به گزارش ایرنا، بحران کمآبی در خراسانشمالی اکنون از یک چالش فصلی به یک تهدید ساختاری تبدیل شده است به گونه ای که تحلیل دادههای مربوط به ذخایر سدهای استان نشان میدهد که با رسیدن سطح آب به مرز بحرانی ۱۸ درصد، توازن میان عرضه و تقاضای آب در این منطقه به شدت آسیب دیده است.
در واقع برخلاف الگوهای معمول که در آن بارشهای بهاره منجر به بهبود ذخایر میشد، پدیده تبخیر شدید ناشی از نوسانات دمایی، زنجیره تامین آب را از پایه مختل کرده است و مدیریت منابع را از حالت توزیع آب به حالت بقا و مدیریت بحران تغییر داده است.
بررسی وضعیت سدهای استان خراسانشمالی نشان میدهد که رگهای حیاتی تامین آب در این منطقه به شدت تخلیه شدهاند و از مجموع ظرفیت ۲۲۱ میلیون مترمکعبی هفت سد در حال بهرهبرداری تنها ۴۰ میلیون مترمکعب آب باقی مانده که نشان از بحران عمیق در ذخیرهسازی است.
برای درک بهتر این وضعیت، نگاهی به اعداد و ارقام کلیدی ذخایر استان میاندازیم:
شرح وضعیت ذخایر آبی استان
مقدار
مجموع ظرفیت هفت سد استان
۲۲۱ میلیون متر مکعب
میزان ذخیره کنونی (مجموع سدها)
۴۰ میلیون متر مکعب
درصد ذخیره باقیمانده
۱۸ درصد
ظرفیت سدهای تامین آب شرب
۲۰۱ میلیون متر مکعب
ذخیره کنونی سدهای شرب (با احتساب رسوبات)
۳۰ درصد
تبخیر بارشهای بهاره
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای خراسانشمالی، در تحلیل علت این افت شدید ذخایر، به پدیده تبخیر شدید اشاره کرد.
وحید واسطه گفت: با وجود اینکه در مقاطعی بارشهای مناسبی داشتیم اما گرمای بیسابقه باعث شده است که بخش بزرگی از این آبها، پیش از آنکه به سدها برسد، در هوا تبخیر شود.
وی تاکید کرد: دیگر نمیتوان تنها به افزایش بارندگی امیدوار بود، تامین پایدار آب در سال آبی پیشرو، بیش از هر چیز به نحوه مصرف و میزان بهرهوری ما بستگی دارد.
ضرورت تغییر در الگوی کشاورزی و مصرف شهری
واسطه با اشاره به اینکه در بخش کشاورزی باید به سرعت به سمت روشهای نوین آبیاری و اصلاح الگوی کشت حرکت کرد، افزود: کاهش تلفات در انتقال و توزیع آب و استفاده از آبیاری متناسب با نیاز واقعی گیاه، از راهکارهای اصلی برای کاهش فشار بر منابع آبی است.
وی در مورد مصرف بخش آب شرب نیز گفت: صرفهجویی در بخش شرب، هرگز به معنای کاهش رفاه یا تحمیل سختی به مردم نیست بلکه به معنای اصلاح رفتارهای مصرفی و جلوگیری از هدررفت این مایه حیات است.
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای خراسانشمالی افزود: استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف، مدیریت نشتیهای شبکه توزیع و هوشمندسازی انشعابات از اقداماتی است که میتواند بدون تغییر در سطح زندگی، مصرف خانگی را مدیریت کند.
هشدار نسبت به محدودیتهای ذخایر آبی
وی با هشدار نسبت به محدودیتهای جدی در ذخایر آبی استان، خاطرنشان کرد: آیندهی منابع آب خراسانشمالی به میزان تعامل و همکاری همهجانبه دستگاههای اجرایی، کشاورزان و مشترکان خانگی وابسته است.
واسطه افزود: ما در نقطهای ایستادهایم که هر میزان صرفهجویی امروز، سرمایهای برای پایداری آب در ماههای آینده استان خواهد بود.
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای خراسانشمالی ادامه داد: در واقع مدیریت تقاضا در کنار مدیریت عرضه، تنها مسیر عبور از سالهای خشک پیش رو است.
اکنون خراسانشمالی هفت سد با ظرفیت ذخیرهسازی ۲۲۱ میلیون مترمکعب در دست بهرهبرداری دارد که به تامین آب کشاورزی و شرب استان کمک میکند.