت آن به افراد متخصص سپرده شود. آرامش مردم، گزارش سریع و دقیق و حضور کارشناسان محیط زیست، سه ضلع اصلی مدیریت چنین موقعیتهایی هستند؛ رویکردی که میتواند هم امنیت جوامع محلی را حفظ کند و هم فرصت ادامه حیات پلنگ در زیستگاه طبیعی خود را افزایش دهد.
کرمانشاه سرزمینی بکر با گونههای ارزشمند گیاهی و جانوری
استان کرمانشاه ۲ میلیون و ۴۹۹ هزار هکتار مساحت دارد که ۷۰ درصد آن را عرصههای منابع طبیعی با بیش از ۵۲۷ هزار هکتار جنگل و یک میلیون و ۱۹۲ هزار هکتار مرتع تشکیل داده است.
پنج منطقه شامل بیستون، قلاجه، بوزین و مرهخیل، امروله دالاخانی و نیز بدر و پریشان همچنین سه پناهگاه حیات وحش ورمنجه، زله زرد و قراویز و نیز ۲ اثر طبیعی و ملی غار قوری قلعه و غار پراو در استان کرمانشاه تحت حفاظت محیط زیست قرار دارد.
کرمانشاه با تنوع اقلیمی و زیستی دارای گونههای متنوع جانوری از جمله شوکا، کل و بز، آهو، قوچ و میش، پلنگ، خرس قهوه ای و سایر پستانداران است.
این استان همچنین با وسعت بیش از ۲۴۰ هزار هکتار مناطق تحت مدیریت حفاظت محیط زیست، یکی از زیستگاه های اصلی خرس قهوه ای در کشور محسوب می شود.