به گزارش ایرنا،مصرف کمتر آب، کاهش هزینههای آمادهسازی زمین و نیروی کار، سرعت بالای کاشت (امکان کاشت یک هکتار در حدود نیم ساعت)، کاهش مصرف آب و بذر، یکنواختی استقرار بوتهها و همچنین رسیدگی یکنواخت محصول در زمان برداشت از تجربیات شیرین این روش کشت برای بهرهبرداران گچساران بوده است.
کشاورزان بهرهبردار اعتقاد دارند در روش خشکهکاری، آب مورد نیاز برای گلخرابی زمین حذف میشود و با اجرای آبیاری تناوبی به جای اینکه غرقاب دائم در طول دوره رشد انجام میشود که منجر به کاهش تلفات آب میشود.
آنان تاکید میکنند که حجم کل آب مصرفی در مزرعه به طور محسوسی کاهش یافته و امکان دستیابی به بهرهوری بیشتر آب درصورت اجرای صحیح مدیریت مزرعه، فراهم میشود
آب کاربردی در شالیزارها از سه بخش اصلی تشکیل میشود؛ بخشی که پیش از کاشت برای آمادهسازی و گلخرابی زمین مصرف میشود، بخشی که به دلیل نشت و نفوذ ناشی از غرقاب دائم از دست میرود و در نهایت، آبی که صرف تبخیر و تعرق گیاه میشود؛ در واقع، تنها بخش سوم به طور مستقیم در فرآیند رشد و تولید محصول مصرف میشود.
از کاهش قیمت تمام شده تا افزایش تولید در مزارع خشکه کاری گچساران
مسئول سایت خشکهکاری برنج در منطقه خیرآباد از توابع گچساران گفت: در مزرعه الگویی این منطقه امسال۷۵ هکتار از مزارع زیر کشت برنج به صورت خشکهکاری رفته است.
نینا افشاری در گفت و گوی اختصاصی با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: هزینه کشت هر هکتار برنج در کشت به صورت خشکهکاری در مزارع گچساران به حدود یک هفتم کاهش یافته است.
وی عنوان کرد: در روش غرقآبی هزینه تمام شده کشت هر هکتار مزرعه برنج ۲ میلیارد و ۱۵۰ میلیون ریال است اما در شیوه خشکهکاری ۳۴۰ میلیون ریال برای انجام کشت به ازای هر هکتار هزینه میشود.
افشاری با اشاره به اینکه در روش خشکه کاری کشت به صورت مکانیزه انجام میشودعنوان کرد:بیشترین کاهش هزینه در کشت غرقآبی در بخش دستمزد کارگری برای نشاء به صورت دستی صورت میگیرد.
مسئول سایت خشکهکاری برنج در منطقه خیرآباد از توابع گچساران با بیان اینکه بخشی از کاهش هزینهها در بخش خرید بذر رخ میدهد عنوان کرد: تعداد نشاء مورد استفاده در روش غرقآبی ۱۱۰ تا ۱۴۰ نشاء و در روش خشکهکاری ۴۰ تا ۶۰ نشاء است.
وی افزایش تولید در واحد سطح را از دیگر مزایای مهم خشکهکاری برنج دانست و اظهار کرد:متوسط برداشت برنج در روش غرقآبی چهار تا ۶ تن و در روش خشکهکاری ۱۰ تن به ازای هر هکتار است.
افشاری با اشاره به اینکه طرح کشت برنج با روش خشکهکاری سه سال پیش در گچساران آغاز شده تاکید کرد: طی سالهای نخست به ترتیب ۱۵ تا۳۵ هکتار از مزارع این منطقه زیر کشت رفت.
وی درباره کاهش میزان آب مصرفی گفت: منطقه خیرآباد در پایین دست رودخانه قرار دارد و از روش غرقآبی برای کشت استفاده شد اما با میزان مصرف کمتر آب، ۲هزار متر مربع در هر هکتار کاهش یافت.
وضعیت مطلوب شالیزارهای برنج خیرآباد
مدیر هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به بازدید از طرح خشکهکاری برنج در منطقه خیرآباد از توابع شهرستان گچساران وضعیت محصول این شالیزارها را مطلوب ارزیابی کرد.
زهره حبیبی با یادآوری اینکه برداشت برنج مزارع خشکه چینی مهر و آبان ماه انجام میشود اظهار کرد: انتظار می رود میزان برداشت محصول در این مزارع مطلوب باشد.
وی با یادآوری اینکه هدف از اجرای مزارع الگویی برنج در گچساران استفاده از بسترهای علمی برای ترویج کشاورزی دانشبنیان و مدیریت بهینه منابع آبی است تاکید کرد: نتایج مطلوب خشکهکاری برنج در گچساران میتواند الگویی برای دیگر نقاط استان باشد.
مدیر هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به اینکه در روش سنتی ابتدا بذر شالی در خزانه کشت و بعد از حدود یک ماه در زمین غرقابی نشاء میشود، اما در شیوه خشکهکاری بذر شالی در زمین اصلی که شخم زده شده همچون بذر دیگر محصولات توسط ماشین آلات ردیف کار پاشیده و کشت می شود.
وی تاکید کرد: صرفهجویی در مصرف آب یکی از مهمترین مزایای این شیوه از کشت است.
وی بیان کرد: حذف هزینههای کارگری و افزایش بهرهوری و کاهش زحمت بهرهبردار از دیگر دستاوردهای مهم کشت برنج به صورت خشکهکاری در گچساران است.
مدیر هماهنگی ترویج سازمان جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد همچنین با اشاره به رضایت کشاورزان از کیفیت ارقام و بذرهای ارسالی از سوی موسسه برنج کشور، تأکید کرد و گفت: در مزارع الگویی، استفاده از بذرهای مناسب، آبیاری بهینه، مدیریت دقیق تغذیه و رعایت دقیق دستورالعملهای علمی منجر به بهبود کمی و کیفی محصول میشود.
کهگیلویه و بویراحمد هشت هزار هکتار مزرعه دارد که همواره به علت نیاز به مصرف بالای آب با محدودیت کشت همراه است و تنها در دورههای پرباران مانند سال جاری امکان کاشت و کسب درآمد آن هم تنها در بخشی از مزارع را دارد که این مسأله معیشت ۲ هزار و ۶۰۰ خانوار فعال در این زمینه را با اما و اگر روبه رو کرده است.
عدهای از کارشناسان جهاد کشاورزی کهگیلویه و بویراحمد میگویند که برای تولید هر کیلوگرم برنج چهار هزار و ۵۰۰ تا پنج هزار لیتر آب مصرف میشود به همین علت تغییر الگوی کشت به صورت خشکه کاری همواره مورد تاکید کارشناسان است.
بر اساس مطالعات انجامشده، میزان کاهش مصرف آب در خشکهکاری برنج نسبت به کشت نشایی و غرقابی، بسته به نوع خاک، شرایط اقلیمی و مهمتر از همه، شیوه مدیریت آبیاری متفاوت است.
در یک مطالعه میدانی، کشت مستقیم خشک در مقایسه با کشت نشایی غرقابی حدود ۱۵ درصد کاهش در مصرف کل آب نشان داد و در برخی مطالعات نیز صرفهجویی ۳۰ تا ۵۰ درصدی در آب آبیاری گزارش شده است.
بنابراین نمیتوان یک عدد ثابت برای میزان مصرف آب در تمام مزارع اعلام کرد؛ اما شواهد علمی نشان میدهد که ترکیب خشکهکاری با مدیریت صحیح آبیاری میتواند نقش اثربخشی در کاهش برداشت آب و افزایش بهرهوری آن داشته باشد.