به گزارش خبرنگار کتاب ایرنا، کتاب «کاوش در مفاهیم شناختی؛ از نظریه تا سنجش» تلاش دارد مفاهیم و فرایندهای شناختی را از منظر نظری و کاربردی مورد بررسی قرار دهد و مخاطب را با برخی رویکردها، نظریهها و ابزارهای سنجش در حوزه شناخت آشنا کند.
شناخت یکی از مفاهیم بنیادین در روانشناسی است و فرایندهایی مانند پردازش اطلاعات، یادگیری، توجه، حافظه، زبان، حل مساله و تفسیر دادههای محیطی را دربرمیگیرد. نویسندگان در این کتاب تلاش کردهاند ضمن ارائه مباحث نظری، ارتباط میان فرایندهای شناختی و کاربردهای آنها در حوزه روانشناسی را نیز مورد توجه قرار دهند.
بخشهایی از کتاب به رویکردهای شناختی و درمانهای مبتنی بر این رویکردها اختصاص دارد. در این زمینه، مدل شناختی بک و مفاهیمی مانند طرحواره، سوگیری، فرضیهآزمایی، تحریفهای شناختی و افکار خودآیند مورد بررسی قرار گرفتهاند.
از دیگر مباحث مطرحشده در کتاب میتوان به ذهنآگاهی، شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی و رفتاردرمانی دیالکتیکی اشاره کرد. در بخش مربوط به رفتاردرمانی دیالکتیکی نیز موضوعاتی همچون پذیرش، تغییر رفتار، رابطه درمانی و فرایندهای دیالکتیکی مورد توجه قرار گرفته است.
یکی از ویژگیهای کتاب، توجه ویژه به سنجش و اندازهگیری سازههای شناختی است. در بخشهای مختلف، ابزارها و پرسشنامههایی برای بررسی مفاهیمی مانند ذهنآگاهی، اجتناب شناختی و تحریفهای شناختی معرفی شده و نحوه نمرهگذاری و ویژگیهای آنها مورد بحث قرار گرفته است.
پرداختن به تحریفهای شناختی نیز از دیگر محورهای کتاب است؛ بهگونهای که نویسندگان بر اهمیت اندازهگیری نوع، شدت و فراوانی این تحریفها برای شناخت بهتر الگوهای فکری و بررسی عوامل مرتبط با مشکلات روانشناختی تأکید کردهاند.
کتاب «کاوش در مفاهیم شناختی؛ از نظریه تا سنجش» میتواند برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه روانشناسی، روانشناسی شناختی، روانشناسی تربیتی و روانسنجی و همچنین علاقهمندان به مباحث شناختی و ابزارهای سنجش این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.
قسمتی از متن کتاب
شناخت دربرگیرنده توانایی سازماندهی و تفسیر دادههای حسی است، تا فرد بتواند به محیط خود معنا دهد و واکنش مناسب نشان دهد. به عنوان مثال، شناخت به ما اجازه میدهد که نه تنها محرکهای محیطی را دریافت کنیم، بلکه آنها را تحلیل کنیم، الگوها را بشناسیم، مفاهیم را درک کنیم و از تجربیات گذشته برای پیشبینی آینده استفاده کنیم.
استفاده از سازههای نظری مهم و کارسازی مانند طرحواره، سوگیری، فرضیهآزمایی، تحریف، افکار خودآیند و غیره، تبیین برخی از مکانیسمهای شناختی در افسردگی و اضطراب را آسانتر ساخت.
برای یافتن راههایی برای کاهش شدت و فراوانی تحریفهای شناختی لازم است تا اندازهگیری انواع تحریفهای شناختی و شدت و فراوانی هر کدام از آنها بهدرستی صورت گیرد.
جلد کتاب
کتاب «کاوش در مفاهیم شناختی؛ از نظریه تا سنجش» نوشته سینا غلامی، علی تقیزاده و سعیده احسانی، در ۳۶۵ صفحه و با قطع وزیری، شمارگان هزار نسخه توسط انتشارات مهراب در سال ۱۴۰۵ منتشر شد.