به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، آیین پایانی بیست و پنجمین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران خانه تئاتر پنجشنبه ۲ مهر در سالن استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران با حمایت این مجموعه و کانون ایران نوین برگزارشد.
هیات داوران این مسابقه متشکل از: زهرا مشتاق، علیرضا نراقی، ساسان پیروز و فاطمه بهبودی از برگزیدگان رشتههای هفت گانه این مسابقه شامل: یادداشت، گزارش، گفتوگو، نقد، مقاله، ترجمه و عکس تقدیر کردند.
آنان همچنین در بیانیهای یادآوری کردند:
روزگار غریبی است نازنین، حال علاوه بر کلمهی نجیب اما ممنوعِ عشق، دهانت را میبویند، مبادا صلح را طلب کرده باشی یا سرودی از آزادی سر داده باشی.
در این روزهای تلخ و آشفته، که از سوی تحریمگران، قدرت متراکم و سرمایههای انباشته شده از فساد و تبعیض، فشاری کم نظیر بر گردهی خستهی مردم کشورمان تحمیل میشود، تئاتر بیشتر از همیشه میتواند با ماهیت خود که مبتنی بر عقلانیت، اندیشه، گفتوگو و آزادی است، راهحل نشان دهد و فضایی را به وجود آورد که دستکم درباب شرایط بحرانیِ خود، سؤالات درست بپرسیم و علتهای وضعیت بغرنج کنونی را بهتر درک کنیم. وظیفه تبدیل کردن ارزشهای ماهوی تئاتر -که همان ارزشهای خودبنیادِ انسانِ بالغِ متجدد است- به امری فرهنگی و اثرگذار در سطحی گسترده، بدون شک بر عهدهی روزنامهنگاران و نویسندگانی است که در رسانههای جمعی و مرجع، از تئاتر مینویسند و آثار هنری را گزارش، تحلیل و ارزیابی میکنند. آنها هستند که اندیشهها و پیشنهادات برآمده از خلاقیت هنرمندان را در گفتوگو با نظریهها و نیازهای فکری جامعه پخته میکنند و به گفتاری برای رهایی تبدیل میسازند. به همین دلیل، نگاه اصولی و دقیق در ارزیابی گزارشها، یادداشتها، گفتوگوها، مقالات و نقدها، وظیفهی خطیری بود که تلاش کردیم در راستای ایفای آن منصف باشیم اما دقیق، کمی سختگیر باشیم اما بیشتر منطقی و واقعبین.
این بیانیه میافزاید: در سایه ناملایمات و فجایعِ سیاهِ سالِ تلخِ 1404 و دو جنگ کور و پوچِ تحمیل شده بر مردم ایران، تعداد تئاترهای اجرا شده کمتر از همیشه بودند. همچنین، کمبود رسانههای حرفهای، خاصه از نوع تخصصی آن و وضعیت فاجعهبارِ اقتصادی و ناامنیِ شغلیِ روزنامهنگارانِ مستقل و فهیم، به طور طبیعی امکان و اشتیاقِ به نوشتن از همان اندک تئاترهای نه چندان مطلوب را کمتر کرده است، پس کمیت و کیفیتِ مطالبِ این دوره، از نظر هیئت داوران چشمگیر نبود. در بخشی چون ترجمه اساساً آثار به حداقل مناسب برای داوری نرسید، در بخشهایی چون یادداشت، اغلب با آثاری مواجه بودیم که فاقد رویکرد و اصول یادداشتنویسی بودند و حتی در بیشتر موارد، شبیه یادداشت هم نبودند! گزارشها بیشتر مانندِ اخباری تبلیغاتی بودند که تازه در همان محدوده بد نوشته شده بودند و نشانگرِ اینکه رسانهها تا چه حد سهلانگارند و روزنامهنگاری تا چه میزان تنزل یافته است و از همه بدتر نمایان کنندهی این بیماری خطرناک که کمیت صرف با نگاهی ارگانی و نهادی، جایگزین کیفیت با نگاهی انتقادی و فرهنگی شده است. بسیاری از مقالاتی که خواندیم فاقد ضرورت بودند و ارتباطی انداموار با نیازها و مسائل اساسی تئاتر ایران نداشتند. گفتوگوها اغلب منفعلانه و غیرتخصصی بودند و نقدها، شروح یا حداکثر مروری بودند بیخاصیت و انشائی در باب اجرا(بدون نظریه و اندیشهای برآمده از ذهنیت پرورش یافتهی یک منتقدِ متفکر). با وجود اینها، خوشبختانه روزنههای امیدی هم چشممان را روشن کرد؛ در بخش نقد، آثار جالب، منسجم و دقیق هم خواندیم، گفتوگوهایی را دنبال کردیم که رنگ و بوی تخصص، تجربه و تحقیق داشتند و برخی عکسها تئاترها را دوباره پیش چشم ما زنده کردند.
در ادامه این بیانیه آمده است: اینک با برآمدن شبکههای اجتماعی تخدیری و اَغلاطِ فراوانی که روزنامهنگاریِ غیرحرفهایِ پر هیاهو و ارگانی بر فضای رسانهای ایران تحمیل کرده است، ظهور هوش مصنوعی و اخلالی که در نگاهِ تألیفی سبب شده و امکانی که برای تقلب فراهم آورده است، ارزش وفاداری به اصول نگارش و ویرایش و اتکا بر اندیشهی پرورشیافته و آموزشدیدهی فردی و تألیفی، بیش از همیشه احساس میشود. بدون شک اگر ما روزنامهنگاران کار خود را جدی بگیریم و اهمیت آن را در جامعهی در حال توسعه و نیازمند خردورزی و حقیقت خود درک کنیم، آنگاه تئاتر ایران نیز به سبب کار ما، وادار به حرکت در مسیری متناسب با نام خود خواهد شد و در نتیجه میتوانیم امیدوار باشیم که تئاتر همان اثری را در روشنگری ایرانیان بگذارد، که در بنمایه و ساختار روشنگری و بیداری دورانِ جدید در سطح جهانی گذاشته است. ما به این مهم هرچند مردد و مشکوک، هنوز امیدواریم.
در ادامه، اسامی نامزدها و برگزیدگان بخشهای مختلف بیست و پنجمین مسابقه مطبوعاتی سالیانه انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر به شرح زیر معرفی و تقدیر شدند:
بخش یادداشت
نامزدها: «سیدحسین رسولی» از سایت چارسوپرس، «علی کیهانی» از سایت ایران تئاتر و «محمدرضا دلیر» از خبرگزاری پانا
برگزیده: علی کیهانی از سایت ایران تئاتر
بخش نقد
نامزدها: «شهرام خرازیها» از ماهنامه صحنه، «سیدحسین رسولی» با دو نقد منتشر شده در سایتهای ایران تئاتر و خبرآنلاین
و «هومن نجفیان» از ماهنامه صحنه
برگزیده: هومن نجفیان از ماهنامه صحنه
بخش مقاله
هیأت داوران در این بخش فهرست نامزدها نداشت؛
برگزیده: «نظر احمدی» از فصلنامه نمایش شناخت
بخش گفتوگو
نامزدها: «بابک احمدی» از ماهنامه شبکه آفتاب، «کسری قنبری» از ماهنامه دنیای تصویر و «مرجان سمندری معطوف» از ماهنامه نمایش
برگزیده: بابک احمدی از ماهنامه شبکه آفتاب
بخش عکس
نامزدها: «ملیکا اسلامی»، «نیلوفر جوانشیر» و «علیاصغر اظهاری خوشکار»
برگزیده: ملیکا اسلامی
بخشهای ترجمه و گزارش
در این دو بخش از مسابقه، از آنجایی که شرکت گنندگان و آثار به حد نصاب لازم برای شکلگیری فرایند رقابت نرسیدند، نامزد و برگزیدهای معرفی نشد.
محمدرسول صادقی رییس هیات مدیره انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران تئاتر در ابتدای مراسم گفت: چند سالی است که جشنواره منتقدان را به دلایلی که پیش از این در بیانیهها و سخنرانیها بیان کردیم، برگزار نمیکنیم، اما اختتامیه را برگزار میکنیم، زیرا این تنها برنامه در حوزه منتقدان تئاتر است.
او با اشاره به سال سختی را پشتسر گذاشته شد، ادامه داد: در آن روزها رسانهها تعطیل بودند، شرایط خوبی نداشتند یا اینترنت قطع بود و این روی برگزاری مسابقه در این دوره تاثیر گذاشت تا جایی که ۳۳ نفر در این دوره شرکت کردند. این تعداد در ادوار مختلف کمترین عدد از منظر تعداد شرکت کننده است.
صادقی با اشاره به بخشهایی که به دلیل نداشتن حداقل شرکتکنندگان حذف شد، توضیح داد: دو بخش گزارش و ترجمه از مسابقه برای اینکه به کف استاندارد این رویداد نرسید، به دلیل تعداد قلیل شرکتکننده، حذف شد. باقی بخشها براساس کدگذاری برگزار شد و داوران اطلاع نداشتند که اثر کدام رسانه را بررسی میکنند.