به گزارش روز چهارشنبه گروه آسیا اقیانوسیه ایرنا به نقل از «آسیا پلاس»، این محفل ادبی به مناسبت سی‌وپنجمین سالگرد استقلال دولتی تاجیکستان و با حضور شاعران، نویسندگان و پژوهشگران ادبیات فارسی و تاجیکی از ایران، افغانستان، ازبکستان، هند، روسیه و همچنین فارسی‌زبانان ساکن کشورهای غربی در اتحادیه نویسندگان تاجیکستان برگزار شد.
تأکید بر نقش روابط ادبی در پیوند کشورهای هم‌زبان
نظام قاسم، رئیس اتحادیه نویسندگان تاجیکستان و گرداننده این محفل، ضمن خوشامدگویی به مهمانان، سخنان خود را با تبریک سالگرد استقلال تاجیکستان آغاز کرد.
وی گفت بخش ترجمه و روابط ادبی اتحادیه نویسندگان تاجیکستان در حفظ پیوندهای ادبی این کشور با جمهوری‌های همسایه و کشورهای هم‌زبان، نقش کلیدی دارد.



به گفته نظام قاسم، ۱۰ سال پیش در اتحادیه نویسندگان تاجیکستان «مرکز ترجمه» تأسیس شده است که آثار ادبی را از زبان تاجیکی به انگلیسی، فرانسوی، ارمنی، عربی و ترکی ترجمه می‌کند و آثار این زبان‌ها را نیز به تاجیکی برمی‌گرداند.
رئیس اتحادیه نویسندگان تاجیکستان همچنین از وضعیت نشریات ادبی این کشور سخن گفت و یادآور شد که مجله «صدای شرق» سال آینده یکصدمین سال انتشار خود را جشن خواهد گرفت و اکنون با شمارگان حدود پنج هزار نسخه منتشر می‌شود.
وی افزود: هفته‌نامه ادبی اتحادیه نیز به‌طور منظم منتشر می‌شود و بهترین نمونه‌های ادبیات معاصر تاجیک را در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد.
نظام قاسم درباره مجله روسی‌زبان «پامیر» نیز گفت این نشریه نزدیک به ۶۰ سال پیشینه دارد، اما شرایط انتشار آن دشوارتر است و با شمارگان هزار نسخه منتشر می‌شود که نگران‌کننده است.
دیدار دوباره پس از سال‌ها دوری
یکی از محورهای اصلی این محفل، ازسرگیری دیدارهای ادبی پس از سال‌ها دوری و جدایی عنوان شد.



مارینا نکراسوا، نویسنده روسی‌زبان و از نویسندگان ثابت مجله «پامیر» که ۴۷ سال پیش به عضویت اتحادیه نویسندگان تاجیکستان درآمده است، گفت پس از ۳۴ سال بار دیگر به تاجیکستان آمده است.
هادی سعیدی کیاسری، رئیس کانون ادبیات ایران نیز در این نشست گفت که اگرچه پیش‌تر تقریباً هر سال به دوشنبه سفر می‌کرد، این بار پس از حدود ۱۵ سال به تاجیکستان آمده است.
شاعران؛ پاسداران زبان
هادی سعیدی کیاسری در سخنان خود با اشاره به دیدگاه مارتین هایدگر، فیلسوف آلمانی، زبان را «خانه هستی» توصیف کرد و شاعران را نگهبانان این خانه دانست.
وی با تأکید بر نقش شاعران در حفظ و پاسداری از زبان گفت: شاعران پاسداران زبان و صاحب‌خانه آن هستند.



کیاسری برای تبیین نقش شعر در بقای زبان، به زبان سانسکریت اشاره کرد و گفت این زبان زمانی زبان غالب منطقه بود، اما به گفته او، به دلیل نداشتن شاعران بزرگ جایگاه خود را از دست داد.
وی همچنین با اشاره به گستره تاریخی زبان فارسی در شبه‌قاره هند، اظهار کرد که شاعران در جنوب هند ساقی‌نامه می‌سرودند و در دوره‌ای که هنوز اینترنت وجود نداشت، این آثار حدود یک ماه بعد در بغداد خوانده می‌شد.
رئیس کانون ادبیات ایران در ادامه از مجله تخصصی این کانون رونمایی کرد و گفت این نشریه از نخستین شماره خود، اشعار شاعران تاجیک را نیز منتشر کرده است.
هند؛ مهد دوم زبان فارسی
علی‌اکبرشاه، شاعر و پژوهشگر فارسی‌زبان از هند، در این محفل به پیشینه زبان فارسی در شبه‌قاره پرداخت و هند را «مهد دوم زبان فارسی» نامید.
به گفته وی، زبان فارسی از قرن سیزدهم تا نوزدهم میلادی زبان رسمی و اداری هند بوده و نخستین فرهنگ‌های فارسی، تذکره‌های شاعران، کتاب‌ها و روزنامه‌های فارسی چاپی در این سرزمین، از جمله در کلکته، پدید آمده‌اند.



این شاعر و پژوهشگر افزود که امروزه نیز بزرگ‌ترین گنجینه نسخه‌های خطی فارسی در هند نگهداری می‌شود و زبان فارسی در بیش از ۶۰ موسسه آموزشی و ۳۰ دانشگاه این کشور تدریس می‌شود.
پیشنهاد تشکیل انجمن ادبی فارسی‌زبانان
علی‌اکبرشاه در ادامه پیشنهاد تشکیل انجمنی برای برگزاری منظم نشست‌های ادبی فارسی‌زبانان را مطرح کرد.
وی پیشنهاد داد چنین نشست‌هایی به‌صورت منظم در شهرهای سمرقند، بخارا، تهران، کابل، دهلی و دوشنبه برگزار شود.
این پیشنهاد در شرایطی مطرح شد که در این محفل، شاعران و پژوهشگرانی از کشورهای مختلف فارسی‌زبان و همچنین فارسی‌زبانان ساکن کشورهای غربی گرد هم آمده بودند.
شعرخوانی شاعران فارسی‌زبان
در ادامه این محفل ادبی، رضا محمدی، شاعر افغان مقیم بریتانیا، تاجیکستان را «تاج تمدن فارسی» خواند و ساقی‌نامه‌ای را به بزرگان ادبیات تقدیم کرد.
پیمان و عبدالله سبحان، شاعران تاجیک مقیم ازبکستان نیز در این برنامه به شعرخوانی پرداختند.


نقی عباس از هند غزلی در استقبال از بیدل خواند و شعری از خود را نیز با مطلع «پرجلوت است خلوت من با خیال تو، شعر و سرود و صحبت من با خیال تو» برای حاضران قرائت کرد.
از سوی ادیبان تاجیکستان نیز صفر عبدالله، پژوهشگر و دانشمند تاجیک، و سیاوش جنیدی، شاعر تازه بازگشته از مهاجرت، در این محفل سخن گفتند و غزل‌هایی سرودند.
اعلام آمادگی کانون ادبیات ایران برای همکاری
در پایان این نشست، هادی سعیدی کیاسری اعلام کرد کانون ادبیات ایران آماده همکاری با اتحادیه نویسندگان تاجیکستان است.
وی گفت این کانون می‌تواند بایگانی صوتی و مکتوب خود را در اختیار شاعران تاجیک قرار دهد و در پرورش و شکوفایی شاعران جوان دو کشور نیز سهم داشته باشد.
این محفل ادبی با حضور شاعران، نویسندگان و پژوهشگران فارسی‌زبان کشورهای مختلف، در چارچوب برنامه‌های مرتبط با سی‌وپنجمین سالگرد استقلال دولتی تاجیکستان در اتحادیه نویسندگان این کشور برگزار شد.