به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، کتاب «درس‌نامه اسرار و معارف حج و عمره و فضائل مکه و مدینه» به قلم داود حسینی در ۴۰۰ صفحه و در ۵۰۰ نسخه توسط موسسه فرهنگی هنری مشعر به چاپ رسیده است.
در فصل‌های اول و دوم این کتاب به مباحث مقدماتی مانند معنای لغوی و اصطلاحی حج و عمره، اهمیت حج، لزوم آگاهی از اسرار حج و عمره، منابع کشف اسرار حج و عمره از علمای گذشته و معاصر پرداخته شده است فصل‌های سوم و چهارم به بیان فلسفه و اسرار اخلاقی تربیتی و عرفانی حج و عمره می‌پردازد و فصل‌های پنجم و ششم به کارکردهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی حج و عمره اختصاص دارد.
فصل‌های هفتم و هشتم درباره اسرار میقات و احرام و نیز اسرار مُحرّمات احرام است و فصل نهم، اسرار طواف، نماز طواف، سعی و تقصیر را توضیح می‌دهد و در فصل‌های دهم و یازدهم نیز به اسرار وقوف در عرفات، مشعر و منا و نیز اسرار اعمال منا یعنی رمی جمرات، قربانی و حلق اختصاص دارد.
فصل دوازدهم، فضایل و اسرار مکه، صفا و مروه را توضیح می‌دهد و فصل‌های سیزدهم و چهاردهم به بیان فضایل و اسرار مسجدالحرام و اماکن آن و نیز فضایل و اسرار کعبه و ارکان و اجزای آن می‌پردازد. فصل پانزدهم درباره فضایل و اسرار عرفات، مشعر و مناست و در نهایت فصل شانزدهم درباره فضایل مدینه منوره و اماکن مختلف آن است و درمجموع می‌توان گفت در این کتاب تلاش شده به همه اعمال و اماکن مربوط به حج و عمره و اماکن مقدسه مکه و مدینه پرداخته شود.
در مقدمه این کتاب آمده است: در کنار قرآن کریم، پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین(ع) به تبیین و تفسیر آیات حج پرداخته و احکام و آموزه‌های اخلاقی و اسرار و معارف آن را بیان فرمودند. برای نمونه فرمایشات حضرت علی(ع) در باب فلسفه حج و آثار و نتایج معنوی آن در نهج‌البلاغه خطبه ۱۹۲ آمده است. همچنین امام صادق(ع) و امام رضا(ع) نیز در بیان فلسفه تشریع حج فرمایشات گرانقدری دارند که در کتاب‌هایی مانند عیون اخبار الرضا آمده است.
به علاوه عرفا، علمای اخلاق، فقها، متکلمان و سایر دانشمندان و محققان دینی نیز به بررسی و تبیین این موضوع مهم و ابعاد گسترده آن پرداخته‌اند. محی‌الدین‌بن‌عربی در الفتوحات المکیه، اسرار حج را بیان کرده است. ملامهدی نراقی در جامع السعادات به پاره‌ای از اسرار و معارف حج اشاره کرده است. ملاهادی سبزواری نبراس الهدی یا مشعل هدایت، اثر منظومه خود را به اسرار حج اختصاص داده است.
امروزه نیز برخی از محققان و اندیشمندان به تالیف کتاب درباره حج و زیارت خانه خدا به ویژه تبیین اسرار و معارف آن پرداختند که از میان این کتاب‌ها می‌توان به صهبای حج تالیف آیت الله جوادی آملی، الحج و العمره فی الکتاب والسنة نوشته آیت‌الله محمدی ری‌شهری، حج برنامه تکامل تالیف آیت‌الله سیدمحمد ضیاءآبادی و اسرار عرفانی حج تالیف محمدتقی فعالی اشاره کرد. به هر حال، به دلیل عظمت حج و آموزه‌ها و معارف نهفته در مناسک آن، تلاش‌های علمی بسیاری از گذشته تاکنون جهت کشف اسرار و معارف آن انجام گرفته است.
این امر از اهمیت حج و نقش آن در تکامل جامعه اسلامی از طریق این عمل بزرگ حکایت می‌کند و لزوم آشنایی با آن را برای همگان آشکار می‌سازد. به ویژه روحانیون کاروان‌های حج و عمره که وظیفه راهنمایی زائران خانه خدا را برعهده دارند ضروری است از دانش و اطلاعات کافی درباره حج و عمره و حرمین شریفین برخوردار باشند.