به گزارش ایرنا، بیش از ۱۵میلیون و ۸۰۰ هزار رأیدهنده مغربی امروز چهارشنبه به پای صندوقهای رأی میروند تا ۳۹۵ عضو مجلس نمایندگان را از میان هفت هزار و ۲۸۸ نامزد انتخاب کنند.
اطلاعات پورتال رسمی انتخابات نشان میدهد که رأیگیری با مشارکت ۲۷ حزب سیاسی برگزار خواهد شد. این دوازدهمین انتخابات مجلس نمایندگان مغرب از زمان استقلال این کشور محسوب میشود. کارزار انتخاباتی در ۱۰ سپتامبر (۱۵ شهریور ۱۴۰۵) آغاز شد و نیمهشب سهشنبه به پایان رسید.
تعداد رأیدهندگان ثبتنامشده ۱۵ میلیون و ۸۰۱ هزار و ۱۶۲ نفر است که مردان ۵۴ درصد و زنان ۴۶ درصد از این تعداد را تشکیل میدهند و ۵۵ درصد در مناطق شهری و ۴۵ درصد در مناطق روستایی ساکن هستند. این در حالیست تنها سه درصد از جوانان ۱۸ تا ۲۴ ساله برای شرکت در انتخابات ثبتنام کردهاند.
رقابت میان دولت و مخالفان
رقابت انتخاباتی میان ائتلاف حاکم فعلی متشکل از «تجمع ملی مستقلها» (RNI)، حزب «اصالت و مدرنیته» (PAM) و حزب «استقلال» (Istiqlal) و احزاب مخالف در تلاش برای تقویت حضور خود در مجلس نمایندگان، جریان دارد.
این سه حزب حاکم در انتخابات سال ۲۰۲۱ پیشتاز بودند و حزب «تجمع ملی مستقلها» با کسب ۱۰۲ کرسی، حزب «اصالت و مدرنیته» با ۸۷ کرسی و حزب استقلال با ۸۱ کرسی، دولت ائتلافی را به رهبری «عزیز اخنوش» تشکیل دادند.
بر اساس دادههای رسمی، ۲۲۷ نماینده فعلی مجلس در انتخابات کنونی رقابت میکنند که شامل ۲۰۴ مرد، ۲۰ زن و ۳ مشاور هستند. کسب اکثریت مطلق در مجلس نمایندگان مستلزم به دست آوردن ۱۹۸ کرسی از مجموع ۳۹۵ کرسی موجود است.
از میان نمایندگان، ۳۰۵ نفر از طریق حوزههای انتخابیه محلی در شهرها و استانهای مختلف انتخاب میشوند که به رأیدهندگان امکان میدهد نمایندگان منطقهای خود را مستقیماً انتخاب کنند. اما ۹۰ کرسی باقیمانده در ۱۲ حوزه انتخابیه منطقهای توزیع شدهاند؛ به گونه ای که یک حوزه برای هر یک از ۱۲ منطقه مغرب که بزرگترین تقسیمات اداری کشور محسوب میشوند، اختصاص یافته است. فهرست نامزدها برای این کرسیها منحصراً به زنان اختصاص دارد.
در مجموع دو هزار و ۶۵۸ زن در انتخابات نامزد شدهاند که حدود ۳۶.۵ درصد از کل نامزدها را تشکیل میدهند. از این تعداد، یکهزار و ۸۷۳ نامزد در قالب ۲۳۵ فهرست در حوزههای انتخابیه منطقهایِ ویژه زنان حضور دارند، در حالی که سایرین در حوزههای انتخابیه محلی رقابت میکنند.
۹۰ کرسی منطقهای حدود ۲۳ درصد از کل کرسیهای مجلس نمایندگان را تشکیل میدهند و زنان نیز واجد شرایط نامزدی در حوزههای انتخابیه محلی هستند.
نظارت بر سلامت انتخابات/ اعلام نتایج از روز پنجشنبه
ژوئیه گذشته، وزارت کشور مغرب «کمیته مرکزی نظارت بر انتخابات» را در کنار کمیتههای استانی و منطقهای فعال کرد تا بر مراحل گوناگون فرایند انتخابات نظارت داشته و به هرگونه تخلفی که ممکن است سلامت آن را خدشهدار کند، رسیدگی کند.
هیاتی از اتحادیه عرب به سرپرستی «حسین الهنداوی» معاون دبیرکل این اتحادیه نیز در نظارت بر مراحل مختلف انتخابات مشارکت دارد.
قرار است این هیات پس از پایان روز رأیگیری، بیانیهای مقدماتی و سپس گزارش نهایی شامل ملاحظات و توصیههای خود در خصوص فرایند انتخابات را منتشر کند.
بر اساس تقویم رسمی انتخابات، اعلام نتایج اولیه از روز پنجشنبه ۲۴ سپتامبر (۲ مهر ۱۴۰۵) و پس از پایان رأیگیری و شمارش آرا، آغاز خواهد شد.
احتمال انتخاب نخستوزیر فوتبالی یا اولین نخست وزیر زن
براساس ماده ۴۷ قانون اساسی مغرب، پادشاه این کشور رئیس دولت را از میان حزب سیاسی که بیشترین کرسیها را در انتخابات مجلس نمایندگان به دست آورده است، تعیین میکند.
اعضای دولت نیز به پیشنهاد رئیس دولت تعیین میشوند. پس از تعیین رئیس دولت، رایزنیها برای تشکیل ائتلاف آغاز میشود زیرا دولت برای کسب رأی اعتماد به برنامه خود، نیازمند اکثریت مطلق در مجلس نمایندگان یعنی دستکم ۱۹۸ نماینده است.
پادشاه مغرب بطور سنتی رهبر حزب پیشتاز در انتخابات را به عنوان نخستوزیر معرفی میکند اما در ماههای اخیر گمانهزنیهایی درباره احتمالات جدید برای انتخاب نخست وزیر مطرح شده است. در این ارتباط نام «فوزی لقجع» رئیس ۵۶ ساله فدراسیون فوتبال مغرب مطرح شده که بتازگی به حزب «اصالت و مدرنیته» پیوسته هرچند مقام ارشد حزب نیست. درخشش تیم فوتبال مغرب در جام جهانی امسال نیز موجب تقویت جایگاه او برای تشکیل «دولت جام جهانی» در این کشور شده است.
در این حال اعضای حزب اصالت و مدرنیته در یک تجمع انتخاباتی در هفته گذشته همچنین نام «فاطمهالزهرا المنصوری» شهردار ۵۰ ساله شهر «مراکش» و وزیر برنامهریزی شهری را نیز به عنوان نامزد نخستوزیری مطرح کردند. در صورت پیروزی این حزب در انتخابات و معرفی المنصوری به عنوان نخست وزیر جدید، او اولین نخستوزیر زن در کشور مغرب خواهد بود.
انتخاباتی یک سال پس از اعتراضات بیسابقه جوانان مغربی
انتخابات روز چهارشنبه یک سال پس از تظاهرات جوانان مغربی و در بحبوحه مشکل بیکاری برگزار میشود. هر چند با وجود رشد اقتصادی، جذب سرمایهخارجی و تبدیل مغرب به یکی از مقاصد اصلی گردشگری در آفریقا، رشد و توسعه در همه نقاط کشور یکسان نیست و رشد اقتصادی موجب ایجاد اشتغال به اندازه کافی نشده و در حدود ۱۲.۷ درصد از مردم این کشور در فقر نسبی به سر میبرند.
جوانان معترض مراکشی از اوایل مهر ماه سال گذشته (۱۴۰۴) در دستکم ۱۱ شهر این کشور شمال غربی آفریقا، به خیابانها آمدند و از «هزینههای سنگین دولت برای میزبانی جام جهانی به قیمت نادیده گرفتن مشکلات بهداشت و آموزش در کشور» انتقاد کردند.
ناآرامیها در مراکش پس از آن آغاز شد که هشت زن هنگام زایمان در بیمارستانی دولتی در شهر ساحلی «اگادیر» در ۳۰۰ مایلی جنوب رباط جان خود را از دست دادند.
منابع خبری گزارش دادند این بزرگترین تظاهرات ضددولتی در مراکش در سالهای گذشته بوده و معترضان خواستار خدمات دولتی بهتر و همچنین پایان دادن به فساد در کشور شدند. احزاب مخالف از دولت خواستند با معترضان درخواست کننده فرصتهای شغلی بهتر، بهبود خدمات درمانی و مدارس بهتر در کشور، وارد گفتوگو شود.
دولت مغرب در پی اعتراضات مردم به مشکلات آموزشی و بهداشتی اعلام کرد در بودجه سال آینده ۱۴۰ میلیارد درهم (۱۵ میلیارد دلار) به هزینههای بخش بهداشت و آموزش اختصاص مییابد که این رقم نسبت به بودجه سال پیش از آن ۱۶ درصد افزایش نشان میدهد.