به گزارش ایرنا، خراسان جنوبی حدود ۱۷ هزار کیلومتر راه دارد؛ مسیرهایی طولانی، که بیشتر دوطرفه و در بخشهایی یکنواخت که راننده ممکن است ساعتها بدون تغییر جدی در محیط اطراف رانندگی کند که البته در بسیاری از این مسیرها نیز امکانات کافی برای توقف و استراحت وجود ندارد.
در چنین شرایطی، خستگی و خوابآلودگی میتواند به یکی از عوامل اصلی حادثه تبدیل شود، بنابراین نمیتوان همه مسئولیت را متوجه راننده دانست، اگر راننده خسته شد، باید امکان توقف و استراحت داشته باشد و اگر لحظهای کنترل خودرو را از دست داد، جاده باید به گونهای باشد که این اشتباه لزوما به مرگ ختم نشود.
سهم ۳۴ درصدی واژگونیها
۳۴ درصد تصادفات برونشهری خراسان جنوبی از نوع واژگونی اعلام شده و در برخی ماهها این رقم به ۶۷ درصد رسیده است، در حالی که میانگین کشوری این نوع تصادفات حدود ۲۳ درصد گزارش شده است.
خستگی، خوابآلودگی، سرعت، بیتوجهی به جلو و یکنواختی مسیر میتوانند زمینهساز خروج خودرو از مسیر شوند اما شدت حادثه به شرایط جاده هم بستگی دارد.
شانه ایمن، خطکشی مناسب، شیارهای لرزاننده، تابلوهای هشدار و اصلاح نقاط خطرناک میتوانند کمک کنند یک اشتباه رانندگی به حادثهای مرگبار تبدیل نشود.
فقط چهار درصد راههای خراسان جنوبی بزرگراه است
یکی از نکات مهم، سهم حدود چهار درصدی بزرگراهها از راههای استان است؛ در حالی که بیش از ۸۰ درصد محورهای برونشهری در این استان دوطرفه هستند.
در جاده دوطرفه، یک لحظه خوابآلودگی یا انحراف خودرو میتواند به برخورد مستقیم با خودروی مقابل منجر شود به همین دلیل توسعه بزرگراهها فقط اجرای یک پروژه عمرانی محسوب نمیشود بلکه مستقیم با جان مردم ارتباط دارد.
تجربه محور بیرجند - قاین نیز مهم است، بر اساس اعلام پلیس دوباندهسازی کامل این مسیر ۱۰۰ کیلومتری موجب کاهش حدود ۵۸ درصد حوادث شده است و این تجربه نشان میدهد اصلاح زیرساخت میتواند در کنار کنترل رفتار رانندگان، نتیجه موثری داشته باشد.
جادههای شلوغ و تردد خودروهای سنگین
در سال جاری تردد خودروهای سنگین در استان خراسان جنوبی نیز ۱۵ درصد افزایش یافته و در برخی ماهها رشد آن به ۲۵ درصد رسیده است، از طرفی ۲۷ نفر از جانباختگان حوادث جادهای استان در سوانح مرتبط با خودروهای سنگین جان باختهاند و براساس اعلام پلیس در بخش قابل توجهی از این حوادث، راننده وسیله سنگین مقصر نبوده است.
خودروهای سنگین بخش مهمی از حمل کالا، سوخت و محصولات را جابهجا میکنند و حضورشان در جادهها ضروری است.
بنابراین مساله حذف این ترددها نیست بلکه باید شرایطی فراهم شود که جاده برای ترکیب خودروهای سبک و سنگین ایمنتر باشد؛ بهخصوص در محورهایی که هنوز دوطرفه هستند.
راههای روستایی هم نباید فراموش شوند
بیش از ۴۰ درصد تصادفات خراسان جنوبی در راههای روستایی رخ میدهد؛ آماری که نشان میدهد توجه به محورهای اصلی به تنهایی کافی نیست.
راههای روستایی معمولا از نظر حجم تردد، امکانات نظارتی و تجهیزات ایمنی با محورهای اصلی قابل مقایسه نیستند اما همین مسیرها محل تردد روزانه مردم محلی، موتورسیکلتها، خودروهای سواری و وسایل نقلیه خدماتی هستند.
بنابراین بخشی از سیاست ایمنی باید از راههای اصلی فاصله بگیرد و به جادههایی برسد که شاید کمتر دیده میشوند، اما سهم قابل توجهی در حوادث دارند.
۱۷ هزار کیلومتر راه و فقط ۶۳ سامانه هوشمند
استان خراسان جنوبی حدود ۱۷ هزار کیلومتر راه دارد، اما ۶۳ سامانه هوشمند در آنها فعال است، در حالی که برای پوشش مورد نیاز، ۱۴۰ سامانه پیشبینی شده است.
هوشمندسازی البته قرار نیست جای پلیس را بگیرد؛ هدف آن این است که نظارت را از حالت کاملا انسانی خارج کند و امکان شناسایی سرعتهای غیرمجاز و الگوهای خطرناک را در نقاط مختلف افزایش دهد.
اما ارزش واقعی این سامانهها زمانی مشخص میشود که اطلاعات آنها فقط برای جریمه استفاده نشود بلکه برای پیدا کردن نقاط پرخطر، ساعات پرتکرار حادثه و رفتارهای پرتکرار رانندگان نیز مورد استفاده قرار گیرد.
عصرها؛ زمان پرخطر جادهها
بر اساس آمار اعلامشده از سوی پلیس، بیشترین تصادفات در ساعات عصر اتفاق میافتد و بیش از ۴۱ درصد حوادث در فاصله ساعت ۱۶ تا ۲۲ رخ میدهد.
این الگو یک پیام ساده برای مدیریت ترافیک دارد و آنهم اینکه جاده در همه ساعات شبانهروز به یک میزان نیازمند حضور و مراقبت نیست.
اگر ساعات عصر و شب زمان پرخطرتر هستند، استقرار نیروهای پلیس، امداد، راهداری و خدمات جادهای نیز باید با همین الگو تنظیم شود و مدیریت هوشمند یعنی نیرو و امکانات دقیقا جایی متمرکز شوند که احتمال حادثه بیشتر است.
جان باختن چندین نفر در یک نقطه
گردنه آخوندشفیع در محور سربیشه - نهبندان نمونهای روشن از اهمیت نقاط حادثهخیز است، در محدودهای حدود ۱۰ کیلومتری، ۱۵ نفر از ابتدای سال جان باختهاند و ۱۲ نفر از آنها در یک قطعه حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ متری کشته شدهاند.
وقتی بخش بزرگی از تلفات در یک محدوده کوچک اتفاق میافتد، باید همان نقطه در اولویت فوری اصلاح قرار گیرد، گاهی اقداماتی مانند کاهش سرعت، آشکارسازی، اصلاح علائم و ایمنسازی موقت میتواند تا زمان اجرای پروژه اصلی، خطر را کاهش دهد.
مساله در تصادفات فقط جاده نیست
در داخل شهرها نیز وضعیت تصادفات قابل توجه است و به گفته جانشین پلیس راهور کشور، ۶۸ درصد جانباختگان و ۶۶ درصد مجروحان حوادث شهری مربوط به کاربران آسیبپذیر، مانند عابران پیاده و موتورسواران هستند.
بنابراین ایمنی فقط به ساخت بزرگراه خلاصه نمیشود؛ گذرگاههای عابر، مدیریت سرعت در شهرها و از همه مهمتر نظارت والدین برای روی فرزندان خود نیز باید جدی گرفته شوند.
حرف آخر؛ راننده مسئول است، اما جاده هم باید ایمن باشد
کاهش تصادفات بدون رعایت قانون و احتیاط رانندگان ممکن نیست اما همه ماجرا هم به راننده ختم نمیشود.
راننده باید استراحت کند و سرعت غیرمجاز نداشته باشد اما در مقابل، جاده باید امکان استراحت، کنترل سرعت، شانه ایمن و تجهیزات هشداردهنده داشته باشد و نقاط خطرناک باید سریع اصلاح شوند، راههای دوطرفه به تدریج ایمنتر شوند و در محورهای طولانی، امکانات توقف و خدمات جادهای افزایش پیدا کند.
۱۹۲ جانباخته، ۱۷ هزار کیلومتر راه، سهم بالای واژگونی و تردد گسترده در جادههای دوطرفه نشان میدهد که خراسان جنوبی به یک برنامه مستمر برای مدیریت خطر نیاز دارد؛ برنامهای که در آن هم راننده مسئول باشد و هم جاده برای خطای انسانی آمادهتر و ایمنتر شود.