به گزارش ایرنا از مرکز رسانه قوه قضاییه، محمد کاظمی‌فرد روز چهارشنبه با اشاره به جزئیات اجرای کشوری ارجاع هوشمند پرونده در واحدهای قضایی سراسر کشور، اظهار کرد: ارجاع، یکی از نقاط اثرگذار در فرایند رسیدگی قضایی است که در شیوه سنتی، بررسی پرونده، تشخیص موضوع، بررسی صلاحیت، توجه به سوابق و وضعیت شعب و انتخاب مقصد، نیازمند انجام مجموعه‌ای از اقدامات انسانی است؛ اما در ارجاع هوشمند، این فرایند بر مبنای داده‌های موجود در پرونده و اطلاعات مربوط به واحدهای قضایی و بدون دخالت عامل انسانی انجام می‌شود.
وی با اشاره به اجرای آزمایشی و موفق سامانه ارجاع هوشمند پرونده در دیوان عالی کشور، دیوان عدالت اداری و استان‌های تهران، قم، لرستان، فارس، اصفهان و خراسان جنوبی اظهار کرد: در فرآیند ارجاع پرونده به‌صورت هوشمند، سامانه پس از سابقه‌یابی و با رعایت قواعد صلاحیت، تعداد پرونده‌های ارجاع‌شده یا مرتبط، وضعیت فعال یا بلاتصدی بودن شعبه و سایر ملاحظات تعریف‌شده، به‌صورت خودکار اقدام به ارجاع پرونده در کمترین زمان ممکن می‌کند.
هوشمندسازی ارجاع به معنای حذف منطق قضایی نیست
کاظمی با تاکید بر اینکه هوشمندسازی ارجاع به معنای حذف منطق قضایی و سپردن تصمیم به یک الگوریتم بدون ضابطه نیست، اظهار کرد: این سامانه بر اساس قواعد و داده‌هایی که برای آن تعریف شده است عمل می‌کند و موضوع پرونده، صلاحیت مرجع، سوابق پرونده و پرونده‌های مرتبط، وضعیت و ظرفیت شعب و سایر شاخص‌های مؤثر، از جمله داده‌هایی هستند که می‌توانند در فرایند ارجاع در این سامانه مورد استفاده قرار گیرند تا پرونده به مرجع متناسب با ویژگی‌های خود هدایت شود.
کاهش میزان دخالت عامل انسانی در نتیجه ارجاع هوشمند پرونده
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، یکی از مهم‌ترین اهداف ارجاع هوشمند را کاهش میزان دخالت عامل انسانی در این مرحله دانست و گفت: هرجا بتوان فرایندهای مشخص و قاعده‌مند را از مسیر فناوری انجام داد، علاوه بر افزایش سرعت، امکان کنترل و نظارت بر فرایند نیز بیشتر خواهد شد.
وی افزود: ارجاع هوشمند می‌تواند زمینه بروز شائبه‌های ناشی از سوگیری در ارجاع پرونده‌ها را کاهش دهد و فرایند توزیع پرونده میان شعب را بر اساس قواعد و داده‌های مشخص و قابل پایش انجام دهد. کاهش دخالت انسانی، کاهش اطاله دادرسی و حذف شائبه‌های ناشی از سوگیری، از جمله نتایج مورد انتظار این سامانه است.
کاظمی با اشاره به یکی دیگر از قابلیت‌های این سامانه گفت: سامانه ارجاع هوشمند پرونده، علاوه بر ارجاع خودکار، امکان کپی‌برداری خودکار پرونده از مبدأ به مقصد را نیز فراهم کرده است که این قابلیت، بخشی از یک زنجیره بزرگ‌تر است؛ یعنی تلاش می‌شود پس از هوشمندسازی یک تصمیم یا یک مرحله، مراحل وابسته نیز تا حد امکان خودکار شوند تا مجددا شاهد برگشت فرایند به چرخه‌های دستی و کاغذی نباشیم.


آثار سامانه ارجاع هوشمند پرونده بر احساس مردم نسبت به مسیر دادرسی


کاظمی‌فرد با تأکید بر اینکه فناوری زمانی ارزشمند است که اثر آن در زندگی مردم دیده شود، اظهار کرد: مردم ممکن است مستقیم با «سامانه ارجاع هوشمند» مواجه نشوند، اما باید نتیجه آن را در فرایند دادرسی از جمله در سرعت بیشتر آغاز رسیدگی، کاهش رفت‌وبرگشت‌های غیرضروری، توزیع متوازن‌تر کار میان شعب و افزایش شفافیت فرایند احساس کنند.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در پایان با تاکید بر اینکه ارجاع هوشمند یک پروژه منفرد نیست و بخشی از مسیر بزرگ‌تر دادرسی هوشمند محسوب می‌شود، اذعان کرد: در مسیر دادرسی هوشمند تلاش بر این است تا از ظرفیت داده، هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین برای تسهیل فرایندهای قضایی برای مردم استفاده شود، لذا مسیر هوشمندسازی دادرسی متوقف به ارجاع نخواهد شد و هوشمندسازی سایر فرآیندهای قضایی نیز با تکیه بر فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی در حال انجام است.