به گزارش ایرنا، «قلعه قمیشلو» با وسعت بیش از ۱۰ هزار متر مربع و با وجود باغی به وسعت ۱۵ هکتار در قلب «پارک ملی و پناهگاه حیات وحش قمیشلو» قرار گرفته است.
این قلعه تاریخی در دوران قاجار بنا شده و یکی از شکارگاههای حکام منطقه مرکزی ایران بویژه «ظلالسلطان» حاکم وقت اصفهان بوده است.
سیدروحالله سیدالعسگری روز چهارشنبه در گفتوگو با ایرنا درباره اقدامهای انجام شده از سوی تشکلهای مردمنهاد برای حفاظت و مرمت این بنای تاریخی اظهار داشت: انجمنهای مردمنهاد شهرستان تیران و کرون در حوزه میراث فرهنگی بسیار فعال و بهویژه در محور غرب اصفهان طی ۲، سه سال گذشته همکاری خوبی با میراث فرهنگی داشتهاند.
وی افزود: در این مدت، میراث فرهنگی بخشی از مصالح مورد نیاز برای مرمتهای اضطراری بنا را در اختیار این انجمنها قرار داده و آنها نیز با استفاده از ظرفیت خیران و با نظارت میراث فرهنگی، اقدام به مرمت و پوشش برخی قسمتهای بنا کردهاند.
معاون میراث فرهنگی ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان با بیان اینکه این اقدامات در قالب مرمت اضطراری انجام شده است، تصریح کرد: این قلعه به دلیل برخورداری از ارزشهای خاص معماری، نیازمند آن است که از مرحله مرمت اضطراری عبور کند و وارد مرحله مرمت پایدار شود.
وی ادامه داد: اجرای مرمت پایدار قلعه قمیشلو نیازمند تهیه یک طرح جامع مرمت و اختصاص اعتبار قابل توجه است و نمیتوان صرفاً با اقدامات اضطراری، حفاظت از چنین بنایی را برای مدت طولانی تضمین کرد.
سیدالعسگری با اشاره به مالکیت و مسوولیت دستگاه متولی این بنا گفت: مالکیت این بنا متعلق به حفاظت محیط زیست است و بر اساس قوانین، دستگاه متولی موظف به حفظ، نگهداری، حفاظت و مرمت بنای تحت اختیار خود است.
وی افزود: در همین زمینه با رئیس اداره میراث فرهنگی شهرستان تیران و کرون هماهنگیهای انجام و مقرر شده است مکاتبهای با ادارهکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان انجام شود تا این موضوع به صورت رسمی پیگیری شود.
معاون میراثفرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اصفهان اظهار داشت: میراث فرهنگی در حال مکاتبه با محیط زیست است و از این دستگاه به عنوان متولی بنا خواسته میشود نسبت به مرمت و احیای آن اقدام کند؛ این موضوع از وظایف قانونی دستگاه متولی است.
وی با اشاره به ضرورت انجام مرمتهای اضطراری در ماههای گذشته، گفت: بخشی از اقدامات انجام شده، به دلیل شرایط بنا و احتمال آسیبهای بیشتر ناشی از بارندگی ضرورت داشت. این منطقه از نظر میزان بارندگی شرایط نسبتاً مناسبی دارد و اگر اقدامات اضطراری در بخشهایی از بنا انجام نمیشد، احتمال تشدید آسیبها وجود داشت.
سیدالعسگری افزود: با توجه به احتمال بارندگیهای شدید و شرایط جوی، اقدامهای اضطراری انجام شده اما این اقدامات به هیچ عنوان جایگزین مرمت اصولی و پایدار نیست و باید طرح مرمت کلی قلعه قمیشلو تهیه و بر اساس آن عملیات حفاظت و مرمت دنبال شود.
معاون میراثفرهنگی ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان گفت: اگر دستگاه متولی نسبت به انجام اقدامات لازم برای حفاظت و مرمت بنا اقدام نکند، میراث فرهنگی از نظر قانونی پیگیریهای لازم را انجام خواهد داد.
سیدالعسگری همچنین درباره اعلام آمادگی بخش خصوصی برای ورود به این بنا و اجرای طرح گردشگری گفت: سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست اعلام کرده است که بخش خصوصی برای ورود به این مجموعه و انجام فعالیت گردشگری اعلام آمادگی کرده است اما اینکه چه موانعی تاکنون موجب اجرایی نشدن این موضوع شده، برای ما مشخص نیست.
معاون میراث فرهنگی اصفهان تصریح کرد: بخش خصوصی باید طرح مرمت و برنامه پیشنهادی خود را بر اساس اصول و ضوابط میراث فرهنگی ارائه کند و در بررسی آن، حفظ اصالت بنا و ارزشهای تاریخی و معماری آن در اولویت خواهد بود.
وی گفت: هر اتفاقی که قرار است در این بنا رخ دهد باید با رعایت ضوابط میراث فرهنگی و اصول حفاظت از بنا انجام شود و نمیتوان بدون توجه به اصالت و ویژگیهای تاریخی و معماری، صرفاً با هدف ایجاد یک کاربری جدید در آن سرمایهگذاری کرد.
پیوند حفاظت از میراث فرهنگی و محیط زیست در قمیشلو
سیدالعسگری با اشاره به ویژگیهای خاص قلعه قمیشلو اظهار داشت: این بنا از ظرفیت بسیار بالایی برخوردار است و از جمله آثار دوره قاجار به شمار میرود که معماری خاص و منحصر به فرد خود را دارد.
وی ادامه داد: اهمیت این قلعه تنها به خود اثر محدود نمیشود، بلکه در محدودهای قرار گرفته که از نظر محیط زیست نیز ارزشمند و دارای اهمیت ملی است؛ بنابراین در اینجا میراث فرهنگی و محیط زیست به شکل کاملی در هم تنیده شدهاند.
معاون میراثفرهنگی اصفهان تأکید کرد: هر اقدامی که در این مجموعه انجام شود باید همزمان با رعایت ضوابط میراث فرهنگی و ضوابط محیط زیست منطقه همراه باشد.
وی درباره نوع فعالیتی که بخش خصوصی میتواند در این مجموعه دنبال کند نیز گفت: هنوز مشخص نیست بخش خصوصی که اعلام آمادگی کرده، دقیقاً چه نوع کاربری گردشگری یا فرهنگی را مدنظر دارد و این موضوع باید در قالب یک طرح مشخص ارائه شود.
سیدالعسگری گفت: فعالیتهایی مانند گردشگری نجوم و دیگر فعالیتهای متناسب با ظرفیت منطقه میتواند در صورت انطباق با شرایط و ضوابط مجموعه مورد بررسی قرار گیرد، اما نمیتوان هر نوع کاربری را بدون توجه به ویژگیهای محیط زیستی و تاریخی منطقه در این مکان اجرا کرد.
وی تاکید کرد: کاربری و نوع سرمایهگذاری باید با ظرفیتهای طبیعی، محیط زیستی، تاریخی و معماری مجموعه هماهنگ باشد و هر طرحی که ارائه شود، از نظر انطباق با ضوابط میراث فرهنگی و محیط زیست بررسی خواهد شد.
پیشتر سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان به ایرنا گفته بود در سال ۱۴۰۳ مطابق با ضوابط و دستورالعمل های ابلاغی، «فراخوان مشارکت در اجرای طرح مدیریت پارک ملی و پناهگاه حیات وحش قمیشلو» برگزار شده که محوریت آن بازسازی و احیا قلعه قمیشلو و بهره برداری اصولی از آن و مشارکت در حفاظت از تنوع زیستی مجموعه پارک ملی و پناهگاه حیات وحش قمیشلو است.
به گفته مریم کرمانی، منتخب فراخوان تعیین و طرح توجیهی مالی، اقتصادی، محیط زیستی و فرهنگی تهیه شده که بر اساس آن فعالیتهای اصلی در زمینه تعمیرات اساسی و احیای این مجموعه ارزشمند، آغاز خواهد شد.
به گزارش ایرنا، پارک ملی و پناهگاه حیات وحش قمیشلو با مساحت ۱۱۳ هزار هکتار در ۴۵ کیلومتری شمال غرب شهر اصفهان و محدوده شهرستان تیران و کرون واقع شده است؛ این منطقه زیستگاه گونههای مختلف حیات وحش از جمله آهو، قوچ، پازن، میش، کَل، بُز، گُرگ، کبک، تیهو و کفتار است.