به گزارش ایرنا از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، بیستمین جلسه کمیسیون دائمی هیئت امنای پژوهشگاه فضایی ایران با حضور احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، اعضای کمیسیون دائمی هیات امنا و نادر مکاری، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، و جمعی از معاونان و مدیران برگزار شد.
در این نشست، مکاری گزارشی از عملکرد و برنامه‌های پژوهشگاه در حوزه‌های سنجش از دور، مخابرات و ناوبری ارائه کرد. اقدامات انجام‌شده برای استقرار کارکنان پس از جنگ تحمیلی، عملکرد پروژه‌ها در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، میزان پیشرفت طرح‌های در دست اجرا و وضعیت پروژه‌های ابلاغی نیز بررسی شد.
چیت‌ساز با قدردانی از تلاش پژوهشگران، دانشمندان، مدیران و کارکنان پژوهشگاه در ماه‌های گذشته اظهار کرد: پژوهشگاه فضایی ایران در شرایط دشوار ناشی از حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا، تاب‌آوری قابل تقدیری نشان داد و توانست بخشی از خدمات تصویری و داده‌ای خود را تداوم بخشد. این دستاورد، حاصل دانش، مسئولیت‌پذیری و تجربه انباشته نیروهایی است که مهم‌ترین پشتوانه آینده پژوهشگاه هستند.
وی با تأکید بر اولویت سلامت، امنیت محیط کار و معیشت کارکنان افزود: بازسازی ظرفیت پژوهشگاه باید با حفظ و تقویت سرمایه انسانی همراه باشد. بخش مهمی از دانش فضایی در تجربه متخصصان، همکاری تیم‌ها و توان حل مسئله آنان نهفته است؛ دانشی که انتقال آن به نسل بعد، مستلزم ثبات، انگیزه و مشارکت در پروژه‌های واقعی است.
از عرضه فناوری به یادگیری در بستر استفاده
معاون وزیر ارتباطات، جهت‌گیری توسعه پژوهشگاه را تقویت تقاضامحوری و یادگیری تعاملی دانست و تصریح کرد: در الگوی آینده، نیاز بهره‌بردار باید از ابتدای تعریف مأموریت تا طراحی، آزمایش، بهره‌برداری و بهبود خدمت حضور داشته باشد. پژوهشگر و کاربر باید مسئله را با یکدیگر تعریف کنند و کیفیت راه‌حل را در محیط واقعی بسنجند.
وی ادامه داد: یادگیری از عمل، یعنی تجربه اجرای پروژه‌ها به بهبود قابلیت‌های فنی و سازمانی منجر شود؛ یادگیری از کاربری، یعنی عملکرد خدمات نزد بهره‌برداران مسیر توسعه فناوری را روشن کند؛ و یادگیری از تعامل، یعنی پژوهشگاه، شرکت‌ها و دستگاه‌های متقاضی در یک فرایند مستمر، دانش و تجربه خود را برای حل مسائل مشترک به کار گیرند.
چیت‌ساز تأکید کرد: این چرخش در سیاست‌گذاری، به تحقیق و توسعه علمی جهت و بازخورد می‌دهد. باید چرخه‌ای شکل بگیرد که در آن پژوهش به خدمت قابل لمس برای جامعه برسد، استفاده از خدمت مسئله‌های تازه‌ای آشکار کند و این مسئله‌ها، دستور کار بعدی پژوهش را بسازند.
معیار موفقیت، اثر خدمات فضایی در زندگی و اقتصاد کشور است
وی با اشاره به ظرفیت کاربردهای فضایی در حوزه‌هایی مانند کشاورزی، مدیریت منابع آب، پایش محیط‌زیست و مدیریت بحران گفت: ارزش یک خدمت فضایی زمانی آشکار می‌شود که تصمیمی را دقیق‌تر کند، هزینه‌ای را کاهش دهد یا امکان واکنش سریع‌تر به یک مخاطره را فراهم سازد. بنابراین ارزیابی عملکرد پژوهشگاه باید، در کنار پیشرفت فنی پروژه‌ها، میزان استفاده واقعی از خدمات و آثار قابل سنجش آن‌ها را نیز دربر بگیرد.
معاون وزیر ارتباطات افزود: برای هر خدمت، باید بهره‌بردار مشخص، مسئله روشن، شاخص کیفیت و سازوکار دریافت بازخورد تعریف شود. چنین رویکردی کمک می‌کند تجربه‌های موفق به خدمات تکرارپذیر و قابل توسعه تبدیل شوند و همکاری با متقاضیان، از تفاهم اولیه به استفاده مستمر برسد.
تجاری‌سازی؛ پیوند پایدار پژوهشگاه با بهره‌برداران و بنگاه‌ها
چیت‌ساز با اشاره به گزارش برنامه های پیش رو برای تجاری‌سازی محصولات، تأسیس شرکت‌های زایشی و تفاهم‌نامه‌های پژوهشگاه اظهار کرد: پایداری تجاری‌سازی به کیفیت رابطه با بهره‌بردار وابسته است. فروش یک محصول، آغاز مسئولیت در قبال عملکرد آن است؛ استمرار استفاده، رضایت مشتری و بهبود خدمت، زمینه شکل‌گیری درآمد پایدار و سرمایه‌گذاری مجدد در تحقیق و توسعه را فراهم می‌کند.
وی توسعه خدمات عملیاتی و بررسی نقش اپراتوری پژوهشگاه در چارچوب ماموریت های مصوب را از موضوعات مهم آینده دانست و افزود: تقسیم کار پژوهشگاه و بخش خصوصی باید به‌گونه‌ای باشد که ظرفیت علمی و زیرساختی پژوهشگاه، زمینه رشد شرکت‌های تخصصی و گسترش بازار خدمات فضایی را فراهم کند.
وی همچنین تأکید کرد که درآمد خدمات می‌تواند بخشی از منابع توسعه فناوری را تأمین کند و لازم است پشتیبانی از پژوهش‌های راهبردی و بلندمدت نیز متناسب با ماهیت این مأموریت‌ها دنبال شود.
اقتصاد فضا باید اندازه‌گیری شود تا توسعه آن هدفمند باشد
معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال، مشارکت پژوهشگاه در اندازه‌گیری اقتصاد فضا را ضروری دانست و گفت: برای سیاست‌گذاری دقیق، باید بدانیم فعالیت‌های فضایی چه ارزش افزوده‌ای ایجاد می‌کنند، چه میزان تقاضای مؤثر دارند و چگونه بهره‌وری بخش‌های دیگر اقتصاد را افزایش می‌دهند. این شناخت، مبنای اولویت‌بندی مأموریت‌ها، هدایت سرمایه و ارزیابی نتایج خواهد بود.
چیت‌ساز خاطرنشان کرد: افق پیش روی پژوهشگاه فضایی ایران، تبدیل توان علمی به ظرفیت پایدار حل مسئله است؛ مجموعه‌ای که در تعامل با بهره‌برداران می‌آموزد، خدمات خود را پیوسته بهبود می‌دهد و سهمی ملموس در تاب‌آوری و توسعه کشور ایفا می‌کند.
سید جواد جعفری زوج مدیرکل دفتر پایش و نظارت بر طرح ها و پروژه های وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز، برنامه محوری و ارائه گزارش اقدامات و عملکردها در مجامع شرکت‌ها و هیات های امنای پژوهشگاه‌های وابسته به وزارتخانه، بر مبنای اهداف کلان و برنامه‌های سالانه رویکرد امور مجامع وزارتخانه دانست و تاکید کرد اطلس اولویت‌های راهبردی، طرح‌های پیشران و کلان پروژه‌های پژوهشگاه فضایی ایران برای ارائه در جلسه هیات امنا نهایی و ارائه شود.
در پایان این نشست، دستور جلسات سال ۱۴۰۵ و پیشنهادهای مطرح‌شده بررسی شد و اعضا بر تسریع در برگزاری جلسات کمیسیون دائمی، پیگیری منظم تصمیم‌ها و اجرای دقیق مصوبات تأکید کردند.