به گزارش ایرنا، تلفن همراه برای بسیاری از مردم دیگر فقط یک وسیله ارتباطی نیست؛ بخشی از سرمایه زندگیشان است و همین موضوع، سرقت آن را به یکی از شیوههای وسوسهانگیز برای سارقان تبدیل کرده است. در خیابانهای شلوغ تهران، یک لحظه غفلت، موبایلی که هنگام راه رفتن در دست گرفته شده، روی میز کافه رها شده یا کنار خیابان برای پاسخدادن به تماس بیرون آمده، میتواند کافی باشد تا چند ثانیه بعد صاحبش بماند و یک خسارت مالی قابلتوجه. در شرایطی که خرید دوباره یک موبایل برای بسیاری از خانوادهها هزینه سنگینی دارد، رعایت چند نکته ساده میتواند احتمال گرفتارشدن در دام سارقان را کمتر کند.
اکنون وقوع سرقت تلفن همراه در تهران در هفتههای اخیر به یکی از نگرانیهای اصلی شهروندان تبدیل شده است؛ پدیدهای که کارشناسان انتظامی آن را حاصل ترکیبی از غفلت عمومی، حرفهایتر شدن سارقان و استفاده از موتورسیکلتهای پلاکمخدوش برای فرار سریع میدانند.
در روزهای گذشته، خبرهایی از دستگیری باندهای حرفهای گوشیقاپی در نقاط مختلف تهران منتشر شده که ابعاد تازهای از این معضل را آشکار میکند. تنها در یک مورد، ۲ سارق حرفهای در محدوده آجودانیه دستگیر شدند که به ۳۵ فقره سرقت تلفن همراه اعتراف کردند. در پروندهای دیگر، باندی در شمال تهران با استفاده از موتورسیکلتهای پلاکمخدوش در معابر پرتردد، مرتکب ۵۰ فقره سرقت شده بودند.
شهروندان تهرانی در شبکههای اجتماعی نیز از وقوع سرقتهای سریع در معابر اصلی و حتی خیابانهای فرعی خبر میدهند. در همین راستا، فرماندهی انتظامی تهران بزرگ نیز از کشف بیش از ۴۰۰ دستگاه تلفن همراه مسروقه و دستگیری ۲۷۰ سارق و مالخر در یک عملیات گسترده خبر داده است.
سارقان چگونه گوشیها را می قاپند؟
سارقان گوشیقاپ در تهران الگوهای مشخصی برای انتخاب قربانیان خود دارند. بررسی پروندههای اخیر نشان میدهد که محدوده ترمینال جنوب، خیابان بعثت، خیابان خزانه و بهویژه پشت چراغ قرمز مقابل پارک بعثت از نقاط پرخطر جنوب تهران هستند. در شمال تهران نیز گرههای ترافیکی و معابر کمنور، بهویژه در ساعات تاریکی هوا، محل فعالیت سارقان موتورسوار است. بازار تهران، خانیآباد، عبدلآباد و بزرگراه آیتالله سعیدی نیز از دیگر محدودههای آلوده به این جرم گزارش شدهاند.
شیوه عملکرد سارقان عمدتاً مبتنی بر غافلگیری سریع است. آنها در ترافیک، دقیقاً مانند یک شکارچی منتظر یک لحظه غفلت راننده یا سرنشین خودرو هستند؛ افرادی را که شیشه را پایین کشیدهاند یا در کنار خیابان مشغول استفاده از تلفن همراه هستند، شناسایی کرده و در یک پلکزدن گوشی را میقاپند. در پیادهروها نیز سارقان موتورسوار با پرسهزنی در خیابانهای خلوت، افرادی را که هنگام راه رفتن با تلفن صحبت میکنند هدف قرار میدهند و پس از قاپیدن گوشی با سرعت از محل فرار میکنند.
شگرد دیگری که سارقان از آن استفاده میکنند، ایجاد تصادف ساختگی یا ضربه زدن به خودرو است. در این روش، سارق با کوبیدن به شیشه یا آینه خودرو، راننده را وادار به پایین کشیدن شیشه یا پیاده شدن از خودرو میکند و در همان لحظه کوتاه، گوشی را از دست او میقاپد. همچنین در مترو و اتوبوسهای تندرو، جیببران حرفهای با شگرد «زاغزنی» و پرسه در میان مسافران، گوشیهای شهروندان را در ایستگاههای شلوغ به سرقت میبرند.
اقدامات ضروری پس از سرقت گوشی
پس از وقوع سرقت، اولین و مهمترین اقدام، مراجعه فوری به نزدیکترین کلانتری یا تماس با سامانه ۱۱۰ است. کارشناسان انتظامی و قضایی بر این نکته تأکید دارند که هرگونه تأخیر در ثبت شکایت، شانس ردیابی و بازگشت گوشی را بهشدت کاهش میدهد. در کلانتری، صورتجلسه اولیه تنظیم میشود و پرونده برای پیگیریهای تخصصی در اختیار پلیس آگاهی قرار میگیرد.
گام دوم، غیرفعالسازی فوری سیمکارت از طریق اپراتور مربوطه است تا از سوءاستفاده سارق از خط تلفن و اطلاعات موجود در سیمکارت جلوگیری شود. همزمان، شهروندان باید شماره IMEI گوشی خود را در سامانه همیاب ۲۴ (به آدرس hamyab۲۴.ir) ثبت کنند. این سامانه که بهصورت رایگان خدمات ردیابی ارائه میدهد، اطلاعات گوشی سرقتی را در شبکه هر سه اپراتور ایرانسل، همراه اول و رایتل جستجو میکند و در صورت پیدا شدن دستگاه، نتیجه را به مالک اطلاع میدهد.
اقدام سوم، جمعآوری مستندات و طرح شکایت رسمی در دادسرای محل وقوع جرم است. تصاویر دوربینهای مداربسته اطراف محل سرقت، مشخصات ظاهری سارق و هرگونه اطلاعات دیگر میتواند به شناسایی متهم کمک کند. پس از تشکیل پرونده در کلانتری، مالباخته باید با در دست داشتن مدارک شناسایی و گزارش پلیس به دادسرا مراجعه کرده و شکایت کیفری خود را ثبت کند. همچنین توصیه میشود شهروندان پس از سرقت، رمز عبور حسابهای کاربری خود را از طریق دستگاه دیگری تغییر دهند تا از دسترسی سارق به اطلاعات شخصی جلوگیری شود.
از هندزفری استفاده کنید
کارشناسان انتظامی و کارآگاهان پلیس آگاهی فراجا مجموعهای از توصیههای عملی را برای کاهش خطر گوشیقاپی ارائه میدهند. مهمترین توصیه این است که شهروندان به هیچ عنوان گوشی خود را در خیابان و در معرض دید سارقان در دست نگیرند. سارقان بهدنبال سوژههایی هستند که تلفن همراهشان در دست یا در حال مکالمه باشد؛ بنابراین استفاده از هندزفری بهجای در دست گرفتن گوشی، خطر هدف قرار گرفتن را بهطور چشمگیری کاهش میدهد.
در هنگام سوار بودن در خودرو، شهروندان باید درها را قفل کرده و از پایین کشیدن شیشه حتی به مقدار کم خودداری کنند. در صورت نیاز به استفاده از تلفن همراه در خودرو، باید آن را به سمت دیوار یا جهتی نگه دارند که امکان قاپیدن از بیرون وجود نداشته باشد. در پیادهروها نیز توصیه میشود گوشی داخل کیف با زیپ محکم و بند کوتاه قرار گیرد و از جیبهای عقب شلوار برای نگهداری گوشی استفاده نشود، چرا که این مکانها بیشترین دسترسی را برای سارقان فراهم میکنند.
در مکانهای عمومی مانند کافهها، رستورانها و ایستگاههای مترو، شهروندان باید از رها کردن گوشی روی میز یا در جیبهای در دسترس خودداری کنند. کارشناسان دادگستری استان تهران بر خودداری از نمایش تلفن همراه در ملأعام تأکید کردهاند. در نهایت، ثبت شماره IMEI گوشی در سامانه همیاب ۲۴ پیش از وقوع هر حادثهای، اقدامی پیشگیرانه است که در صورت سرقت، فرآیند ردیابی را بهطور قابلتوجهی تسهیل میکند.
انتظار شهروندان از مسئولان پس از دستگیری سارقان
بخش قابلتوجهی از شهروندان تهرانی معتقدند باید برخورد قضایی و قانونی با سارقان به افزایش ناامنی و جرائم تکرارشونده در پایتخت منجر شود هر چند رئیس دستگاه قضا تأکید کرده است که مرتکبین جرایم خشن و تهدیدکنندگان امنیت مردم و شهروندان، مشمول هیچگونه ارفاقی نمیشوند. با این حال شهروندان خواستار آن هستند که مجازاتها بهگونهای باشد که سارقان حرفهای با سابقههای متعدد، دیگر بهسادگی از چرخه عدالت خارج نشوند و پروندههای سرقت با جدیت تا صدور حکم نهایی پیگیری شود.
انتظار دیگر شهروندان، تقویت اقدامات پیشگیرانه و نظارتی از سوی پلیس است. بسیاری از مردم بر این باورند که پلیس باید با تحلیل دادهها و شناسایی الگوهای وقوع جرم، نقاط پرخطر را بهطور مستمر پایش کند. افزایش گشتهای انتظامی، استقرار تیمهای نامحسوس در معابر شلوغ و تقویت دوربینهای مداربسته در نقاط آلوده، از جمله مطالباتی است که شهروندان مطرح میکنند. همچنین برخی کارشناسان خواستار تشکیل کارگروههای تخصصی با حضور دستگاههای مرتبط برای تدوین راهکارهای عملیاتی کاهش سرقت شدهاند. شهروندان تهرانی بهصراحت میگویند که حضور پررنگتر پلیس در خیابانها و برخورد سریع با سارقان، نقش تعیینکنندهای در بازگرداندن احساس امنیت به جامعه دارد.
بازگرداندن اموال مالباختگان و جبران خسارت وارده، سومین محور اصلی مطالبات شهروندان است. بسیاری از قربانیان گوشیقاپی، علاوه بر خسارت مالی سنگین، آسیبهای روانی عمیقی را تجربه میکنند که تا ماهها همراهشان میماند. شهروندان انتظار دارند پس از دستگیری سارقان، فرآیند شناسایی مالکان گوشیهای مسروقه با سرعت بیشتری انجام شود و اموال کشفشده در اسرع وقت به صاحبانشان بازگردانده شود. آنان همچنین خواستار آن هستند که سارقان به پرداخت قیمت روز گوشیهای از بین رفته محکوم شوند تا خسارت مالباختگان بهطور کامل جبران شود. در کنار این مطالبات، بسیاری از شهروندان از مسئولان میخواهند که با اطلاعرسانی شفاف درباره سرنوشت پروندهها و نتایج رسیدگی قضایی، اعتماد عمومی به دستگاه عدالت را بازسازی کنند.