به گزارش ایرنا از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، حمید ظهرابی اظهار کرد: دریای خزر یکی از زیست‌بوم‌های منحصر به فرد جهان است که گونه‌های ارزشمند و بومی متعددی را در خود جای داده و اهمیت آن تنها به منابع آبزی محدود نمی‌شود؛ بلکه زیستگاه‌های ساحلی، تالاب‌ها، رودخانه‌های منتهی به خزر و گونه‌های جانوری وابسته به این اکوسیستم، مجموعه‌ای به‌هم‌پیوسته را شکل داده‌اند که حفاظت از آن نیازمند رویکرد منطقه‌ای است.
وی با اشاره به اهمیت گونه‌هایی همچون فوک خزری و ماهیان خاویاری افزود: این گونه‌ها بخشی از میراث طبیعی مشترک کشورهای حاشیه خزر محسوب می‌شوند و حفاظت از آنها مستلزم توجه همزمان به وضعیت زیستگاه، کیفیت آب، مسیرهای مهاجرت و زادآوری و مقابله با عوامل تهدیدکننده است. فوک خزری نیز به‌عنوان تنها پستاندار دریای خزر، از گونه‌های شاخص و ارزشمند این زیست‌بوم به شمار می‌رود.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: کاهش تراز آب، تغییرات اقلیمی، تخریب زیستگاه‌ها، آلودگی و فشارهای ناشی از فعالیت‌های انسانی از جمله چالش‌هایی هستند که می‌توانند بر تنوع زیستی خزر و جمعیت گونه‌های جانوری آن اثرگذار باشند؛ بنابراین اقدامات حفاظتی باید مبتنی بر همکاری مشترک، تبادل داده‌های علمی و اجرای برنامه‌های هماهنگ منطقه‌ای باشد.
ظهرابی با تأکید بر اهمیت میزبانی جمهوری اسلامی ایران از کاپ ۷ تصریح کرد: برگزاری این نشست در تهران فرصت ارزشمندی برای ایران است تا ظرفیت‌های علمی، کارشناسی و اجرایی خود را در حوزه حفاظت از محیط زیست خزر ارائه کند و در عین حال، با مشارکت کشورهای ساحلی برای دستیابی به راهکارهای مشترک و عملیاتی در زمینه حفاظت از تنوع زیستی این پهنه آبی برنامه‌ریزی شود.
وی خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود کاپ ۷ با تمرکز بر اولویت‌های محیط زیستی خزر، مسیر همکاری‌های آینده کشورهای عضو کنوانسیون تهران را در حوزه حفاظت از گونه‌های در معرض تهدید، احیای زیستگاه‌ها و تقویت پایش و تحقیقات مشترک هموار کند.
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: حفاظت از خزر یک مسئولیت مشترک منطقه‌ای است و آینده گونه‌های ارزشمند این زیست‌بوم به میزان هماهنگی و همکاری کشورهای حاشیه آن وابسته است.
کاپ ۷ خزر؛ گامی برای تصمیم‌گیری مشترک درباره آینده دریای خزر
همچنین شهرام فداکار مدیرکل دفتر زیست‌بوم‌ها و سواحل دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست با تشریح مهم‌ترین محورهای هفتمین اجلاس کشورهای متعاهد کنوانسیون تهران گفت: در کاپ ۷ تلاش می‌شود کشورهای ساحلی درباره تغییرات تراز دریای خزر، حفاظت از تنوع زیستی، ایجاد شبکه منطقه‌ای محققان و حفاظت از گونه‌های شاخصی همچون فوک خزری به تصمیمات مشترک و مبتنی بر یافته‌های علمی دست یابند.
وی با اشاره به اهمیت برگزاری کاپ ۷ اظهار کرد: امیدواریم این اجلاس بتواند زمینه‌ساز دستیابی کشورهای ساحلی به یک خرد جمعی و رویکرد مشترک برای مدیریت چالش‌های زیست‌محیطی دریای خزر باشد.
وی افزود: یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح در کاپ ۷، بررسی روند تغییرات تراز دریای خزر و پیامدهای آن است. در کنار این موضوع، ایجاد شبکه‌ای از محققان و دانشمندان کشورهای حاشیه خزر و بررسی همزمان ابعاد زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی مسائل این پهنه آبی نیز دنبال خواهد شد.
فداکار با اشاره به اهمیت حفاظت از تنوع زیستی خزر تصریح کرد: تنوع زیستی دریای خزر تحت فشارهای جدی قرار دارد و در کاپ ۷ تلاش می‌شود تصمیمات علمی و منطقی برای حفاظت از گونه‌ها و زیستگاه‌های ارزشمند این دریا اتخاذ شود.
مدیرکل دفتر زیست‌بوم‌ها و سواحل دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست از برنامه اقدام منطقه‌ای حفاظت از فوک خزری به عنوان یکی از اسناد مهم پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران در کاپ ۷ یاد کرد و گفت: این سند پس از مذاکرات و هماهنگی‌های انجام‌شده با کشورهای ساحلی، در این اجلاس برای تصمیم‌گیری نهایی مطرح خواهد شد و در صورت تصویب، زمینه تشکیل کارگروه‌های تخصصی و فنی برای حفاظت از این گونه منحصربه‌فرد فراهم می‌شود.
وی ادامه داد: موضوع پایش و ارزیابی وضعیت دریای خزر، مباحث زیستی و سایر اسناد و برنامه‌های منطقه‌ای نیز از جمله محورهایی است که در جریان این اجلاس مورد بررسی و تصمیم‌گیری کشورهای عضو قرار خواهد گرفت.
فداکار همچنین با اشاره به روند کاهش تراز دریای خزر اظهار کرد: روند کاهش تراز دریای خزر به بیش از ۲۰ سانتی‌متر در سال رسیده است و در صورت تداوم این روند تا سال ۲۰۵۰ میلادی، آثار قابل‌توجهی بر زیستگاه‌های ساحلی و دریایی خزر خواهد داشت.
وی افزود: تداوم کاهش تراز می‌تواند شرایط زیستگاه‌های وابسته به خزر را به شکل جدی تغییر دهد و به همین دلیل، مدیریت این روند نیازمند همکاری و تصمیم‌گیری مشترک کشورهای ساحلی است.
فداکار با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای حفاظت از فوک خزری گفت: بر اساس بررسی‌های چندساله، مرگ‌ومیرهای مشاهده‌شده در سواحل ایران رخ نداده است و با اجرای برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی، تعامل مناسبی میان جوامع صیادی، قایقرانان، فعالان گردشگری و سایر بهره‌برداران دریای خزر برای حفاظت از این گونه شکل گرفته است.
وی در ادامه درباره وضعیت تالاب‌های ساحلی خزر نیز گفت: احیا و بازسازی تالاب‌های ساحلی از جمله انزلی، میانکاله و خلیج گرگان در دستور کار قرار دارد و اقداماتی همچون لایروبی، بازسازی زیستگاه‌ها، حذف گونه‌های مهاجم و تأمین منابع آبی برای این زیستگاه‌ها در حال پیگیری است.
مدیرکل دفتر زیست‌بوم‌ها و سواحل دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست در پایان با تأکید بر نقش کاپ ۷ در تقویت همکاری‌های منطقه‌ای خاطرنشان کرد: دیپلماسی محیط‌زیست فرآیندی زمان‌بر است و دستیابی به تصمیمات مشترک نیازمند گفت‌وگو، هماهنگی و در نظر گرفتن منافع مشترک کشورهای ساحلی است. کاپ ۷ می‌تواند فرصت مهمی برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و حرکت به سمت تصمیمات مشترک برای حفاظت از دریای خزر باشد.
اجلاس کنوانسیون تهران یا همان کاپ ۷ کشورهای ساحلی دریای خزر بعد از سه سال وقفه از امروز ( ۲۹ شهریور) در تهران آغاز می شود، در روند این اجلاس روزهای ۲۹ تا ۳۱ شهریورماه نشست‌های کارشناسی و تخصصی با حضور نمایندگان کشورهای ساحلی دریای خزر و نمایندگان نهادهای بین‌المللی برگزار می‌شود و روز چهارشنبه یکم مهرماه نیز نشست عالی‌رتبه برگزار خواهد شد.